VII SA/Wa 996/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2006r., znak [...] po rozpatrzeniu zażalenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] utrzymał w mocy postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] , którym organ odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], umarzającej, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie legalności stacji bazowej nr [...], zlokalizowanej na wieży kościoła Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Św. S. w Ż. przy ul. B. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 k.pa - przesłankami inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie, jest statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego. Cele statutowe zawarte w § 7 Rozdziału II (Cele i środki działania) statutu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...], uzasadniają ewentualne wszczęcie postępowania nadzwyczajnego. Celem stowarzyszenia jest m.in. cyt.: "Ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym: - przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne, - przeciwdziałanie budowie i użytkowania urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania." Zdaniem organu II instancji za żądaniem, zgłoszonym przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] nie przemawia jednak interes społeczny. Organizacja społeczna występująca wobec organu administracji publicznej z żądaniem realizacji uprawnień przyznanych jej przez art. 31 k.p.a, powinna wykazać zarówno związek przedmiotu postępowania dotyczącego innej osoby, że swoimi celami statutowymi jak i skonkretyzować interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania w sprawie lub dopuszczeniem organizacji do toczącego się postępowania. Stowarzyszenie żądając wszczęcia postępowania nadzwyczajnego winno przedłożyć dowody wskazujące na istniejące zagrożenia dla środowiska związane z pracą stacji bazowej (nr [...], co pozwoliłoby na uznanie, że interes społeczny przemawia na wszczęciem takiego postępowania. Organ II instancji wskazał ponadto, że z pisma Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] ( w aktach organu wojewódzkiego), dotyczącego przedmiotowej stacji wynika, iż cyt.: ".z pomiarów wokół stacji bazowej systemu [...] nr [...] P. Sp. z o.o. do celów ochrony ludzi i środowiska wynika, że spełnione są wymagania obowiązujących przepisów w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosło Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]. Dochodziło uchylenia zaskarżonego postanowienia, wobec nieprawidłowego zastosowania i naruszenia przepisów art. 31 k.p.a., art. 29 ust. 2 pkt 9, art.30ust.1 pkt 2, art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane, art. 31, 32, 33,46, 48, 51,53, 57, 378, ustawy ochrony środowiska, naruszenia art. 87 Konstytucji oraz Konwencji z Archus z 1998r. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w (toczącym się) postępowaniu dotyczącym innej osoby. Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, wówczas organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowaniu na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś, czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie. Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby powinno odpowiadać wymaganiom, jakie kodeks stawia tego rodzaju podaniom (art. 63 kpa). Organ administracji publicznej powinien także ocenić w świetle przepisów ustawowych i statutowych, czy żądanie organizacji społecznej zostało złożone przez umocowany należycie organ tej organizacji. Z żądaniami, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., nie mogą występować członkowie organizacji społecznej, jeżeli działa ona poprzez swoje organy. Wniosek w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...] , umarzającej, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie legalności stacji bazowej – odpowiada powyższym formalnym kryteriom. Zgodnie z przepisem art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej orzeka o zasadności, względnie bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie akcyjnego postanowienia (wyrok NSA z dnia 15 lipca 1992 r., V SA 178/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 20; Wspólnota 1993, nr 44, s. 18; Mon.Praw. 1993, nr 1, s. 29). Organ administracji publicznej bierze tu pod rozwagę jedynie przesłanki wymienione w art. 31 § 1, a zatem jest obowiązany uznać żądanie za bezzasadne, jeżeli stwierdzi brak jednej z przesłanek określonych w tym przepisie. Analiza przepisu art. 31 § 1 k.p.a. wskazuje, że zawarto tam dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organizacja społeczna mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania. Żądanie wszczęcia postępowania musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym. W przypadku zastosowania art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. z uwagi na brak definicji "interesu społecznego" przytoczonego, jako istotny element rozstrzygnięcia, organ administracji powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić, na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wykazać, że wnioskujący taki interes społeczny w danej sprawie posiada bądź nie. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji sprostał temu zadaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie przyjął, że cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają jego wniosek, ale wykazał też, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest interesu społecznego po stronie organizacji dochodzącej wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie żądanie Stowarzyszenia dotyczy wszczęcia postępowania nieważnościowego, wobec decyzji umarzającej, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie legalności stacji bazowej. Wskazać należy, że jedynie faktyczne i merytoryczne powiązanie celów statutowych organizacji z meritum postępowania administracyjnego, którego wszczęcia domaga się organizacja społeczna może powodować zastosowanie art. 31 §1 pkt 1 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu, że Stowarzyszenie dla uzasadnienia swego wniosku powinno przedłożyć dowody wskazujące, że przedmiotowa inwestycja stwarza zagrożenie dla środowiska, co pozwoliłoby na przyjęcie, że istnieje interes prawny przemawiający za wszczęciem postępowania zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia. Powyższa teza jest tym bardziej uzasadniona, że inwestycja jest niezbędna dla funkcjonowania sieci telefonii komórkowej w obszarze kilkudziesięciotysięcznego miasta i jego okolicy (porównaj uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2007r., II SA /GI 481/07). Ponadto jak wynika z oświadczenia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2005r., przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przedmiotowa inwestycja spełnia wymagania w zakresie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Dodatkowo wskazać należy, że w sprawie legalności budowy przedmiotowej stacji bazowej toczyło się postępowanie nadzorcze, bez udziału Stowarzyszenia skarżącego w sprawie niniejszej. I tak, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nr [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2006r., umorzono, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie legalności przedmiotowej inwestycji, następnie decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006r., znak: WYŻEJ OPISANYCH –[...] umorzono postępowanie odwoławcze w tej sprawie. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r., [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyżej opisanej. Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).