III SA/Wr 331/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-10-07

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana z powodu przekroczenia 24 punktów karnych powinna obejmować wszystkie posiadane przez kierowcę kategorie uprawnień, niezależnie od tego, jakim pojazdem popełnił wykroczenia?
Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przekroczenia 24 punktów karnych obejmuje wszystkie posiadane przez kierowcę kategorie uprawnień, niezależnie od rodzaju pojazdu, którym popełniono naruszenia. Interpretacja ta wynika z systemowego charakteru przepisów Prawa o ruchu drogowym, które nie rozróżniają punktów karnych ani konsekwencji ich przekroczenia w zależności od kategorii pojazdu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E, D+E i T do czasu wykazania posiadania wymaganych kwalifikacji. Skarżący argumentował, że wykroczenia popełnił prowadząc samochód osobowy (kategoria B) i zatrzymanie pozostałych kategorii jest zbyt dolegliwe. Organy administracji uznały, że przekroczenie 26 punktów karnych w krótkim okresie uzasadnia zatrzymanie wszystkich posiadanych uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2008 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] - po rozpatrzeniu odwołania W. R. - orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta L. z dnia [...] nr [...] o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B,C,B+E,C+E,D+E i T do czasu wykazana się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Prezydent L. wszczął w niniejszej sprawie postępowanie z urzędu, w związku z uzyskaniem od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. informacji o przekroczeniu przez W. R. w okresie od 6 marca 2006 r. do 22 września 2006 r. 24 punktów z tytułu naruszenia przepisów ruchu drogowego (wniosek Komendanta Wojewódzkiego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji W. R.). Efektem tego postępowania była przywołana już decyzja Prezydenta L. z dnia [...] którą strona oprotestowała składając odwołanie. Kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji W. R. pokreślił, że wszystkie wykroczenia (w jego ocenie drobne) popełnił prowadząc samochód osobowy i wykorzystując uprawnienie kategorii B. Zaznaczył, że prawo jazdy kategorii BCDET posiada od 1993 r. Jest ono mu niezbędne, gdyż prowadzi działalność gospodarczo-handlową (sklep spożywczy i usługi transportowe). W tej sytuacji pozbawienie go również uprawnień CDET jest zbyt dolegliwe i stąd wnosi o zmianę decyzji przez ograniczenie orzeczenia o zatrzymaniu jedynie do uprawnień w kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia 14 marca 2008 r. i opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta L. Organ odwoławczy jako materialnoprawną podstawę zatrzymania prawa jazdy wskazał przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kolegium zauważyło, że wskazana okoliczność stanowi również podstawę do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Podniesiono, że wspominane już punkty podlegają wpisaniu do ewidencji kierowcy niezależnie od kategorii pojazdu, którym dopuszczono się naruszenia zasad ruchu drogowego (art. 130 ust. 1 ustawy) i stanowią ekwiwalent naruszeń zasad ruchu drogowego odpowiadający treści załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm.). Upływ roku od dnia danego naruszenia powoduje usunięcie punktów odpowiadających temu naruszeniu, chyba, że wcześniej kierowca dopuści się naruszeń za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisano mu liczbę punktów przekraczającą 24 (art. 130 ust. 1 i 2 ustawy). Ewidencję prowadzi komendant wojewódzki policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ewidencjonowanej, który zobowiązany jest w przypadku każdorazowego przekroczenia przez kierowcę w okresie roku 24 punktów, do wystąpienia z wnioskiem o skierowanie danej osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Mając na względzie przywołane regulacje Kolegium uznało, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji W. R. w ramach posiadanych uprawnień, jaki został wystosowany do Prezydenta L., był dla tego organu uprawnionym źródłem informacji. Wynikało z niego, że odwołujący się w okresie od 6 marca 2006 r. do dnia 22 września 2006 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w wyniku czego łącznie otrzymał 26 punktów za: naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa (6 marca - 2 punkty); przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h (5 czerwca - 8 punktów); przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h (19 sierpnia - 10 punktów); spowodowanie kolizji drogowej (22 września - 6 punktów). W ocenie Kolegium, w świetle powyższych ustaleń, organ pierwszej instancji zasadnie wszczął postępowanie w przedmiocie zatrzymania stronie prawa jazdy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego uprawnień a w konsekwencji wydał decyzję orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że zgodnie z przywołanymi już przepisami fakt przekroczenia przez stronę 24 punktów przed upływem roku licząc od dnia pierwszego naruszenia, powoduje, że nie podlegają one sukcesywnemu usunięciu z ewidencji kierowcy a skutkują konsekwencjami uregulowanymi w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 lit. g ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Na powyższy skutek oraz zakres przedmiotowy zatrzymania prawa jazdy (a także ewentualnie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami) nie ma wpływu kategoria pojazdu, którym kierowca poruszał się w chwili dopuszczenia się naruszeń przepisów ruchu drogowego. Ujawnienie naruszenia i przypisanie sprawcy tego naruszenia odpowiedniej liczby punktów, zwłaszcza gdy liczba ta w ciągu roku przekroczy 24, skutkuje uznaniem, że kierowca ten, nie daje gwarancji bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym niezależnie od kategorii pojazdu którym kierował. Uznanie to - jak wywodziło Kolegium - może być obalone poprzez uzyskanie przez kierowcę pozytywnego wyniku z kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, organ prowadzący ewidencję usunie z niej punkty, w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Strona może wówczas odzyskać prawo jazdy. Dodatkowo Kolegium podniosło, że na treść niniejszego rozstrzygnięcia nie mógł mieć wpływu status zawodowy i rodzinny odwołującego się. Nie godząc się z powyższą decyzją W. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił Kolegium: - naruszenie przepisów art. 138, art. 135 i art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przez przyjęcie, że z przywołanych przepisów wynika zasada, iż po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów karnych za wykroczenia w ruchu drogowym, następuje zatrzymanie prawa jazdy we wszystkich posiadanych przez kierowcę kategoriach, niezależnie od faktu jakiego typu pojazdem popełnił wykroczenie; - naruszenie art. 77 § 1 przez niewyjaśnienie przez Kolegium z prowadzeniem jakiego typu pojazdu przez skarżącego należy wiązać popełnione przez niego wykroczenie; - naruszenie art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie, wyjaśnienia skarżącego, że wykroczenia drogowe popełnił prowadząc samochód osobowy i nieuwzględnienie podnoszonych przez niego okoliczności, że zatrzymanie mu prawa jazdy kategorii CDET uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub też o jej zmianę przez pozbawienie go jedynie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B przy pozostawieniu uprawnień kategorii CDET. Motywując przedstawione zarzuty, skarżący podniósł, że zaprezentowana przez Kolegium interpretacja przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest niewłaściwa. Wskazał, że ustawa określa kategorie pojazdów mechanicznych w zakresie których przypisuje uprawnienia do ich prowadzenia i nie stanowi, że zatrzymanie tych uprawnień dotyczyć ma wszystkich kategorii, niezależnie od tego jakiego typu pojazdem kierował sprawca wykroczenia. W jego ocenie interpretacja prezentowana przez organ nie uwzględnia rozwiązań systemowych - regulacji zawartej w art. 42 § 2 k.k. Nawet bowiem w przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji sąd może orzec zakaz prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych lub pojazdów określonego rodzaju. Biorąc więc pod uwagę fakt, że skarżący wykroczenia drogowe popełnił kierując pojazdem osobowym, decyzja o zatrzymaniu mu prawa jazdy kategorii C,D,E,T była jego zdaniem nieuzasadniona. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały wyłącznie do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 przywołanej wyżej ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., zwana dalej u.p.p.s.a.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). Jeżeli zaś decyzja dotknięta jest wadliwością określoną w art. 156 k.p.a. Sąd zobligowany jest do stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszym rzędzie zbadał jej legalność w kontekście przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, nie dopatrując się jednak przesłanek uzasadniających takie orzeczenie. Sąd nie stwierdził również, aby decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 wskazanej wyżej ustawy, zwłaszcza zaś aby naruszała przepisy prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., której materialnoprawną podstawę wydania stanowił przepis art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust.1 pkt 1 lit.g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Przepisy te stanowią, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Spór jaki na tle tych uregulowań powstał między stronami w niniejszej sprawie, nie dotyczy jednak przesłanki przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punków za naruszenia zasad ruchu drogowego w okresie nie przekraczającym roku, która to przesłanka musi być spełniona dla zastosowania ww. przepisów. Okoliczność ta nie jest przez stronę skarżącą kwestionowana i jej zaistnienie zostało wnikliwie przez organy zbadane i dostatecznie jasno udokumentowane i wykazane w aktach sprawy i zaskarżonej decyzji. Istota sporu sprowadza się natomiast do konieczności rozstrzygnięcia, czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, o której mowa w przywołanych przepisach, dotyczy prawa jazdy we wszystkich kategoriach posiadanych przez osobę która naruszyła zasady ruchu drogowego, niezależnie od tego jakiego rodzaju pojazdem kierowała dopuszczając się tych naruszeń, czy też - jak chce tego skarżący - zatrzymanie prawa jazdy powinno ograniczać się jedynie do tej kategorii, która uprawnia do kierowania pojazdem, którym dopuszczono się naruszenia zasad ruchu drogowego. Przy takiej interpretacji, zatrzymanie prawa jazdy winno dotyczyć jedynie kategorii B, gdyż jak podnosi skarzący, 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał prowadząc samochód osobowy. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela interpretacji zaprezentowanej przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, dotyczy wszystkich posiadanych przez niego kategorii niezależnie od tego jakim pojazdem kierował naruszając przepisy. Już z samego brzmienia przepisu art. 138 ust. 1 ustawy wynika jasno, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Wyjaśnienia wymaga, że prawo jazdy, w rozumieniu omawianych przepisów, jest dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, przy czym do kierowania danym rodzajem pojazdu wymagane jest prawo jazdy określonej kategorii (art. 88 ust. 1 ustawy). W art. 88 ust. 2 wyliczone zostały kategorie prawa jazdy i przyporządkowane im rodzaje pojazdów do kierowania którymi uprawnia dana kategoria. Uprawnienia te, nawet jeżeli uzyskiwane są w różnym czasie, potwierdzane są fizycznie w jednym dokumencie. W konsekwencji starosta wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy orzeka o zatrzymaniu dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym we wszystkich uzyskanych kategoriach, gdyż ustawodawca nie postanowił w art. 138 ust. 1 o zatrzymaniu prawa jazdy tej kategorii, która uprawnia do kierowania tym pojazdem, którym dopuszczono się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Takiego ograniczenia nie zawarto również w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g do którego odsyła art.138 ust. 1 ustawy. Wiązałoby się to z koniecznością zatrzymania dokumentu w pewnym jego zakresie, a tym samym wymagałoby wprowadzenia konkretnych rozwiązań normujących taką sytuację. Efektem zatrzymania prawa jazdy jest przecież fizyczne (gdy zatrzymania dokonuje policjant - art. 135 ustawy) i prawne (gdy zatrzymanie następuje przez wydanie postanowienia lub decyzji - art. 137 i art. 138 ustawy) pozbawienie kierującego dokumentu, który kompleksowo potwierdza kategorie, w jakich dana osoba jest uprawniona do prowadzenia pojazdów silnikowych. W ocenie Sądu, przywołane wyżej regulacje nie mogą być też interpretowane w oderwaniu od innych przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz aktów wykonawczych wydanych do tej ustawy. Trafnie Kolegium zwróciło uwagę na to, że ten sam stan faktyczny, którego zaistnienie obliguje starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 138 ust. 1, a więc przekroczenie przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nakłada na właściwego komendanta wojewódzkiego policji obowiązek wystąpienia do starosty z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji takiego kierowcy - § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U Nr 236, poz. 1998 z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem - zaś na starostę, po uzyskaniu tego wniosku, obowiązek wydania decyzji kierującej wskazaną osobę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że zarówno decyzja wydawana na podstawie art. 138 ust. 1 jak decyzja wydawana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b mają charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Między przywołanymi regulacjami istnieje oczywisty związek. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, wywołuje dla niego dwojakiego rodzaju skutek: po pierwsze zatrzymanie prawa jazdy; po drugie skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zatrzymanie prawa jazdy stanowi chwilowe zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 138 ust. 2 trwa do czasu ustania przyczyny zatrzymania. W przypadku zatem, gdy zatrzymanie nastąpiło z powodu przekroczenia limitu 24 punktów, przyczyna zatrzymania ustanie w chwili wykreślenia tych punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w przypadku gdy kierujący przekroczy 24 punkty z powodu naruszenia zasad ruchu drogowego organ prowadzący ewidencję usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Ponadto według § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215 z późn. zm.), osobie która była skierowana na sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia 24 punktów (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy) zwraca się zatrzymane prawo jazdy, jeżeli uzyskała pozytywny wynik egzaminu państwowego. Wobec przywołanych regulacji istotnego znaczenia nabiera więc zapis § 7 rozporządzenia, po myśli którego komendant wojewódzki policji wnioskuje o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w zakresie wszystkich posiadanych przez kierującego kategorii praw jazdy. W literaturze wskazuje się, że skierowanie kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji w przypadku zebrania ponad 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego zawiera w sobie domniemanie, że z tego względu nasuwają się wątpliwości, czy zna przepisy ruchu drogowego lub potrafi bezpiecznie prowadzić pojazd (por. R. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz. Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II). Zdaniem Sądu domniemanie to jest niezależne od posiadanej kategorii prawa jazdy. Zasady ruchu drogowego niezależnie od tego jaką kategorię prawa jazdy posiada użytkownik drogi są wszak jednakowe dla wszystkich i w takim samym stopniu winny być przestrzegane. Naruszanie tych zasad może powodować zagrożenie bezpieczeństwa osób korzystających z dróg. Dopóki zatem nie zostanie sprawdzone czy kierujący posiada wiedzę i umiejętności w stopniu pozwalającym na kierowanie pojazdami w sposób zapewniający bezpieczne korzystanie z ruchu drogowego, zasadne jest zawieszenie jego uprawnień do kierowania pojazdami, które realizuje właśnie instytucja zatrzymania prawa jazdy. W świetle wykładni systemowej i celowościowej pozbawione byłoby więc racji zatrzymanie prawa jazdy tej kategorii która uprawnia do kierowania pojazdu, którym dopuszczono się naruszenia przepisów ruchu drogowego. W ocenie Sądu zatrzymanie to - pozostające w bezpośrednim związku ze skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii praw jazdy - ma charakter prewencyjny i zabezpieczający i zmierza do faktycznego wyeliminowania z ruchu drogowego tych kierowców, którzy stwarzają dla niego zagrożenie, dlatego winien odnosić się do wszystkich posiadanych przez kierującego kategorii praw jazdy. W rozpatrywanym przypadku żadnego znaczenia nie ma zatem jakim pojazdem poruszał się kierujący, naruszając przepisy ruchu drogowego. Cel zatrzymania nie zostanie osiągnięty, gdyby przyjąć - tak jak skarżący - że zatrzymanie powinno dotyczyć tylko jednej z posiadanych kategorii a z pozostałych kierowca nadal mógłby korzystać, poruszając się po drodze innym pojazdem. Jeżeli tak jak w niniejszej sprawie kierowca wielokrotnie łamie przepisy w zakresie zachowania właściwej prędkości, powoduje kolizję drogową, to podważa swoje kwalifikacje jako kierowca każdego pojazdu mechanicznego którym kieruje, a nie tylko samochodu osobowego. Ustawodawca uznał, że naruszenie zasad ruchu drogowego, które odzwierciedlane jest liczbą przyznawanych punktów wpisywanych do ewidencji kierowców, w przypadku przekroczenia ustawowo określonego limitu, stwarza już na tyle poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa komunikacji, że wiedza i umiejętności w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych danego kierowcy, winny być poddane sprawdzeniu w pełnym zakresie. Do tego czasu konieczne jest zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Wreszcie zauważyć należy, że interpretacja art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g dokonana przez skarżącego nie uwzględnia - co trafnie zauważyło Kolegium - że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisywane są do ewidencji bez przyporządkowania ich do rodzaju pojazdu, jakim w chwili naruszenia dana osoba kierowała. Według § 2 rozporządzenia w ewidencji ujawnia się kierowcę który prowadząc pojazd dopuścił się naruszenia, popełnione naruszenia oraz przypisaną im liczbę punktów. Analiza zapisów art. 130 ustawy oraz przepisów przywołanego już rozporządzenia jasno wskazuje, że punkty przyznane zgodnie z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia za dany rodzaj naruszenia, podlegają łącznemu zliczeniu, niezależnie od tego jakiego rodzaju pojazdem w chwili popełnienia tych naruszeń kierowała dana osoba. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym mają charakter powszechnie obowiązujący i obowiązują każdego kierowcę prowadzącego pojazd mechaniczny, niezależnie od tego czy jest to samochód osobowy, ciężarowy, motor, czy też inny pojazd. Kategoria posiadanego prawa jazdy, uprawniająca do prowadzenia pojazdu danego rodzaju nie ma zatem znaczenia, jeżeli kierowca naruszy przepisy ruchu drogowego. Ustawodawca nie wprowadza odpowiedniej wartości punktowej dla naruszeń przepisów ruchu drogowego w zależności od tego, jakiego rodzaju pojazdem naruszenia te popełniono. Obowiązuje jeden wspólny, wiążący wszystkich katalog. Jest to zrozumiałe, gdyż naruszenie zasad ruchu drogowego, może świadczyć generalnie o braku odpowiedniej wiedzy i umiejętności kierowania pojazdami mechanicznymi wszelkiego rodzaju. Nie sposób też nie zauważyć, że przyjęcie interpretacji prezentowanej przez skarżącego, prowadzić musiałoby do wniosków odwrotnych. Jeżeli bowiem dla przedmiotowego zakresu zatrzymania prawa jazdy istotna byłoby okoliczność jakim rodzajem pojazdu kierowano w chwili gdy doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego (a więc z jakiej kategorii prawa jazdy korzystał wówczas kierowca), to ustawodawca musiałby uzależniać przydzielanie punktów nie tylko od rodzaju popełnionego naruszenia ale również od rodzaju pojazdu przy pomocy którego naruszono omawiane zasady. Konsekwentnie, przekroczenie limitu 24 punktów również musiałoby wiązać się z rodzajem kierowanego pojazdu. W efekcie, mogłoby więc dojść do sytuacji, w której kierowca posiadający np. uprawnienia do prowadzenia samochodu osobowego, samochodu ciężarowego i autobusu naruszyłby przepisy ruchu drogowego prowadząc samochód osobowy, za co otrzymałby 10 punktów, prowadząc autobus, za co otrzymałby 10 punktów oraz samochód ciężarowy, za co otrzymałby 6 punktów. Przy interpretacji zastosowanej przez skarżącego - uwzględniającej kategorię prawa jazdy i rodzaj pojazdu prowadzonego podczas naruszenia przepisów ruchu drogowego - zsumowanie tych punktów nie byłoby możliwe. W rezultacie kierowca mógłby więc uzyskać znacznie więcej niż 24 punkty, zanim doszłoby do zatrzymania prawa jazdy. Taka interpretacja pozostaje w oczywistej sprzeczności z przedstawioną wyżej wykładnią celowościową i systemową i nie może zostać zaaprobowana. W świetle tego co dotąd wywiedziono, nie znajduje również uzasadnienia zarzut skarżącego nieuwzględnienia przez organ rozwiązań systemowych, ze wskazaniem na regulację zawartą w art. 42 § 2 k.k. Istotnie przepis ten stanowi o możliwości orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju. Norma ta zawiera jednak sankcję sprowadzającą się do pozbawienia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznym (w zależności od orzeczenia sądu) wszystkimi lub danego rodzaju. Nie można więc odnosić jej wprost do instytucji zatrzymania prawa jazdy, która to instytucja, w sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie - jak już to wcześniej zaznaczono - miała jedynie charakter czasowy i stanowiła w istocie środek zabezpieczający późniejsze rozwiązanie prawne (cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym w przypadku negatywnego wyniku egzaminu). Dodatkowo podnieść należy, że według art. 137 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w przypadku stwierdzenia, że dana osoba kieruje pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu lub środka podobnego do alkoholu, prokurator lub sąd wydają postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy. Przywołana norma również nie rozróżnia rodzaju pojazdu jakim kierowano w chwili popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zdaniem Sądu interpretacja zaprezentowana przez Kolegium, uwzględnia przede wszystkim rozwiązania zawarte w ustawie - Prawo o ruchu drogowym. Wobec przedstawionych wyżej wywodów, nie można więc postawić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. zarzutu wadliwej interpretacji art. 138, art. 135 oraz art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W rezultacie niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. Skarżący zarzuty te postawił, przyjmując interpretację przepisów prawa materialnego, która nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Kolegium prawidłowo uznało, że w świetle obowiązujących przepisów, dla decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie ma znaczenia kwestia jakim rodzajem pojazdu kierował sprawca w chwili naruszenia tych przepisów. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia, stąd zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło