I OZ 879/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Głównego Inspektora Pracy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 28/08 o wymierzeniu Głównemu Inspektorowi Pracy grzywny w sprawie z wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "[...]" Sp. z o.o. o wymierzenie Głównemu Inspektorowi Pracy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe "[...]" Sp. z o.o. o złożyło wniosek o wymierzenie Głównemu Inspektorowi Pracy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), za nieprzekazanie sądowi jego skarg na: a) postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2007 r., utrzymujące w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w G. z dnia [...] października 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia inspektora pracy o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] września 2004 r., nr rej. [...]; b) postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w G. z dnia [...] października 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia inspektora pracy o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] czerwca 2006 r., nr rej. [...]; c) decyzji Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w G. z dnia [...] października 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji inspektora pracy nr [...] zawartych w nakazie z dnia [...] marca 2004 r., nr rej. [...]. W odpowiedzi na ten wniosek Główny Inspektor Pracy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że w przedmiotowej sprawie zostały wydane orzeczenia, które w całości czynią zadość żądaniom skarżącego, w związku z czym – zdaniem organu – nie zachodziła potrzeba przekazywania wskazanych skarg do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt II SO /WA 28/08, wymierzył Głównemu Inspektorowi Pracy grzywnę w wysokości 500 zł za nieprzekazanie do Sądu skarg w terminie. Sąd wskazał, że obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Sąd zwrócił uwagę, że nawet uwzględnienie skargi przez organ w zakresie swej właściwości (do dnia rozpoczęcia rozprawy), do czego jest uprawniony na mocy art. 54 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zwalnia organu od jej przekazania sądowi, niezależnie od tego, czy decyzja wydana w ramach autokontroli została zaskarżona, czy też nie. W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że Główny Inspektor Pracy miał obowiązek przekazać skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "[...]" Sp. z o.o. do Sądu w terminie 30 dni i żadna decyzja autokontrolna nie zwalniała go z tego obowiązku. Sąd pierwszej instancji wskazał także, iż mając na uwadze – co prawda błędne – rozumowanie organu, orzeczona grzywna jest w niskiej wysokości. Na to postanowienie zażalenie złożył Główny Inspektor Pracy, podnosząc, że słowo "może", występujące w art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazuje na fakultatywność, a nie obligatoryjność wymierzenia grzywny. Organ wskazał także, iż Sąd przy rozważeniu wniosku o wymierzenie grzywny, powinien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ spoczywających na nim obowiązków, zaś w niniejszej sprawie Sąd okoliczności te uwzględnił tylko przy ustalaniu wysokości grzywny. W odpowiedzi na zażalenie Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe "[...]" Sp. z o.o. o wniosło o jego oddalenie, przychylając się do argumentacji Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści art. 54 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu, organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, to jest w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia takiej grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Pracy nie przekazał do Sądu skarg Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "[...]" Sp. z o.o., nie wykonał zatem podstawowego ciążącego na nim obowiązku, któremu to obowiązkowi odpowiada po stronie skarżącego uprawnienie do żądania jego wykonania. Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 52 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ może jedynie, zamiast przekazania skargi sądowi, po uprzednim wezwaniu na piśmie przez skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, skorzystać z trybu autokontroli i zmienić lub uchylić zaskarżoną uchwałę. W każdej jednak sytuacji, gdy wniesiona została skarga, organ winien wypełnić ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do kompetencji Głównego Inspektora Pracy nie należała ocena, czy przedmiotowe skarga podlegałyby, czy też nie, rozpoznaniu przez sąd. Takiej bowiem oceny dokonuje każdorazowo wojewódzki sąd administracyjny, który na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 może odrzucić skargę, co podlega dalszej ewentualnej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na przeprowadzone postępowanie autokontrolne, nie usprawiedliwia nieprzekazania tych skarg sądowi administracyjnemu. Może jedynie być "okolicznością łagodzącą" przy orzekaniu o wysokości kary grzywny, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji zaznaczył bowiem, że wymierzając karę grzywny wziął pod uwagę stopień zaniedbania obowiązków przez organ, jak również fakt, że organ w sposób przekonywujący uzasadnił przyczyny niewypełnienia ciążącego na nim obowiązku i dlatego wymierzył karę grzywny w dolnej granicy jej wymiaru, które to stanowisko w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie Główny Inspektor Pracy był zobowiązany przekazać właściwemu sądowi administracyjnemu skargi wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargi w terminie trzydziestu dni od ich wniesienia, czego jednak nie uczynił, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2008 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.