I SA/Kr 1143/08

Sygn. akt I SA/Kr 1143/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Inga Gołowska, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2008 r., sprawy ze skargi Centrum [...] "S" sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem pojazdu, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 2 417,00 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych 00/100), III. zarządza zwrot stronie skarżącej na jej koszt z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nadpłacony wpis w kwocie 544,00 zł (pięćset czterdzieści cztery złote 00/100). I SA/Kr 1143/08 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Centrum [...] "S" Sp. z o.o. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwrot kosztów przechowywania samochodu marki L. o nr rej. [...] za okres od dnia 4 czerwca 2003 r. do dnia 25 marca 2008 r. w kwocie 21.435,40 zł. Spółka podniosła, że w/w pojazd został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji z dnia 3 grudnia 2002 r. Komendy Miejskiej Policji w K. i zdeponowany na parkingu skarżącej Spółki w oparciu o przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 r., nr 98, poz. 602 z późn. zm.). Ponieważ nie został odebrany przez osobę uprawnioną w terminie sześciu miesięcy od dnia usunięcia, przeto Spółka powołując się na art. 130a ust. 10 cytowanej ustawy uznała, że z mocy prawa przeszedł na rzecz Skarbu Państwa. W dniu 25 marca 2008 r. przedmiotowy pojazd został odebrany z parkingu z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] nr [...] przyznał na rzecz Spółki w oparciu o art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwrot wydatków związanych z przechowywaniem samochodu marki L. w kwocie 170,80 zł, ale tylko za okres od dnia 12 marca 2008 r. do dnia 25 marca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji argumentował, że dopiero w dniu 12 marca 2008 r. otrzymał dokumenty z Komendy Miejskiej Policji w K. pozwalające na przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego i orzeczenie decyzją o przejściu na rzecz Skarbu Państwa własności przedmiotowego pojazdu, a w konsekwencji o przejęciu pojazdu z parkingu strzeżonego. Od tego momentu Skarb Państwa winien ponosić koszty jego przechowywania. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na interpretacje wydawane przez Ministerstwo Finansów. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, w którym argumentowała, że skoro na mocy art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, to od tego momentu przysługuje zwrot kosztów przechowywania pojazdu. Skarżąca Spółka powołała się w tej materii na orzecznictwo sądów powszechnych oraz NSA podnosząc jednocześnie, że interpretacje Ministra Finansów, na które powołuje się organ nie są prawem powszechnie obowiązującym, a zatem nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i powołując się na interpretacje Ministerstwa Finansów w całości podtrzymał argumentację organu I instancji. Od powyższego postanowienia skarżąca Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, tj. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1a i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449) w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Spółki terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych z wykonywaniem dozoru powinien być dzień, w którym upłynął sześciomiesięczny termin liczony od usunięcia pojazdu z drogi. W konsekwencji pełnomocnik skarżącej strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości półtorakrotności stawki minimalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest w pełni uzasadniona. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Mając powyższe na uwadze należy zaznaczyć, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] w sprawie przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu, a spór pomiędzy stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, kto ponosi koszty przechowywania samochodu osobowego usuniętego z drogi i umieszczonego na parkingu strzeżonym za okres od dnia jego zaholowania na parking do dnia przekazania akt pozwalających na wszczęcie postępowania likwidacyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.). Dyrektor Izby Skarbowej potwierdza jedynie, że strona skarżąca winna otrzymać zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór za okres począwszy od dnia otrzymania dokumentacji przez właściwy urząd skarbowy do dnia sprzedaży samochodu. Rozstrzygając to sporne zagadnienie należy zwrócić uwagę na regulację zawartą w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 r., nr 98, poz. 602 z późn. zm.), w myśl której pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, przy czym w takiej sytuacji pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tym sposobem zastosowanie w sprawie będą miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449), tj. § 3 pkt 1 c oraz § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 i 2. Przepisy te umożliwiają przyznanie na żądanie dozorcy z mocy art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ponieważ przepis ten posługuje się ogólnym pojęciem dozoru, bez podziału na fazy, czy też okresy jego sprawowania, to zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do zaakceptowania stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ egzekucyjny zobowiązany jest do pokrycia kosztów z tego tytułu wyłącznie od dnia przekazania przez Komendę Miejską Policji w K. dokumentacji dotyczącej zabezpieczonego samochodu. Konstatacji tej nie zmienia fakt umotywowania rozstrzygnięcia organów administracji na wytycznych zawartych w pismach Ministerstwa Finansów, gdyż interpretacje przepisów nie mają charakteru prawotwórczego. Poza tym wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 130a ust. