II GZ 316/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-11
Skład orzekający: Jan Bała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające przyznania pomocy finansowej, gdy postępowanie to nie jest prowadzone w formie decyzji administracyjnej, a jedynie na podstawie umowy cywilnoprawnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o przekazaniu sprawy, uznając je za wadliwe. Sąd stwierdził, że WSA nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Ponadto, w przypadku postępowań o przyznanie pomocy finansowej na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdzie nie stosuje się przepisów KPA (z pewnymi wyjątkami), właściwość miejscową sądu administracyjnego ustala się według siedziby organu administracji, którym w tym przypadku był Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Warszawie.Stan faktyczny
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła Z.P. przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego z powodu niespełnienia wymogów formalnych wniosku. Z.P. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów. WSA uznał swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do innego WSA. Prezes Agencji złożył zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2278/08 w zakresie przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi Z.P. na pismo [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny w T. pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmówiła Z.P. przyznania pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" z uwagi na warunki określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach powyższego działania lub Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr .193, poz. 1397 ze zm.).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Z.P. wniósł odwołanie stwierdzając, że to pracownik Ośrodka Doradztwa Rolniczego nie skompletował wszystkich załączników do wniosku.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Zastępca Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 14 ust. rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy został złożony po terminie lub nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, Agencja odmawia przyznania pomocy.
Analizując ponownie dokumentację sprawy ustalono, że wnioskodawca nie złożył wraz z wnioskiem obowiązkowych części: V. Zestawienia rzeczowo-finansowego operacji oraz VII. Oświadczenia wnioskodawcy, w związku z czym wniosek nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach, a więc z naruszeniem § 14 ust. 1 rozporządzenia, co skutkowało odmową przyznania pomocy.
W skardze na rozstrzygnięcie organu z dnia [...] czerwca 2008 r. Z.P. wniósł o jego uchylenie, nakazanie organowi administracyjnemu usunięcia naruszenia prawa i przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych".
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy, poprzez odmowę przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie przewidzianych w rozporządzeniu warunków, podczas gdy w ocenie skarżącego nie ponosi on odpowiedzialności za niespełnienie tychże warunków.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. w związku z uwzględnieniem przez organ skargi w całości w trybie art. 54 ust. 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2278/08 uznał swą niewłaściwość i przekazał sprawę ze skargi Z.P. na pismo [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B..
W uzasadnieniu Sąd podał, że stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem w ocenie Sądu aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia przewidziany w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4.
W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. W ocenie Sądu wynika z tego jednoznacznie, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu do złożenia skargi. Art. 53 § 2 przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Sąd zaznaczył, że problem natury interpretacyjnej jest zawarte w omawianym przepisie określenie "właściwego organu". W literaturze przyjmuje się, iż w odróżnieniu od środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należałoby zaliczyć do kategorii środków prawnych nadzwyczajnych. Wezwanie takie nie następuje bowiem w ramach określonego toku instancji administracyjnych przez organ wyższego stopnia nad tym, który podjął akt lub dokonał czynności. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności.
Sąd podkreślił, że wykładnia językowa zarówno art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, jak i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], które stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd za błędne uznał pouczenie zawarte w piśmie Prezesa ARiMR z dnia [...] czerwca 2008 r. zgodnie z którym stronie służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na to właśnie rozstrzygnięcie, tj. odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji Sąd uznał, że nie można dopuścić do sytuacji, w której na skarżącą stronę przenosi się odpowiedzialność za nieprawidłowe oznaczenie zarówno aktu podlegającego zaskarżeniu zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, organu, który go wydał, jak również sądu administracyjnego właściwego do rozpoznania skargi. Zdaniem Sądu pouczenie o służącej stronie skardze do sądu administracyjnego winno być zawarte już w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r., przy jednoczesnym zaznaczeniu, że koniecznym warunkiem jej skutecznego wniesienia jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.
Za zasadne Sąd uznał stanowisko, iż odpowiedź na wezwanie, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. winna być sporządzona przez ten sam organ, który wydał pismo odmowne.
Odnosząc się do kwestii wskazania w świetle art. 13 § 2 p.p.s.a. organu administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Sąd podał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, pismo informujące o odmowie sporządza "podmiot wdrażający". W niniejszej sprawie podmiotem wdrażającym jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 6 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2).
Mając na uwadze dopuszczalność drogi sądowej w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ocenie Sądu należało uznać, iż nie chodzi o Agencję jako urząd obsługujący organ administracyjny, tj. podmiot w znaczeniu instytucjonalnym, lecz o działający w imieniu Agencji organ administracji publicznej.
