VII SA/Wa 959/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi A. S.A. w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. S.A. w P. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia strony skarżącej zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu jednostronnego nośnika reklamowego o wysokości słupa 8 m i wymiarach ekranu ekspozycyjnego 8 x 4 m na terenie działki nr ew. [...] i 7[...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja objęta zgłoszeniem oparta na fundamencie trwale związanym z gruntem należy do kategorii budowli zważywszy, że projekt budowlany obejmuje konstrukcję wsporczą dla gotowego kasetonu oraz posadowienie słupa na żelbetowej stopie fundamentowej trwale związanej z gruntem. Jest to więc wolno stojący, w pełni samodzielny obiekt, którego realizacja posiada wszelkie cechy budowy, co powoduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2008r., [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, podzielającego pogląd przedstawiony w zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach budowlanych. Pojęcie instalowania nie jest równoznaczne z budowaniem, a zatem instalowaniem nie można określać budowy samodzielniej konstrukcji posadowionej na własnym fundamencie zagłębionym w gruncie. Wskazując na elementy konstrukcyjne przedmiotowego urządzenia – wysokość słupa, posadowienie na stopie fundamentowej, wielkość całkowitą a także fakt, iż do zgłoszenia załączono projekt budowlany wymagany przy pozwoleniu na budowę, organ odwoławczy stwierdził, iż do zgłoszonych robót budowlanych nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana spółka zarzucając naruszenie art. 30 ust. 5, art. 30 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego i domagając się uchylenia obu decyzji. Zdaniem skarżącej obszernie zaprezentowanym w skardze organ naruszył przepis dotyczący terminu zgłoszenia sprzeciwu, bowiem doręczenie sprzeciwu stronie nastąpiło dopiero 22 stycznia 2008r., a więc po upływie 30 dni, co praktycznie oznacza milczącą zgodę organu na realizację i winno skutkować uchyleniem decyzji. Następnie powołując obszernie orzecznictwo skarżąca podkreśliła, że w świetle aktualnego brzmienia przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zgłoszone przez nią urządzenie reklamowe nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego traktując wybiórczo dowody załączone do wniosku i nie biorąc pod uwagę projektu konstrukcji reklam w którym szczegółowo wskazano, iż nośnik, sposób posadowienia i konstrukcja są to gotowe półelementy składane następnie w całość. Zdaniem skarżącej budzi to wątpliwości czy zgłoszenie sprzeciwu przez organ ma charakter obiektywny i faktyczny. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wykazała, że decyzja ta nie jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego. Art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane nakłada na inwestora zamierzenia inwestycyjnego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonanie powyższych robót obciążone zostało obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 7 ww. ustawy Prawo budowlane właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zacytowany wyżej przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy Prawo budowlane wyłącza ze zgłoszenia tylko reklamy "usytuowane na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i reklamy świetlne i podświetlane usytuowane poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Ww. przepis w obecnym brzmieniu obowiązuje od 24 grudnia 1997r., kiedy to nastąpiła istotna jego zmiana przez art. 1 pkt 12 b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. nr 111, poz. 726) - w późniejszym czasie zmieniono jedynie kolejność punktów. Poprzednio przepis brzmiał następująco: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych". Porównanie poprzedniej regulacji oraz obowiązującej w dacie orzekania przez organy (aktualnie również) musi prowadzić do wniosku, iż nieuprawniony jest pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że przepis ten dotyczy wyłącznie instalowania tablic reklamowych na istniejących obiektach. Ten pogląd był adekwatny do pierwotnej treści tegoż przepisu, aktualnie nie ma on uzasadnienia i należy stwierdzić, że instalować tablice i urządzenia reklamowe można również na gruncie. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu wyeliminowanie przez ustawodawcę z treści przepisu słów: "wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych" oznacza, że instalacja jest możliwa nie tylko na obiektach budowlanych. Taka interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prowadzi do wniosku, iż instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Z przedstawionych przepisów wynika, że instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto ustawodawca nie uzależnił robót budowlanych wyszczególnionych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które można uznać za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. W związku z tym nie można podzielić poglądów wyrażonych w decyzjach organów obu instancji o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla tablicy reklamowej którą inwestor zamierzał zainstalować. W kontekście zastosowanej w sprzeciwie podstawy prawnej, błędne są również twierdzenia organów, że instalowanie tablicy reklamowej - wymagała pozwolenia na budowę ze względu na jej skalę i gabaryty. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej. Jeżeli natomiast organ administracyjny uzna, że realizacja planowanej tablicy reklamowej czy urządzenia reklamowego ze względu na powierzchnię, ciężar, rozmiary itp. zagraża np.: bezpieczeństwu ludzi lub mienia albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla sąsiadów, może na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę co do robót budowlanych objętych z zasady obowiązkiem zgłoszenia. Możliwość ta ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przyczyn zastosowania. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej organ stwierdziliby zaistnienie, któregokolwiek z zagrożeń lub wymagań przewidzianych ww. przepisem może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże organ musi szczegółowo wykazać z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonych robót budowlanych oraz powołać konkretne przepisy lub ustalenia planu dające podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Niedopuszczalnym jest opieranie decyzji administracyjnej na przypuszczeniach, iż realizacja zamierzeń budowlanych może coś spowodować. Organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w określonym terminie poprzez załączenie do zgłoszenia odpowiednich dokumentów i dopiero w przypadku niewykonania nakreślonego obowiązku w wyznaczonym terminie spowoduje wniesienie przez organ sprzeciwu w drodze decyzji. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 ww. ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Celem wyjaśnienia, co do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2006r., sygn. akt II OSK 79/06 stwierdził, iż termin 30 – dniowy, o jakim mowa w art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest przez organ wnoszący sprzeciw do zgłoszenia budowy zachowany, o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 kpa.