IV SA/Wa 1086/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2008 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary za magazynowanie odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił na zasadzie art. 138 §. 1 pkt 2 K.p.a. decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) stycznia 2008 r., w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej biegnącej w wysokości 315 zł 89 gr, dla M.Sp. z o.o., za magazynowanie odpadów w miejscach i w sposób niezgodny z warunkami decyzji, oraz ustalił dla Spółki z tego samego tytułu od dnia 5 grudnia 2007 r. karę biegnącą w wysokości 268 zł i 1 gr, określając rodzaje i łączną ilość odpadów za które wymierzono karę. Wskazując podstawę prawna ustalenia kary przywołano m.in. art. 298 ust. 1 pkt 4 oraz art. 300 ust. 2 i 4 ustawy – z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) oraz stosowne regulacje określające wysokość stawki kary. Uzasadniając swoją decyzję organ administracji wskazał, iż warunki magazynowania odpadów określone zostały w decyzji Wojewody (...) z dnia (...0 maja 2005 r. w sprawie pozwolenia na wytwarzanie, odzysk, zbieranie i transport odpadów. Opisano tok postępowania organu I. instancji przed wydaniem decyzji (kwestia przeprowadzenia kontroli, zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej) reasumując, iż Strona nie wniosła zastrzeżeń odnośnie miejsc i rodzajów gromadzonych odpadów ustalonych w toku kontroli. Opisano argumenty podniesione w odwołaniu (wyjaśnienia Strony odnośnie przyczyn złożenia odpadów poza budynkami, kwestia braku zagrożenia dla środowiska odpadów innych niż odpady olejowe). Wyjaśniając przyczynę uchylenia decyzji organu I. instancji wskazano, iż nie można ustalić czy wszystkie odpady, za które wymierzono karę były składowane z naruszeniem decyzji Wojewody (...) w kontekście magazynowania nieselektywnego, na nieutwardzonym podłożu i poza specjalistycznymi pojemnikami, szczelnymi, metalowymi beczkami lub szczelnie zamkniętymi workami. Nie można stwierdzić, czy odpady złożone na utwardzonym placu magazynowym były umieszczone w pojemnikach czy też nie. Organ odwoławczy wskazał iż, określając wysokość kary oparł się na ustaleniach organu I. instancji odnośnie masy odpadów, gdyż nie były one kwestionowane w toku postępowania. Karę wymierzono wyłącznie za odpady gromadzone nieselektywnie lub na nieutwardzonym palcu. W skardze do Sądu Administracyjnego Spółka podniosła następujące zarzuty: - błędnie przyjęto, iż surowce wtórne tzn. papier, tektura i tworzywa sztuczne są odpadem – były one półproduktem powstałym w wyniku działań technologicznych tzn.: - makulatura była posortowana i częściowo zbelowana, - tworzywa sztuczne posortowane, zmielone lub pokruszone, - skoro powyższe materiały nie są odpadami (stanowią towar handlowy gotowy do wysłania do kontrahenta) sposób ich składowania nie był określony decyzją Wojewody (...). W skardze zawarto stwierdzenie, iż powyższe okoliczności były podnoszone w piśmie zawierającym uwagi do protokołu z rozprawy administracyjnej (z dnia 24 stycznia 2008 r.). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż samo posegregowanie, czy przygotowanie odpadów do transportu stanowi element zbierania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 23 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Przy ustalaniu wysokości kary nie brano pod uwagę regranulatu z tworzyw sztucznych, będącego efektem procesu odzysku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż jej lakoniczne uzasadnienie nie pozwala na kontrolę jej legalności w kontekście zarzutów podniesionych w skardze odnośnie odpadów z papieru i tworzyw sztucznych (ustalenie kary biegnącej za inne gromadzone rodzaje odpadów nie było kwestionowane). W decyzji w przedmiocie ustalenia kary wskazano rodzaje odpadów, które w ocenie organu były składowane niezgodnie z warunkami decyzji oraz ich ogólną ilość. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż w ocenie organu administracji istnieją przesłanki dla ustalenia, iż z naruszeniem warunków decyzji magazynowano jedynie część odpadów, których zaleganie stwierdzono w toku kontroli (gromadzonych poza budynkami na nieutwardzonym palcu lub poza pojemnikami). Istotny dowód w sprawie stanowi zawarty w aktach administracyjnych protokół kontroli nr 232/07, jako dokument urzędowy sporządzony w ramach kompetencji organu administracji w myśl art. 76 § 1 K.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.). Jego integralną częścią jest protokół oględzin z dnia 5 grudnia 2007 r. ze szkicem, który wskazuje szereg faktycznie miejsc gromadzenia substancji i przedmiotów kwalifikowanych jako odpady wraz z szacowanymi ich ilościami oraz stosownymi opisami. Do protokołu załączono materiał dowodowy w postaci wykonanych fotografii, które także mogą stanowić dowód w sprawie (art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a.). Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika jednocześnie, które substancje lub przedmioty spośród odzwierciedlonych w materiale dowodowym zostały uznane za odpady magazynowane z naruszeniem wymagań decyzji Wojewody (...). Ma to szczególnie istotne znaczenie z uwagi na zarzut skargi, iż jako gromadzone z naruszeniem warunków decyzji zakwalifikowano również przetworzone już odpady z tworzyw sztucznych (Strona określa je jako zmielone lub skruszone). Jednocześnie w odpowiedzi na skargę organ administracji stwierdza, iż karą nie objęto regranulatu i jest on łatwy do rozróżnienia od odpadów nieprzetworzonych. W tym kontekście brak precyzyjnego wskazania w treści decyzji materiału faktograficznego w zgromadzonych dowodach, pozwalającego na ustalenie, które substancje lub przedmioty uznano za odpady gromadzone z naruszeniem wymagań decyzji co nie pozwala na weryfikację zarzutu podniesionego w skardze. W tej sytuacji uchybienie wymogowi właściwego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.) w zakresie jej odpowiedniej szczegółowości i odwołania się w jej treści do stosownego materiału dowodowego stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem zweryfikować ustaleń organu odnośnie ilości odpadów gromadzonych z naruszeniem wymagań, co ma wpływ na wymiar ustalonej kary biegnącej. Natomiast nietrafne są zarzuty skargi odnośnie wadliwego przyjęcia przez organ administracji, iż nie można kwalifikować jako odpad, tworzyw sztucznych, które zostały posortowane czy zapakowane, jak również przygotowanego do transportu papieru czy tektury gdy zostały one zbelowane. Jak trafnie wskazał, w odpowiedzi na skargę, organ administracji wskazane operacje stanowią jedynie element działań określanych mianem zbierania, w myśl art. 3 ust. 3 pkt 23 ustawy o odpadach. Sama przydatność określonej substancji czy przedmiotu dla dalszego procesu produkcyjnego jako surowca czy ich wartość rynkowa przy sprzedaży nie pozbawia ich charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza (art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach). Istotne znaczenie może mieć wyłącznie poddanie substancji lub przedmiotu, będących odpadem, określonym procesom przetworzenia, w wyniku których nastąpi zmiana cech fizycznych czy chemicznych, co jak można wnosić z twierdzeń Strony skarżącej mogło dotyczyć wyłącznie części tworzyw sztucznych poddanych pewnym procesom (kruszenie, mielenie). Trafnie przyjął organ administracji w rozpoznawanej sprawie, iż, co do zasady, w przypadku nieprzetworzonych we właściwym zakresie tworzyw sztucznych oraz makulatury wymogiem, przy ich magazynowaniu przez Spółkę poza budynkami, było ich gromadzenie na utwardzonym placu w stosownych opakowaniach (pkt I.II.3 decyzji Wojewody (...)). Uchybienie temu wymaganiu stanowi przesłankę wymierzenia kary w związku z treścią art. 298 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Odniesie się również do zarzutu skargi nie rozważania argumentacji podniesionej w piśmie z dnia 24 stycznia 2008 r., które nie zostało zawarte w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych.