IV SA/Wa 1077/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej T. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1077/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1977 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] stycznia 1979 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego na terenie wsi T. o powierzchni 20,19 hektarów, stanowiącego byłą własność A. M., zwanej dalej "byłą właścicielką". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister wskazał, iż na wniosek T. S., zwanej dalej "skarżącą", wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1977 r, sprostowanej postanowieniem Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] stycznia 1979 r. o przejęciu na wniosek na własność Państwa przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r., uznając, iż przesłanki prawne do przejęcia gospodarstwa wskazane w art.9 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. nr 21, poz.118) zostały spełnione, albowiem była właścicielka złożyła wniosek o przejęcie gospodarstwa na własność Państwa oraz została zaliczona do I grupy inwalidów. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, że rozszerzenie mocą postanowienia o sprostowaniu decyzji powierzchni gruntów wchodzących w skład przejętego gospodarstwa w żaden sposób nie może być uznane za sprostowanie decyzji, doprowadziło bowiem do jej merytorycznej zmiany. Rozpatrzywszy sprawę ponownie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję wcześniejszą. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż gospodarstwo przejęte zostało na własność Państwa na wniosek. Z protokołu przesłuchania byłej właścicielki z dnia [...] listopada 1977 r. na okoliczność przejęcia gospodarstwa wynika, że wyraziła ona zgodę na przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa w zamian za rentę. Z protokołu wynika również, że w okresie przejęcia gospodarstwa przez Państwo dzieci byłej właścicielki mieszkały w B. i pracowały poza rolnictwem. Ponadto decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 1979 r. była właścicielka zaliczona została do I grupy inwalidów. Nie kwestionowała ona przejęcia gospodarstwa na rzecz Państwa, podpisała się pod wnioskiem o przejęcie gospodarstwa, nie wniosła również odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r. i pobierała rentę przyznaną za przekazane gospodarstwo. Sprostowanie decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r. postanowieniem z dnia [...] stycznia 1979 r. dotyczyło przejęcia udziału we wspólnocie gruntowej i leśnej. Jak wynika z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] marca 1964 r. nr [...], ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej o łącznej powierzchni 24,866 ha, udział A. M. wynosił 10,16 ha. Natomiast decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z marca 1966 r. nr [...] został ustalony wykaz osób uprawnionych do podziału we wspólnocie leśnej o łącznej powierzchni 279,165 ha, w której udział A. M. wynosił 1/24. Powiększenie gruntów przedmiotowego gospodarstwa o grunty stanowiące udział we wspólnocie gruntowej i leśnej nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem nie mają wpływu na spełnienie warunków do przejęcia gospodarstwa na wniosek. W ocenie organu orzeczenie dotyczące przejęcia gospodarstwa rolnego byłej właścicielki nie zostało wydane z naruszeniem przepisów, na podstawie których zostało wydane, w związku z czym brak podstaw do stwierdzenia jego nieważności. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju skarżąca podniosła, iż organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odnośnie sprostowania decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r. w sposób, w jaki sprostowania tego dokonano postanowieniem z dnia [...] stycznia 1979 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi była ocena, czy decyzja Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1977 r. w sprawie przejęcia gospodarstwa na własność Państwa na podstawie art.9 ust.1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Istotną okolicznością w sprawie jest fakt, iż decyzja ta została sprostowana postanowieniem z dnia [...] stycznia 1979 r. Należy wskazać, iż postanowienie o sprostowaniu błędów i omyłek w decyzji ma ten skutek, że po jego wydaniu decyzja musi być wykonywana stosownie do treści zgodnej ze sprostowaniem. Sprostowanie kształtuje zatem ostateczną treść decyzji (w zakresie, w jakim przepisy o sprostowaniu to przewidują). Treść tę wyznaczają zatem łącznie dwa uzupełniające się, niemniej z formalnego punktu widzenia odrębne orzeczenia administracyjne, tj. decyzja administracyjna oraz postanowienie ją sprostowujące. Powyższy fakt wywołuje określone konsekwencje procesowe w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli bowiem strona postępowania podnosi wobec decyzji zarzut ściśle związany z jej sprostowaniem, zasadnym staje się przeprowadzenie odrębnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia sprostowującego. Powyższe winno było znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie tym bardziej, iż w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. skarżąca sformułowała dwa wnioski, tj. 1) o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Minister wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., 2) o stwierdzenie nieważności postanowienia sprostowującego. W tej sytuacji organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia sprostowującego, a jednocześnie do zawieszenia na podstawie art.97§1 pkt 4 k.p.a. - do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia sprostowującego - postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy, w której Minister wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. W taki sposób postąpi organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 ust.1 lit.c oraz art.200 p.p.s.a.