I OZ 502/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Skarbu Państwa - Nadleśnictwa C. o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 502/07 o oddaleniu zażalenia Skarbu Państwa - Nadleśnictwa C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt I SA 913/03 o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie ze skargi T.P.S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek. W dniu 18 kwietnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga T.P.S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] grudnia 1995 r., nr [...], dot. sprawy uwłaszczenia "Polskiej Poczty, Telegraf i Telefon" działkami nr [...] położonymi we wsi E. gm. W. W dniu 24 sierpnia 2006 r. Telekomunikacja Polska S.A. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym wskazała, że jej wykonanie może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody poprzez wykreślenie z księgi wieczystej nr 38074 przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej opisanej w osnowie zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji daje osobie prawnej, której powierzono wykonywanie praw Skarbu Państwa tj. Państwowemu Nadleśnictwu C. możliwość dokonania sprzedaży tej nieruchomości, przez co doszłoby do nieodwracalnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 listopada 2006 r. I SA wstrzymał wykonanie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] grudnia 1995 r., nr [...], dot. sprawy uwłaszczenia "Polskiej Poczty, Telegraf i Telefon" działkami nr [...] położonymi we wsi E. gm. W. W uzasadnieniu wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości oznacza, że podmiot wywłaszczony jest właścicielem. Oznacza to, że może wykonywać wszelkie uprawnienia płynące z prawa własności nieruchomości objętej decyzją o wywłaszczeniu, a więc np. może ją zbyć. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż wykreślenie TP S.A. z księgi wieczystej jako użytkownika wieczystego spornej nieruchomości, skutkuje brakiem możliwości wykonywania wszelkich uprawnień płynących z prawa użytkowania wieczystego, co w konsekwencji daje możliwość sprzedaży tej nieruchomości przez Państwowe Nadleśnictwo C. Skutkowałoby to wystąpieniem nieodwracalnych skutków prawnych. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarbu Państwa reprezentowany przez Nadleśnictwo C. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 502/07 ww. zażalenie oddalił. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 61 § 1 P.p.s.a. podał, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Przy czym wnioskodawca nie jest zobowiązany udowodnić, że ewentualne niebezpieczeństwo, czy też trudne do odwrócenia skutki będą miały miejsce, a wnosząc o zastosowanie ochrony tymczasowej zainteresowany powinien uprawdopodobnić, że takie konsekwencje są możliwe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wskazał, że Telekomunikacja Polska S.A. wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołała się na możliwość zbycia spornej nieruchomości, co w razie uwzględnienia jej skargi byłoby niewątpliwie skomplikowane i trudne do odwrócenia. Wyjaśnił, że decyzja stwierdzająca nieważność uwłaszczenia może rodzić skutki prowadzące do zmiany stanu prawnego nieruchomości. Wówczas zostaną bowiem przywrócone prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności, istnieje np. możliwość zbycia tej nieruchomości. Może to nastąpić niezależnie od tego, czy dokonano zmiany wpisu w księdze wieczystej, ma on bowiem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. W okolicznościach tej sprawy zachodzą zatem przesłanki stanowiące podstawę zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskiem z dnia 21 lipca 2011 r. Skarb Państwa - Nadleśnictwo C. wystąpiło o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 502/07. W uzasadnieniu wniosku podało, że żądanie dotyczy rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści ww. postanowienia przez określenie, czy wstrzymanie wykonanie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] oznacza jednoczesne wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...], a zatem komu na chwilę obecną przysługuje prawo własności działek nr [...] obręb E. Wnioskodawca wskazał, że określenie właściciela ww. nieruchomości jest niezbędne, gdyż znajdują się na niej wielokondygnacyjne, podziemne zabudowania, które wymagają zabezpieczenia. Drzewostan znajdujący się na obszarze omawianych nieruchomości wymaga zabiegów pielęgnacyjnych, a także ochrony przeciwpożarowej, zaś na chwilę obecną wątpliwym jest kto powinien to uczynić. Podkreślił, że w tej sprawie postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnego w Warszawie zostało zawieszone. W ocenie wnioskodawcy z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 502/07 pośrednio wynika, że prawo własności ww. nieruchomości nie zostało przywrócone Skarbowi Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 158 P.p.s.a., Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Natomiast stosownie do treści art. 166 P.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na wstępie wyjaśnić należy, że konieczność dokonania wykładni wyroku (postanowienia) zachodzi wówczas, gdy jego treść sformułowana jest w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zamykacze 2006, str. 345). Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla strony niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. Natomiast wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczność dokonania wykładni postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 502/07, gdyż w ramach wykładni postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej nie mieści się ustalenie, kto jest właścicielem nieruchomości, której ta decyzja dotyczy. Ponadto sentencja, jak i uzasadnienie ww. postanowienia nie nasuwa wątpliwości w zakresie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Ubocznie wyjaśnić należy, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności zaskarżonej decyzji, czy kwestii ustalenia prawa własności nieruchomości, której zaskarżona decyzja dotyczy. W sytuacji zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa art. 63 § 3 P.p.s.a. do czasu rozpoznania skargi, zawieszeniu ulegają wszystkie skutki prawne związane z wydaniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 130 § 1 K.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Stosownie do treści art. 130 § 2 K.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Jeżeli zatem od decyzji organu pierwszej instancji wniesiono odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), to nie podlega ona wykonaniu. Oznacza to, że skutkiem wstrzymania wykonanie decyzji organu odwoławczego, nawet w sytuacji, gdy jest to decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jest zawieszenie wszelkich skutków związanych z jej wykonaniem, w tym wykonanie decyzji organu pierwszej. W sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana w trybie stwierdzenia nieważności i na mocy art. 63 § 3 P.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu jej wykonania, to stan prawny, do czasu rozpoznania skargi, kształtuje decyzja, której omawiane postępowanie nadzwyczajne dotyczy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 158 w związku z art. 166 i art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.