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 191, poz. 1377), obowiązującego w dacie orzekania przez organy, stanowią, że w przypadku nieodebrania w terminie pojazdu z parkingu jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (§ 7 ust. 2), a o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust. 1). Z przedstawionej regulacji prawnej płynie wniosek, że po pierwsze - pojazd usunięty z drogi i nieodebrany staje się własnością Skarbu Państwa w terminie sześciu miesięcy od dnia usunięcia z mocy samego prawa. Po drugie zaś - decyzja właściwego urzędu skarbowego o stwierdzeniu nabycia z tą chwilą własności pojazdu nie ma charakteru konstytutywnego, lecz wyłącznie deklaratoryjny, skoro potwierdza tylko to, co nastąpiło z mocy prawa. Zatem początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd winna być data, w której upłynął sześciomiesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od tej bowiem chwili Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu i wchodzi w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela. Wbrew więc odmiennym twierdzeniom Dyrektora Izby Skarbowej dla ustalenia początkowego terminu, od którego Skarb Państwa ponosi koszty za sprawowanie dozoru nie ma żadnego znaczenia moment, w którym urząd skarbowy otrzymał dokumenty umożliwiające wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o stwierdzeniu przejścia na Skarb Państwa własności pojazdu. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, że termin ten należy liczyć dopiero od dnia przekazania właściwemu urzędowi skarbowemu pełnej dokumentacji związanej z usunięciem pojazdu z drogi i umieszczeniem go na parkingu strzeżonym. Bez względu więc na datę przekazania tej dokumentacji urzędowi skarbowemu, czy nawet na datę wydania decyzji stwierdzenie nabycia własności pojazdu przez Skarb Państwa następuje z upływem sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Powyższa kontrowersja była już przedmiotem zainteresowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, w orzecznictwie którego ugruntował się pogląd, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych z wykonywaniem dozoru jest dzień, w którym upłynął sześciomiesięczny termin liczony od usunięcia pojazdu z drogi (por. w szczególności wyroki z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05, LEX nr 321159 z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1848/06, z dnia 6 marca 2008 r., I OSK 325/07, wyrok z dnia 21 lutego 2007 r., I OSK 1765/06, ). Przyznając więc stronie skarżącej zwrot koniecznych wydatków jedynie za okres od dnia 12 marca 2008 r. do dnia 25 marca 2008 r. organy dopuściły się naruszenia prawa w postaci art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, wobec czego należało – na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzec o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także postanowienia organu I instancji poprzedzającego zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe powinny wziąć pod uwagę wykładnię w/w przepisów zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu i wydać rozstrzygnięcie przyznające stronie skarżącej zwrot koniecznych wydatków za przechowanie samochodu marki L. o nr rej. [...] za cały okres począwszy od upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu z drogi i zabezpieczenia na parkingu strzeżonym należącym do skarżącej Spółki. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasadzie art. 205 § 2 i § 3 cytowanej ustawy Sąd zasądził zwrot należnego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, opłaty od pełnomocnictwa – 17 zł, a na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) - zwrot wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 2.400 zł, a więc w wysokości stawki minimalnej. Sąd uznał bowiem, że charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia nie uzasadnia żądania wynagrodzenia w kwocie większej niż stawka minimalna. Żądający nie wykazał bowiem zwiększonego nakładu pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie. Dodatkowo pełnomocnik nie stawił się na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. Z uwagi natomiast na fakt, że pełnomocnik strony skarżącej uiścił wpis od skargi w wysokości 644 zł, podczas gdy prawidłowo winien być – na zasadzie § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) - pobrany wpis w kwocie 100 zł, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o zwrocie na rzecz strony skarżącej nadpłaconego wpisu w kwocie 544 zł na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270), który stanowi m. inn., że różnicę pomiędzy kosztami pobranymi a kosztami należnymi zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.