Ustalając właściwy organ Sąd dokonał analizy przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy. W myśl § 12 ust. 1 tegoż rozporządzenia wniosek o przyznanie pomocy składa się osobiście albo przez upoważnioną osobę, bezpośrednio w oddziale regionalnym Agencji właściwym ze względu na miejsce realizacji operacji. Zgodnie natomiast z art. 5a ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 264 ze zm.), w ramach Agencji wyodrębnia się oddziały regionalne działające w każdym województwie, którymi kierują dyrektorzy.
W związku z powyższym za zasadne Sąd uznał przyjęcie stanowiska, że pismo odmawiające przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków powinno być wydane przez oddział regionalny Agencji, zaś w jej imieniu uprawnionym do działania organem administracji jest dyrektor oddziału regionalnego (§ 14 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego).
Wniosek o przyznanie pomocy złożono w [...] Oddziale Regionalnym w T., zaskarżone pismo z dnia [...] kwietnia 2008 r. również wydano w tym oddziale, a zatem poza obszarem właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), wojewódzkim sądem administracyjnym właściwym dla obszaru województwa [...] jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w B..
W zażaleniu na powyższe postanowienie WSA w W. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jego uchylenie i wskazanie WSA w W. jako właściwego do rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu zażalenia podano, że Agencja wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", tzn. przeprowadza nabór wniosków o przyznanie prawa pomocy, dokonuje ich oceny, zawiera umowy o przyznanie pomocy i dokonuje wypłaty pomocy. Z art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu wynika, że przy dokonywaniu tych czynności Agencja nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno przepisy ustawy o wspieraniu, jak i rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy wskazują Agencję - nie zaś Prezesa, dyrektorów regionalnych oddziałów czy kierowników biur – jako podmiot prowadzący postępowanie w celu przyznania pomocy. A zatem w niniejszym postępowaniu w imieniu Agencji działał jej Prezes, który jest organem Agencji i wykonuje zadania przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych i kierowników biur powiatowych.
Stosownie zaś do art. 5a ust. 3 (błędnie wskazanego przez stronę jako art.10 ust. 1) ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264 ze zm.) dyrektorzy regionalnych oddziałów Agencji wydają decyzje administracyjne wyłącznie w zakresie określonym w przepisach odrębnych. W związku z wyłączeniem przez ustawę o wspieraniu stosowania przepisów k.p.a., nie można przyjąć, że w sprawie wydano decyzję administracyjną w ścisłym sensie i dodatkowo brak jest przepisu, który wskazywałby właściwość dyrektora oddziału regionalnego jako organu administracji publicznej w postępowaniach o przyznanie pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zawarty w zażaleniu wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia zasługiwał na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć należy, że będące przedmiotem zażalenia postanowienie - jak wskazuje jego komparycja i treści uzasadniania - rozstrzyga kwestię właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. do rozpoznania skargi na pismo [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków UE.
Tymczasem z akt sprawy - w szczególności z treści skargi wniesionej do WSA w W. przez Z.P. - wynika, że jako zaskarżony akt wskazał on "rozstrzygnięcie organu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa", zaś jako organ administracyjny wskazał – Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Podnieść należy, że stosownie do regulacji zawartej w art. 57 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. wskazanie zaskarżonego aktu oraz organu, działania którego skarga dotyczy jest wymogiem formalnym skargi. W przypadku braku skargi w tym zakresie bądź w razie wystąpienia wątpliwości odnośnie przedmiotu zaskarżenia - o ile uniemożliwiają one nadanie pismu strony prawidłowego biegu - konieczne jest wezwanie strony w trybie art. 49 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest zaś uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy - wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości - jest dla Sądu wiążące.
Już tych względów - skoro WSA w W. orzekł o swej niewłaściwości do rozpoznania skargi na akt organu niewskazany przez stronę - wydane postanowienie uznać należy za wadliwe.
Odniesienie się zaś do kwestii właściwości WSA w W. do rozpoznania skargi na pismo Agencji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] wymaga analizy przepisów regulujących kompetencje organów administracji, które występują w charakterze podmiotów postępowania zmierzającego do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. - o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397).
Wskazana ustawa w art. 6 posługuje się pojęciem "instytucji zarządzającej", którą zgodnie z ustawą (art. 4 ust. 1 pkt 1) jest Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, jednakże zadania "instytucji zarządzającej" zgodnie z art. 6 pełnią inne podmioty w odniesieniu do poszczególnych działań w rozumieniu przepisów tej ustawy.
W zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, na podstawie art. 6 ust 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) zadania "instytucji zarządzającej" wykonuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5, 7, 9-18 oraz pkt 21 [...].
W ramach działań wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) można rozróżnić dwa rodzaje postępowań zmierzających do przyznania pomocy finansowej wnioskodawcy.
O pierwszym rodzaju postępowania stanowi art. 20 ustawy, z którego wynika, że pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest: 1. kierownik biura powiatowego Agencji - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, 9 oraz 11-15; 2. dyrektor oddziału regionalnego Agencji - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, 7 i 10; 3. marszałek województwa - w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6. Ustawa ta wymienia zatem enumeratywnie "działania", w których dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych Agencji występują jako odrębne organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji administracyjnej. Powyższe uregulowanie przyznające przymiot organów administracji dyrektorom oddziałów regionalnych i kierownikom biur powiatowych Agencji znajduje oparcie w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 9 maja 2008 r. - o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), a w dacie wydania zaskarżonego pisma w ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. - o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (jedn. tekst Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.), która w omawianym zakresie zawierała podobne uregulowania. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. organem Agencji jest Prezes, który wykonuje zadania przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych oraz kierowników biur powiatowych. Zgodnie z ustawą Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach, a w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego.
Drugi rodzaj postępowania dotyczy przyznania pomocy finansowej na podstawie umowy cywilnoprawnej. Art. 22 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) w ust. 1 stanowi, że pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Z kolei z art. 22 ust. 3 wynika, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Istotna z punktu widzenia niniejszej sprawy jest regulacja zawarta w art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju (...), według którego do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu (...) to właśnie Agencja jest podmiotem wdrażającym w rozumieniu art. 22.
Jak wyżej wskazano, w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5 (w tym przedmiotowa "modernizacja gospodarstw rolnych" z art. 5 ust. 1 pkt 4), 7, 9-18 oraz 21 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) "instytucją zarządzającą" w zakresie wdrażania działań objętych programem jest Agencja. Z kolei z art. 22 ust. 1 tej ustawy wynika, że pomoc w drodze umowy przyznawana jest jedynie w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5, 8 oraz 16-23. Powyższe prowadzi zatem do konkluzji, że Agencja nie jest podmiotem wdrażającym wszystkie działania, w których prowadzone jest postępowanie zmierzające do przyznania pomocy w drodze umowy cywilnoprawnej. Agencja właściwa jest jedynie w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, 5, 16-18 oraz 21 ustawy o wspieraniu rozwoju (...), zaś w przypadku pozostałych działań wymienionych w art. 22 tj. pkt. 1, 8, 19, 20, 22 i 23 oraz art. 5 ust. 1 podmiotami wdrażającymi są inne jednostki, którym ustawa powierza zadania "instytucji zarządzającej" na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1,2,4 i są to m.in. samorząd województwa i Agencja Rynku Rolnego.
Mając na względzie powyższe wywody i treść art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) stwierdzić należy, że użyte w nim sformułowanie, iż " do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów..." ma zastosowanie tylko w odniesieniu do tych podmiotów, którym poza Agencją ustawa nadaje przymiot "podmiotu wdrażającego". Wynika to przede wszystkim z tego, że tylko ich właściwość może być ustalana na podstawie przepisów k.p.a. Powyższe stwierdzenie znajduje oparcie w tym, iż w zakresie wdrażania działania określonego w art. 5 ust. 1 pkt 4 właściwym "podmiotem wdrażającym" jest Agencja. Jak wskazano na wstępie dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych działają jako organy administracji publicznej tylko wówczas gdy ustawa przyznaje im kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, a z takim rozwiązaniem mamy do czynienia tylko w przypadku działań wymienionych w art. 20 ustawy o wspieraniu rozwoju (...).
Konkludując stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie, której przedmiotem było działanie - modernizacja gospodarstw rolnych (art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy) - nie ma miejsca na ustalanie właściwości miejscowej organu na podstawie przepisów k.p.a. Podmiotem wdrażającym w tym przypadku jest Agencja (art. 22 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3), której organem jest Prezes z siedzibą w mieście stołecznym W.. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że właściwym miejscowo w sprawie skarg na "pisma informujące wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy" wydane przez podmiot wdrażający na podstawie art. 22 ust 3 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. ze względu na siedzibę organu administracji (art. 13 § 2 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło