II GZ 327/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 3 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 454/08 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., postanowieniem z dnia 3 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 454/08, po rozpoznaniu wniosku D. W., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2008 r., wydanej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. nakładającą karę w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu wskazał, że wnioskodawca nie przywołał żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie dopatrzył się również wystąpienia tych przesłanek w aktach sprawy. Braki powyższe uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu. W zażaleniu na powyższe postanowienie D. W. wskazał, że już we wniosku przedstawił fakt, że prowadzi gospodarstwo rolne, oraz że nie posiada środków finansowych. Wskazał również na rosnące koszty środków produkcji oraz malejącą cenę ziarna. Te okoliczności powodują, że w przypadku obowiązku zapłacenia wymierzonej kary, skarżący będzie pozbawiony środków na utrzymanie siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa nie precyzuje pozytywnych przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności – por. J. Borkowski – Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym – "Monitor Prawniczy" 2006, nr 14, s. 677. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w art. 61 § 3 "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wniosek w niniejszej sprawie dotyczy decyzji organu, którą utrzymano w mocy decyzję nakładającą na skarżącego obowiązek zapłaty kary w wysokości 3.000 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonanie zaskarżonej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody polegającej na pozbawieniu go źródeł utrzymania i środków do życia. Mimo obiektywnie niewielkiej kwoty do zapłaty, mając jednak na uwadze okoliczności sprawy, a więc charakter prac rolnych, które prowadzi skarżący, rosnące koszty produkcji i malejące ceny ziarna, na które w zażaleniu wskazuje skarżący, zapłacenie kwoty 3000 zł przekracza możliwości płatnicze skarżącego i może doprowadzić do znacznego pogorszenia sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.