I SAB/Wa 109/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku B. S., S. M. i M. S. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W dniu 25 czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewody [...] wpłynęła skarga B. S. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania wniosku o rekompensatę za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP. W uzasadnieniu skargi B. S. wskazał, że postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2006 r. nr [...] Wojewoda [...]stwierdził posiadanie przez S. M., B. S. i M. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. S. nieruchomości w miejscowości W., gm. M., woj. [...]. Jednocześnie postanowieniem tym organ wezwał wnioskodawców do złożenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Przy piśmie z dnia 19 marca 2007 r. wnioskodawcy złożyli operat szacunkowy określający wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...], w związku z wątpliwościami, czy przedstawiona wycena została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, w piśmie z dnia 18 maja 2007 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego, który sporządził operat, o złożenie wyjaśnień w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r. Pismem z dnia 27 sierpnia 2007 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Polskiej Konfederacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych o wydanie opinii co do prawidłowości operatu szacunkowego przedstawionego przez wnioskodawców. W ocenie skarżącego, organ występując z pytaniem do rzeczoznawcy, powinien wydać postanowienie, w którym to, zgodnie z art. 124 § 1 i 2 k.p.a., powinien powołać podstawę prawną oraz uzasadnienie faktyczne i prawne - wyjaśniające wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia operatu i przyczyny żądania informacji. W formie postanowienia również organ winien się wypowiedzieć co do tego, że wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego nie są wystarczające. W ocenie skarżącego, brak rozstrzygnięcia tych kwestii w formie postanowienia oznacza, iż celem organu nie było wyjaśnienie wątpliwości, a jedynie przedłużanie sprawy i nierespektowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. VI S.A./Wa I 2043/05, w którym stwierdzono, że zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, wydane na podstawie art. 36 § 1 i 2 k.p.a. winno dokonywać się w trybie procesowym przewidzianym dla takich czynności, a więc stosownie do treści przepisu art. 123 § 1 i 2 k.p.a., jako dotyczące kwestii wynikłej w toku postępowania, winno mieć formę postanowienia. Skarżący zauważył, że dopiero w dniu 11 października 2007 r. organ zawiadomił go o terminie rozpoznania sprawy, który wyznaczył na dzień 30 grudnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że opóźnienia w załatwieniu sprawy powstały w związku z wątpliwościami dotyczącymi operatu szacunkowego złożonego przez wnioskodawców. Z uwagi na przedłużającą się procedurę sporządzania stosownej umowy miedzy Wojewodą [...], a Polską Federacją Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych pismami z dnia 11 października 2007 r. oraz 4 stycznia 2008 r. strony zostały poinformowane o przyczynie zwłoki oraz przewidywanym terminie rozpoznania wniosku. Wojewoda [...] pismem z dnia 13 lutego 2008 r. przekazał do Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych umowę w przedmiocie wydania opinii na temat prawidłowości sporządzonych operatów szacunkowych w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił ponadto, że zażalenie na bezczynność Wojewody [...], zostało oddalone przez Ministra Skarbu Państwa, jako nieuzasadnione. Wojewoda wskazał także, że pismem z dnia 14 maja 2008 r. strony postępowania zostały poinformowane, że rozpatrzenie wniosku nastąpi do dnia 30 czerwca 2008 r. Na rozprawie skarżący złożył pismo, w którym ustosunkował się do odpowiedzi organu na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest uzasadniona. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.), jak również obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przepis art. 35 k.p.a. nakazuje załatwienie sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym czas załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zakreśla na nie dłużej niż jeden miesiąc. W przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten może być dłuższy, ale nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do terminów tych, zgodnie z § 5 powołanego artykułu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego oraz wnioskiem S. M. i M. S., dotyczącej realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Rację należy przyznać organowi, że w przypadku wątpliwości, czy operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z prawem, organ ma obowiązek wyjaśnienia wszelkich powstałych w tym zakresie wątpliwości. Opinia wydana przez rzeczoznawcę majątkowego o wysokości odszkodowania nie ma bowiem charakteru wiążącego, jest opinią, która podlega ocenie organu administracyjnego. Zgodnie też z twierdzeniem organu oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; Dz. U z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), a procedurę wszczyna wystąpienie organu administracji do organizacji zawodowej z zapytaniem o cenę. Nie ma jednak podstaw, by stwierdzić, że wystąpiła przyczyna niezależna od organu, w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., która uniemożliwiła przekazanie umowy Polskiej Konfederacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w przedmiocie wydania opinii co do prawidłowości operatu szacunkowego w niniejszej sprawie, przed dniem 13 lutego 2008 r. Z akt sprawy wynika, że Polska Konfederacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych już pismem z dnia 18 września 2007 r. zaproponowała warunki sporządzenia przedmiotowej opinii i poinformowała, że opinię może sporządzić nie wcześniej niż do dnia 31 stycznia 2008 r. Z pisma Polskiej Konfederacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia 15 stycznia 2008 r. wynika, że [...] Urząd Wojewódzki nie zdecydował się na przygotowanie umowy na zaproponowanych warunkach, a więc nie zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania opiniodawczego na podstawie art. 157 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Akta sprawy nie potwierdzają, aby wystąpiły jakiekolwiek przeszkody, które usprawiedliwiałyby brak działań organu pomiędzy wrześniem 2007 r., kiedy to wskazano warunki sporządzenia opinii a dniem 13 lutego 2008 r., w którym przekazano umowę do Polskiej Konfederacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Uwzględniając więc nawet czas potrzebny na uzyskanie opinii na temat operatu szacunkowego stwierdzić należy, że Wojewoda [...] działał w niniejszej sprawie opieszale. Ponadto zauważyć należy, że zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie nie zostało uznane za zasadne wyłącznie z tej przyczyny, że wyznaczony przez Wojewodę [...] termin na załatwienie sprawy (do dnia 30 marca 2008 r.), w dniu orzekania przez Ministra Skarbu Państwa, nie upłynął. Zresztą termin wskazany przez Wojewodę [...] nie został zachowany i organ po raz kolejny wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy – na dzień 30 czerwca 2008 r., o czym poinformował strony pismem z dnia 14 maja 2008 r. Bezczynność organu musi istnieć w dniu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Analiza akt sprawy wskazuje, że do tego dnia Wojewoda [...] sprawy z wniosku S. M., B. S. i M. S. nie zakończył. Potwierdza to także oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie w dniu 3 października 2008 r., iż organ dotychczas decyzji w sprawie nie wydał. Pozostałe zarzuty skarżącego Sąd uznał za niezasadne. Ze względu na to, że przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone w terminie wyznaczonym przez organ na dzień 30 czerwca 2008 r., w formie decyzji administracyjnej, Sąd uznał skargę na bezczynność Wojewody [...]za uzasadnioną i z mocy przepisu art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku.