II OSK 1826/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1401/08 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1401/08 odrzucił skargę Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r., nr KOC/1746/Ar/08 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł skargę po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Sąd zaznaczył, iż z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 20 czerwca 2008 r., a zatem termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 20 lipca 2008 r. Natomiast skarga została nadana na poczcie w dniu 24 lipca 2008 r., czyli należy przyjąć, że jej wniesienie nastąpiło z uchybieniem terminu. Podkreślono ponadto, iż do skargi nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez radcę prawnego, skarżący zarzucił postanowieniu WSA, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie błędnego postanowienia o odrzuceniu skargi, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż został dochowany termin do wniesienia skargi; art. 67 § 5 w zw. z art. 53 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, iż skarżący od początku postępowania był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a więc termin do wniesienia skargi powinien liczyć się od dnia decyzji SKO pełnomocnikowi; art. 40 k.p.a. poprzez naruszenie zasady oficjalności doręczeń, poprzez błędnie liczenie terminu przez WSA; art. 3 p.p.s.a. poprzez niedokonanie kontroli działalności administracji publicznej w zakresie orzekania w sprawach skarg na decyzje, naruszenie art. 45 Konstytucji poprzez bezpodstawne ograniczenie stronie merytorycznego rozpoznania sprawy, a tym samym ograniczenie jej prawa do sądu. Powołując się na tak przytoczone podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I-instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przewidzianych na rzecz skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należy uwzględnić. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje jako jeden z wymogów formalnych skargi do sądu administracyjnego zachowanie terminu do złożenia skargi. Według art. 53 p.p.s.a. "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (§ 1). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2). Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (§ 3)". Z akt administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy wynika, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego (zob. pełnomocnictwo z dnia 29 listopada 2007 r., teczka nr 2 /protesty/, skoroszyt nr 3, karta nr 29). Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 czerwca 2008 r., a zatem termin wniesienia skargi upływał w dniu 26 lipca 2008 r. Natomiast z dołączonej do akt sprawy kserokopii dowodu nadania przesyłki poleconej, jednoznacznie wynika, że skarga została nadana przez pełnomocnika za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 24 lipca 2008 r. W świetle art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Należy więc przyjąć, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w terminie - w dniu 24 lipca 2008 r. Powoduje to, iż w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie błędnie uznano, iż termin ten należy liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwej konstatacji, że wniesienie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W orzecznictwie NSA jednolicie podkreśla się, iż art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym decyzji i postanowień, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Doręczenie pisma stronie, jeśli ustanowiła pełnomocnika, jest bezskuteczne, a zatem termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji pełnomocnikowi strony (por. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1987 r., SA/Wr 875/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 13). W świetle powyższych ustaleń, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, wobec usprawiedliwionych podstaw zarzutów przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekał, ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania nie przysługuje zwrot kosztów. Wyjątki od tej zasady określa art. 200-204 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w wyrokiem sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącego koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 p.p.s.a. Natomiast o zwrocie kosztów sądowych, które zostały uiszczone a nie są kosztami należnymi, orzeka z urzędu, na podstawie art. 225 p.p.s.a., sąd pierwszej instancji.