II GZ 303/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2258/08 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2258/08 odrzucił wniosek S.O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: Prezes KRUS), z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] którą odmówiono S.O. umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 2017/07 odrzucił skargę na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] maja 2007 r., z powodu uchybienia 30-dniowemu terminowi do jej wniesienia. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2007 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 14 września 2007 r., uwzględnił wniosek S.O. z dnia 28 sierpnia 2007 r. o przyznanie prawa pomocy i przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowił dla niego radcę prawnego z urzędu. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik 12 listopada 2008 r. złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia oraz wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa KRUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznał, że skarżący dowiedział się, że jego skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu w dniu 14 sierpnia 2007 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez pełnomocnika w dniu 12 listopada 2007 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia warunkującego skuteczność czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie musi być sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący mógł złożyć taki wniosek w terminie ustawowym tj. do 21 sierpnia 2007 r.. Z uwagi na to, że wniosek o przywrócenie terminu złożono po upływie terminu do jego wniesienia podlegał on odrzuceniu jako spóźniony. Pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 86 i art. 87 § 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez przesłanie przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi, akt sprawy i pisma ustanawiającego pełnomocnika z urzędu dla strony po upływie wszelkich terminów w sprawie. Wnioski o przywrócenie terminów zostały wniesione niezwłocznie przez radcę prawnego, po otrzymaniu przez niego stosownych dokumentów i były one uprawdopodobnione, przez co nie nastąpiło zawinienie w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż w związku z okolicznością, że S.O. wniósł skargę osobiście, nie znając zasad obliczania terminów procesowych, jego uchybienie należy uznać za niezawinione. Nadto zdaniem wnoszącego zażalenie, Sąd przyznając pomoc prawną przez ustanowienie radcy prawnego, uznał skarżącego za nieporadnego i niezdolnego do zdawania sobie sprawy z ważności i metody obliczania terminów ustawowych jakie go obowiązywały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo obliczył, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu upływał dnia 21 sierpnia 2007 r., ponieważ przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 14 sierpnia 2007 r., tj. w dacie doręczenia stronie odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Uchybienie terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniało odrzucenie tego wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a.. Wobec odrzucenia wniosku jako spóźnionego nie istniała potrzeba badania, czy uchybienie terminowi do złożenia skargi nastąpiło z przyczyn zawinionych przez skarżącego. Istnienie podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu jest rozważane przez Sąd tylko wtedy gdy wniosek złożono w terminie i jest on dopuszczalny. W zażaleniu eksponowano, że skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy z uwagi na jego nieporadność, co należy uwzględnić przy ocenie przesłanek przywrócenia terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazana okoliczność nie miała znaczenia dla oceny wniosku skarżącego. Należy zauważyć, że prawo pomocy jest instytucją mającą na celu zapewnienie osobom najuboższym realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Sąd I instancji przyznając skarżącemu prawo pomocy miał na celu umożliwienie złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Mając zatem powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.