I SA/Wa 752/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-03

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Joanna Skiba, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje, jeśli spadkodawca w chwili repatriacji nie był już właścicielem nieruchomości z powodu jej nacjonalizacji?
Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje właścicielowi nieruchomości, który spełnia określone wymogi ustawowe. Skoro spadkodawca w chwili repatriacji nie był już właścicielem nieruchomości z powodu jej nacjonalizacji, nie nabył prawa do rekompensaty, a tym samym jego następcy prawni również nie mogli tego prawa nabyć. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. P. i D. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP przez ich ojca, J. P. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o rekompensacie oraz przepisów KPA, twierdząc, że ich ojciec nabył prawo do rekompensaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi W. P. i D. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2008 roku nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2007 roku nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez W. P. i D. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy: Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2007 roku orzekł o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. P. i D. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości w miejscowości [...], woj. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że J. P. w chwili repatriacji nie był już właścicielem nieruchomości, bowiem utracił swój majątek w wyniku upaństwowienia. Ewentualne odszkodowanie za mienie utracone w wyniku nacjonalizacji powinno być skierowane do podmiotu, który dokonał tej czynności. Organ odwoławczy ustalił, że zgodnie za zmianą granic ustaloną na konferencji w Jałcie potwierdzono, że granica wschodnia będzie przebiegać wzdłuż tzw. linii Curzona z odchyleniem od niej w pewnych okolicach o 5 do 8 km na korzyść Polski. Zmiany terytorialne, które zostały dokonane były wynikiem wyżej wymienionych porozumień i zostały przeprowadzone bez względu na stanowisko władz państw, których dotyczyły. Nacjonalizacje dokonane przez władze [...] i [...] w latach [...] XX wieku nie mogą być uznane za niebyłe w świetle Dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z 30 listopada 1939 roku o unieważnieniu aktów prawnych władz okupacyjnych (Dz. U. Nr 102, poz. 1006), gdyż dotyczył on jedynie okresu trwania działań wojennych. Należy zatem stwierdzić, iż w chwili repatriacji w [...] r. ojciec wnioskodawców nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w [...], ponieważ została ona przejęta przez władze [...]. Zatem J. P. nie był w chwili repatriacji właścicielem pozostawionej nieruchomości, więc w świetle art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 169 poz. 1418 ze zm. ) nie nabył prawa do rekompensaty. Z tych względów nie mogli również tego prawa nabyć jego następcy prawni tj. W. P. i D. B. Na powyższą decyzję skargę wnieśli W. P. i D. B. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, iż spadkodawca nie nabył prawa do rekompensaty - art. 7, 8, 75 § 1, art. 77 i 80 kpa poprzez uznanie, iż skarżący nie przedstawił dowodów, które świadczą o pozostawieniu przez spadkodawcę skarżącego nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej z przyczyn określonych w art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa ). Biorąc po uwagę powyższe przepisy należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Podstawa prawną wydania kwestionowanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. u. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Art. 2 tej ustawy stanowi, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1; 2) posiada obywatelstwo polskie. Z analizy akt sprawy wynika, że J. P. z rodziną powrócił do Polski w ramach akcji repatriacyjnej, której podstawą prawną była umowa międzynarodowa z dnia [...] zawarta między Rządem [...] a Rządem [...] w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z [...] osób narodowości polskiej. Umowa ta w art. [...] przewidywała, że osoby wyjeżdżające z [...] mogły wywieźć należące do nich mienie osobistego użytku i przedmiotu niezbędne do wykonywania zawodu, mogły też rozporządzać mieniem według swojego uznania (np. poprzez zbycie nieruchomości, jak również mogły wpłacać swoje środki pieniężne do Państwowego Banku [...] ze zleceniem przekazania ich na swój rachunek w Narodowym Banku Polskim). Z twierdzeń spadkobierców J. P. wynika także, że w momencie opuszczania terytorium [...] nie był on już właścicielem nieruchomości, gdyż ta nieruchomość została wcześniej znacjonalizowana na rzecz [...]. Trafne jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, że skoro J. P. nie spełniał wszystkich przesłanek z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku ( nie był właścicielem nieruchomości w momencie opuszczania [...] ) , to nie mógł skutecznie nabyć prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych względów wszystkie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło