II SA/Rz 540/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o. o. na czynność Burmistrza z dnia 12 czerwca 2008r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - postanawia - odrzucić skargę. Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest czynność Burmistrza z dnia 12 czerwca 2008r. znak: [...] w postaci odmowy zwrotu opłaty pobranej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak wynika z akt sprawy pierwsza rata tej opłaty w wysokości 175 zł została uiszczona przez skarżącą Spółkę na rzecz Urzędu Miejskiego w dniu 17 kwietnia 2008r. Natomiast w piśmie z dnia 27 maja 2008r. A. sp. z o.o. zwrócił się do Burmistrza o zwrot tej opłaty jako nienależnie uiszczonej, wskazując organowi termin 7 dni na przekazanie owej kwoty na jego rachunek bankowy. Odpowiadając na wskazane wyżej żądanie, Burmistrz podtrzymał swoje stanowisko zajęte uprzednio w pismach z dni: 17 marca, 8 kwietnia i 14 maja 2008r., w których odmawiał dokonania zwrotu opłaty alkoholowej w wysokości 218,75 zł uiszczonej przez Spółkę w dniu 23 sierpnia 2007r., powołując się na stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej przedstawione w piśmie z dnia 28 lutego 2008r. Nr[...]. Odpowiedź powyższa została doręczona stronie wnioskującej w dniu 13 czerwca 2008r. Przed uzyskaniem wspomnianej odpowiedzi Spółka - w piśmie datowanym 11 czerwca 2008r., które wpłynęło do Burmistrza w dniu 12 czerwca 2008r. - wezwała ten organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez dokonanie na jej rzecz zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty w wysokości 175 zł tytułem korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Na wezwanie to nie została udzielona osobna odpowiedź, natomiast w skierowanym do tut. Sądu piśmie Burmistrz wyjaśnił, że jego pismo z dnia 12 czerwca 2008r. adresowane do Spółki stanowiło odpowiedź tak na wniosek Spółki z dnia 27 maja 2008r., jak też i na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11 czerwca 2008r., z uwagi na tożsamą treść obydwu wskazanych wyżej pism strony wnioskującej (tj. z dnia 27 maja i 11 czerwca 2008r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Tytułem wstępu należy wskazać, że czynność Burmistrza z dnia 12 czerwca 2008r. dotycząca odmowy zwrotu kwoty 175 zł tytułem opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi niewątpliwie czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej następnie jako P.p.s.a. Może zatem stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego, który kontroluje działalność administracji publicznej tylko w formach określonych we wspomnianym art. 3 § 2 P.p.s.a. Kwestia powyższa została przesądzona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wyrażono stanowisko, iż przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ani inne przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu nienależnej opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Ochrona interesów podmiotu spełniającego nienależne świadczenie publicznoprawne polega jednak na możliwości żądania od organu właściwego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej zajęcia stanowiska w sprawie. Będzie ono polegało bądź na zarządzeniu zwrotu nienależnej opłaty bądź też na odmowie zwrotu, a więc będzie czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynnością, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (wyrok WSA w Opolu z 29.04.2004r. II SA/Wr 2014/01, OSG 2005r. Nr 7, poz. 91 str. 42, uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA z 23.06.1997r. OPK 3-31/97, ONSA 1997/4 poz. 151) Wprawdzie stanowisko takie podjęto na gruncie ówcześnie obowiązujących przepisów proceduralnych (ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jednak nie może obecnie budzić wątpliwości – wobec zbieżności regulacji w tym przedmiocie z tą zawartą aktualnie w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – że czynność taka (zwrot albo odmowa zwrotu opłaty) podlega kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 52 § 3 P.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest - w dacie jej wniesienia - wyczerpanie trybu wezwania o usunięcie naruszenia prawa złożonego na piśmie w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W razie spełnienia powyższego warunku, można zaskarżyć kwestionowaną czynność w drodze skargi do sądu administracyjnego, którą wówczas należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa – art. 53 § 2 P.p.s.a.. Mając na uwadze brzmienie wskazanych wyżej przepisów Sąd stwierdza, iż skarga A. sp. z . o. jest przedwczesna a w związku z tym niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., stanowiącym o odrzuceniu skargi ze względu na tę okoliczność. Żądanie dotyczące zwrotu opłaty w wysokości 175 zł z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nosi datę 27 maja 2008r., zaś wpłynęło do organu w dniu 29 maja 2008r. Odpowiedź Burmistrza na powyższe datowana jest 12 czerwca 2008r., natomiast adresat otrzymał ją w dniu 13 czerwca 2008r. Dopiero więc od tej ostatniej daty należy liczyć termin do ewentualnego uruchomienia trybu zmierzającego do zaskarżenia czynności odmowy zwrotu przedmiotowej opłaty tj. do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa a skoro tak, to upływał on w dniu 27 czerwca 2008r. Natomiast początek biegu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi na tę czynność wyznacza dzień doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do Burmistrza jeszcze przed dniem udzielenia przez niego odpowiedzi na żądanie zwrotu opłaty z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a zatem jeszcze przed dniem dokonania czynności, która stanowi obecnie przedmiot skargi do tut. Sądu. Tym samym należy uznać, iż wezwanie takie jest bezskuteczne, skoro brak w jego dacie czynności organu, która dokonana została dopiero w dniu 12 czerwca 2008r. (pismo Burmistrza o odmowie zwrotu przedmiotowej opłaty). Nie ma przy tym znaczenia, że wnioskująca Spółka występując o zwrot opłaty wskazała organowi termin 7 dni (liczony od otrzymania wezwania) na przekazanie żądanej kwoty na jej rachunek bankowy. Strona postępowania prowadzonego przed organem administracji publicznej nie ma bowiem prawa do wyznaczania temu organowi terminów do podjęcia jakiejkolwiek czynności. Terminy te są określone bądź to w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), bądź też w innych przepisach proceduralnych a organ ma konstytucyjny obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Dlatego też należy uznać, iż skarga w niniejszej sprawie została złożona przedwcześnie. Skarżąca Spółka powinna była bowiem najpierw poczekać na odpowiedź organu na złożone uprzednio żądanie w przedmiocie zwrotu opłaty z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i dopiero w razie negatywnej reakcji organu na takie żądanie skierować do niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przed odpowiedzią organu nie posiadała bowiem wiedzy na temat jego stanowiska w przedmiocie jej żądania. Organ mógłby bowiem tak dokonać zwrotu opłaty, jak też mógłby – jak to się stało w przedmiotowej sprawie – w stosownym piśmie odmówić takiego zwrotu, o tym ostatnim Spółka dowiedziała się jednak 13 czerwca 2008r. Skierowane przez nią wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11 czerwca 2008r. należy w takiej sytuacji – w ocenie Sądu – uznać jako pozbawione jakiegokolwiek skutku prawnego. Tym samym nie został spełniony w sprawie wskazany wyżej warunek dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania trybu zaskarżania w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to jednocześnie konieczność odrzucenia niniejszej skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie fakt, iż organ uznał swoją odpowiedź na żądanie z dnia 27 maja 2008r., którą zawarł w piśmie z dnia 12 czerwca 2008r. jako odnoszącą się zarówno do tego żądania jak i pisma strony datowanego 11 czerwca 2008r. zatytułowanego: "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Po pierwsze bowiem z odpowiedzi wynika jednoznacznie, iż nawiązuje ona jedynie do pisma datowanego 27 maja 2008r. (żądania zwrotu opłaty). Ponadto - jak już wyżej zaznaczono - odpowiedź ta jest właśnie kwestionowaną w sprawie czynnością, zatem nie można uznać, iż skutecznym jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które nosi datę wcześniejszą w stosunku do owej czynności. W dacie kierowania wezwania strona wnioskująca nie dysponowała bowiem jeszcze wiedzą na temat sposobu załatwienia wystosowanego przez nią uprzednio żądania a tym samym nie mogła go na tym etapie kwestionować. Z podanych wyżej przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 P.p.s.a.