I OZ 247/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1215/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008 r. w sprawie I SA/Wa 1067/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. A. i W. K., reprezentowanych przez adwokata P. R., na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z powodu nieuiszczenia należnego wpisu przy wnoszeniu skargi przez pełnomocnika. W dniu 18 sierpnia 2008 r. A. A. złożyła osobiście skargę na wyżej wskazaną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w wyniku działań jej pełnomocnika nastąpiły dla niej jako strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Podniosła ponadto, że nie ponosi winy za uchybienie swojego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 10 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jak wskazał Sąd, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie zawinienia strony w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze, że zaniedbanie pełnomocnika, a także innych osób, którymi pełnomocnik się posługuje obciąża samą stronę. Zatem zaniedbania pełnomocnika nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. W świetle powyższego nieuiszczenie należnego wpisu sądowego przez pełnomocnika ustanowionego przez stronę nie wyłącza jej braku winy w uchybieniu tego terminu. Skarżąca nie wskazała przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ponieważ przywrócić termin można tylko i wyłącznie w przypadku gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Na powyższe postanowienie A. A. wniosła zażalenie wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221. poz. 2193 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, w sytuacji gdy zaistniały przesłanki pozytywne oznaczone w art. 86 § 1 w/w ustawy. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pełnomocnik skarżących nie miał możliwości oznaczenia dyspozycji przelewu zgodnie z wymogami przewidzianymi w/w rozporządzeniu. Wnosząc skargę był zmuszony dokonać tego wbrew jednoznacznej treści przepisu, który zobowiązywał go do wskazania sygnatury sądowej sprawy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżących miał obowiązek uiszczenia opłaty dopiero od chwili doręczenia mu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na jej brak winy w nieuiszczeniu w terminie wpisu sądowego od skargi - tak jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. Przepis art. 221 p.p.s.a. stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie, podlegająca takiej opłacie, nie została w terminie opłacona. W myśl § 5 w/w rozporządzenia Rady Ministrów przy uiszczeniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, po przekazaniu skargi sądowej - § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Jednakże we wskazanej dacie powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05, Dz.U. Nr 45, poz. 322, jako niezgodny z art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 2 Konstytucji. W tej sytuacji złożona przez adwokata skarga na decyzję Ministra Infrastruktury podlegała wpisowi stałemu, który winien być wniesiony do kasy wojewódzkiego sądu administracyjnego w gotówce lub wpłacony na jego rachunek bez stosownego wezwania Sądu. W tym przypadku nie była jeszcze znana sygnatura akt sądowych. Tak więc wnoszony wpis winien zostać stosownie opisany: przez wskazanie skarżącego, organu administracji, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność oraz daty i nazwy owego aktu lub czynności. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż Sąd nie ma obowiązku zawiadamiania pełnomocnika o wpłynięciu skargi od organu. Zatem pełnomocnik skarżącej będący adwokatem miał w nowej sytuacji prawnej zaistniałej po w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego obowiązek uiszczenia wpisu stałego już przy wniesieniu skargi do organu administracji. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przyczyną odrzucenia skargi w sprawie niniejszej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008 r. nie był fakt braku uiszczenia wpisu w ogóle lecz jego uiszczenie w nienależytej, zbyt niskiej wysokości. Pełnomocnik skarżącej miał zatem świadomość, że w zmienionym stanie prawnym należy uiścić wpis od skargi bez wezwania Sądu już przy jej wniesieniu do organu. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2008 r. odmówił A. A. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.