I FSK 223/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Warszawie z dnia 10 października 2008 r., o sygn. akt III SA/Wr 2707/08 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 15 lipca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2707/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego. W motywach postanowienia Sąd wskazał, że strona skarżąca, reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wraz z wniesieniem skargi do Sądu nie uiściła wymaganej opłaty stałej stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), dalej: rozporządzenie w sprawie wpisu, w związku z czym skarga podlegała odrzuceniu. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik spółki. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności błędną wykładnię § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu, zgodnie z którą w niniejszej sprawie od skargi miałby obowiązywać wpis stały, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 221 p.p.s.a.. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych pełnomocnik spółki argumentował, iż wykładnia systemowa § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu oraz treść art. 231 p.p.s.a. przemawia za stwierdzeniem, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wpisem stosunkowym. Ponadto podniesiono, że skoro decyzja odmawiała wszczęcia postępowania "w sprawie stwierdzenia nieważności", to nie można jej uznać za decyzję wydaną w "trybie stwierdzenia nieważności" (taką decyzją może być decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej, bądź decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej błędnie wywodzi, jakoby od skargi należny był wpis stosunkowy. Stosownie do powoływanego § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu "wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się wpis w wysokości 200 zł". Ustawodawca wyszedł więc z założenia, że w sprawach ze skarg, których przedmiotem są formalne rozstrzygnięcia organów administracyjnych, nie odnoszące się bezpośrednio do istoty sprawy, np. wysokości zobowiązania podatkowego, czy wielkości stwierdzonej nadpłaty w podatku, brak jest podstaw do pobierania wpisu stosunkowego. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej wydane zostało w oparciu o art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), a więc organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ze względu na upływ terminu do żądania stwierdzenia nieważności, czyli ze względów czysto proceduralnych. Trzeba dodać, że przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie jest korzystne dla skarżącego, który kwestionując w istocie rozstrzygnięcie organu oparte na przesłankach formalnych, nie jest zobowiązany do wnoszenia opłat stosunkowych, nierzadko opiewających na duże kwoty, zwłaszcza w sprawach zobowiązań podatkowych. Niezrozumiałe są również wywody pełnomocnika skarżącej spółki, iż odmowa wszczęcia postępowania "w sprawie stwierdzenia nieważności" to co innego niż decyzja wydana "w trybie stwierdzenia nieważności" Zaskarżone w tej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Celnej zapadło w oparciu o art. 249 Ordynacji podatkowej, który to przepis znajduje się w Rozdziale 18 Działu IV tej ustawy, zatytułowanym "Stwierdzenie nieważności" i nie ma wątpliwości, że jest to rozstrzygnięcie "w trybie stwierdzenia nieważności", a więc w trybie szczególnym, dla którego ustawodawca w § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu przewidział wpis stały od skargi do sądu administracyjnego. Ponieważ w sprawie działał profesjonalny podmiot w osobie radcy prawnego, a wpis stały od skargi nie został uiszczony w terminie właściwym dla jej wniesienia, Sąd słusznie skargę odrzucił stosownie do art. 221 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.