I FZ 331/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. N. i K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 867/08 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. N. i K. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 8 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu niektórych wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008r., sygn. akt III SA/Wa 867/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącym – D. N. i K. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy zwrotu kwoty niektórych wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych. Sąd podał, że z pismem z dnia 17 kwietnia 2008r. przesłano skarżącym odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 580 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. Pismo to w trybie art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", zostało skutecznie doręczone w dniu 21 kwietnia 2008r. dorosłemu domownikowi na adres wskazany w skardze. Pismem z dnia 7 maja 2008r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego podnosząc przy tym, że wezwanie nie zostało im prawidłowo doręczone. Wyjaśniali, że w okresie od 20 kwietnia do 5 maja 2008r. przebywali na urlopie za granicą, wobec czego nie mogli kwitować odbioru żadnej przesyłki w tym czasie. Podkreślili także, że są jedynymi osobami zameldowanymi pod wskazanym adresem. W sekretariacie Wydziału III WSA w Warszawie dowiedzieli się tymczasem, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje data 21 kwietnia 2008r. i nieczytelny podpis. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku skarżących podkreślając, że przesyłkę doręczono w sposób prawidłowy - w trybie art. 72 P.p.s.a. – dorosłemu domownikowi, synowi skarżących P. N., a skarżący nie uprawdopodobnili, że nieuiszczenie wpisu sądowego w zakreślonym w wezwaniu terminie nie nastąpiło z ich winy. Podatnicy zaskarżyli postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że doręczenie wezwania nastąpiło w sposób prawidłowy – synowi podatników, uznanemu za domownika oraz że winę za niezapłacenie wpisu od skargi ponoszą podatnicy. Wniesiono przy tym o zmianę skarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu skarżący przekonywali, że obaj synowie nie są ich domownikami – nie są zameldowani pod wskazanym adresem, nie zamieszkują ze skarżącymi i nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa. Ponadto obaj przy odbiorze pism urzędowych posługują się pełnym imieniem i nazwiskiem, nie zaś skrótem i obaj zaprzeczają, jakoby kwitowali odbiór spornej przesyłki. W końcowej części skarżący stwierdzili, że prawdopodobnie wezwanie wyjęli sami ze skrzynki pocztowej z inną korespondencją, po powrocie do kraju. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć należy, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 P.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 P.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Analizując zarzuty zażalenia pod kątem powyższych uwag należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w skarżonym postanowieniu, że podatnicy nie uprawdopodobnili, jakoby nieuiszczenie wpisu sądowego w stosownym terminie nie wynikało z ich winy. Zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, skarżący próbowali wykazać, że nieuiszczenie wpisu wynikło z powodu wadliwego doręczenia wezwania do zapłaty tegoż wpisu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że doręczenie nastąpiło zgodnie z zasadami określonymi w art. 72 P.p.s.a. - w trybie zastępczym - dorosłemu domownikowi adresatów. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis syna skarżących – P. N., którego pracownik poczty zastał pod adresem wskazanym na kopercie i który – zgodnie z oświadczeniem pracownika poczty – podjął się oddać przesyłkę adresatom (karta 12 akt sądowych). Nie sposób zgodzić się przy tym ze skarżącymi, że za domownika, w rozumieniu ww. przepisu można by uznać jedynie osobę zameldowaną pod danym adresem, zamieszkującą z adresatem i prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Tutejszy Sąd podziela stanowisko wyrażone w tym zakresie przez NSA w postanowieniu z dnia 28 lutego 1996r., sygn. akt SA/Ka 2074/95 (niepubl.), gdzie stwierdzono, że aby dana osoba mogła być uznana za domownika, nie musi pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym z adresatem, co więcej – adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie przez nią korespondencji. W wyroku natomiast z dnia 26 lutego 1997r., sygn. akt SA/Ka 2279/95 NSA przyjął, że dana osoba może być traktowana jako domownik niezależnie od tego, czy jest pod adresem doręczenia zameldowana, czy też nie. Wobec powyższego można by stwierdzić, że domownikiem adresata, w rozumieniu art. 72 P.p.s.a. jest osoba z nim zamieszkująca. W zażaleniu skarżący podali, że obaj ich synowie nie są zameldowani pod wskazanym na przesyłce adresem i ze skarżącymi nie zamieszkują. Oświadczenia te budzą jednakże poważne wątpliwości. Z akt sprawy wynika bowiem, że obaj synowie już wcześniej kwitowali odbiór korespondencji kierowanej na adres podatników (karta 201, 239, 244 akt administracyjnych), czego podatnicy dotychczas nie kwestionowali. Co więcej, odbiór skarżonego postanowienia także został pokwitowany przez P. N. w dniu 30 czerwca 2008r. Zasadnie zatem można domniemywać, że osoba ta zamieszkuje ze skarżącymi, a więc może być uznana za ich domownika. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnili, że nie ponoszą winy w nieterminowym uiszczeniu wpisu sądowego od skargi. Wręcz przeciwnie, wyjaśnienia składane przez nich w tym zakresie wydają się niewiarygodne. Na dezaprobatę zasługuje także zachowanie skarżących, którzy mając świadomość toczącego się w ich sprawie postępowania, planując czasowy pobyt poza miejscem zamieszkania, nie powiadomili o tym Sądu, ani nie ustanowili pełnomocnika. W ocenie tutejszego Sądu w takim wypadku konsekwencje wynikające z zastępczego - określonego w art. 72 bądź 73 P.p.s.a. - sposobu doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w pełni obciążają skarżących. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.