II SA/Rz 570/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie AWSA Magdalena Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala- II S.A./Rz 570/05 Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2005 roku , który po rozpatrzeniu odwołania P. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 roku znak: [...] nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego / domku letniskowego z tarasem /na działce nr. ewid. 1 w T. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Z. Kontrola dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykazała, że w czerwcu 2003 roku dzierżawca działki P. S. zrealizował na niej wolnostojący domek letniskowy o wymiarach 4,0 m x 6,0 m i wysokości 4,5 m. Dom jest parterowy, nie podpiwniczony, z użytkowym poddaszem , konstrukcji drewnianej słupowo - ryglowej. Posadowiony jest na 6 słupach z rur stalowych osadzonych w gruncie. Do domku dobudowany jest taras otwarty, o konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,9 m x 4,0 m . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , po ustaleniu, że obiekt wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę, decyzją nr [...] z [...] grudnia 2004 roku nakazał jego rozbiórkę na podstawie przepisu art. 48 ust.l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - prawo budowlane, w zw. z art. 104 k.p.a. Od tej decyzji odwołał się P. S. Zarzucił szereg nieścisłości Jakie zawiera jej uzasadnienie. W szczególności zarzucił, że podane w decyzji wymiary domku odbiegają od rzeczywistych. Dodał, że nie jest właścicielem terenu, na którym znajduje się obiekt, lecz jego dzierżawcą. Zakwestionował nieścisłe ustalenie granic, a także numer i datę przytoczonej w uzasadnieniu decyzji umowy dzierżawy zawartej z Z. Zarzucił także, że organ nie zastosował tych przepisów ustawy Prawo budowlane, które pozwalają na legalizację samowoli budowlanej i wskazał na naruszenie przez organ przepisu art. 32 ust.1 Konstytucji RP. Do odwołania dołączył umowę dzierżawy nr [...] z dnia 25 kwietnia 2003 roku na dowód daty jej zawarcia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji powołując w podstawie prawnej przepis art. 138 par.l pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust.l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że teren, na którym wzniesiono obiekt nie jest przeznaczony pod zabudowę. Poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia pozwoliły stwierdzić, że dla terenu, na którym samowolnie wykonane zostały roboty budowlane , brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor nie uzyskał też decyzji o warunkach zabudowy, co uniemożliwiło organowi podjęcie działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanego domku letniskowego, a tym samym zastosowanie przepisu art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wymiarów domku, jego usytuowania w stosunku do granic terenu wywłaszczonego pod zalew oraz daty i numeru umowy dzierżawy , organ stwierdził, że fakty te nie miały żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Zgodnie z aktualizacją planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Miejsko - Gminnej Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1990 roku, którego ważność upłynęła w dniu 31 grudnia 2003 roku, przedmiotowy teren był włączony w obszar oznaczony symbolem 03 W. Zgodnie z zapisami planu, teren ten stanowi Zalew [...], rzeki i potoki z adaptacją na perspektywę . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że przedmiotowy domek nie nosi cech budynku, czy też obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Nie jest on stale związany z gruntem, nie ma w nim żadnych urządzeń, czy instalacji , a jego konstrukcja pozwala na przeniesienie go w całości na inne miejsce. Jest to zatem tymczasowy obiekt budowlany i jako taki nie wymaga pozwolenia na budowę. Zarzucił też, że wydzierżawiony przez niego teren , oznaczony symbolem 03 W – Zalew [...], rzeki, potoki..., nie podlega organom nadzoru budowlanego, oraz, że decyzje nie określają jednoznacznie terenu wywłaszczenia pod zalew. Skarżący dodał, że wraz z innymi dzierżawcami założył stowarzyszenie mające na celu przekwalifikowanie terenów na tereny rekreacyjne z możliwością zabudowy. W piśmie z dnia 11 stycznia 2006 roku, pełnomocnik skarżącego sprecyzował skargę zarzucając organom naruszenie art. 75 k.p.a. polegające na nie dopuszczeniu dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, wobec wątpliwości, czy przedmiotowy obiekt znajduje się na działce nr 1 czy też nr 22 będącej w trwałym zarządzie Nadleśnictwa [...]. W odpowiedzi na skargę , organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że samowola budowlana jest niekwestionowana, a wybudowany obiekt nie może być zaliczony do tymczasowych, bowiem nie mieści się w grupie obiektów wymienionych wart. 3 ust.5 prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz.1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ,sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem ,gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone wart. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wydany w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca 2003 roku / Dz. U. Nr 80 poz. 718 z 2003 roku uzupełnioną ustawą z 16 kwietnia 2004 roku / Dz. U. Nr 93 poz. 888 z 2004 r./. Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, zwanej dalej ustawą, zawiera zasadę, że w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu. Celem wprowadzenia zmian w przepisie art. 48 było umożliwienie zalegalizowania przez właściwy organ samowoli budowlanej pod warunkiem jednak ,że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego prawem/ art.48 ust.2 /.Nowelizacja z 16 kwietnia 2004 roku wprowadziła też wymóg, by inwestor, w sytuacji braku planu miejscowego, dysponował ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W wypadku spełnienia wymienionych przesłanek, organ podejmuje dalsze czynności legalizacyjne przewidziane w przepisie art. 48 ust. 3,4 i 5 oraz art. 49 ustawy. Natomiast ich spełnienie przez inwestora obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki. Postępowanie administracyjne wykazało, że przedmiotowy obiekt zrealizowany został samowolnie na działce nr 1 w miejscowości T. Z wypisu z rejestru gruntów /k.8 akt adm./ wynika, że według stanu na dzień 25.03.2005 działka stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Z. S.A. Okoliczności tej , właściciel budynku letniskowego – P. S. nie kwestionował w postępowaniu, a podkreślić należy, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania/ k.4/, jak i zawiadomienie o kontroli /k.7/ kierowane do skarżącego, określają numer działki, jej właściciela i użytkownika wieczystego. Również umowa dzierżawy z dnia 25 kwietnia 2003 roku dołączona do odwołania, zawarta pomiędzy P. S. a Z. wymienia jako przedmiot dzierżawy nieruchomość o pow. 500 m2 , położoną w T. ,zapisaną w ewidencji gruntów jako część działki nr 1. W świetle tych faktów, zarzut skargi, że organ nie przeprowadził dowodu pozwalającego ustalić faktyczne położenie obiektu jest w ocenie Sądu bezzasadny. Również kwestia przebiegu granicy terenu wywłaszczenia pod zalew nie ma żadnego znaczenia w sprawie samowoli budowlanej. Bezsporny jest w sprawie fakt, że dla terenu , na którym został wybudowany przedmiotowy obiekt ,miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc z końcem 2003 roku, a także fakt, że inwestor nie dysponuje decyzją o warunkach zabudowy. Te okoliczności uniemożliwiły organowi podjęcie Czynności postępowania legalizacyjnego. Zarzut skarżącego, że przedmiotowy domek letniskowy jest obiektem tymczasowym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem zgodnie z art. 28 ustawy ,budowa wszystkich obiektów budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie wyjątki od tej zasady wylicza przepis art. 29ustawy .Należy jednak wskazać, że poczynione przez organy administracji ustalenia wskazują, że budynek nie ma cech wymienionych w art. 3 pkt 5 definiującym tymczasowy obiekt budowlany. Sąd zauważa, że dołączona do odwołania umowa dzierżawy nr [...] z 25 kwietnia 2003 roku stanowi w par.4, że Dzierżawca/ P. S./ nie może bez zgody Wydzierżawiającego / Z./ wznosić na wydzierżawionej nieruchomości żadnych obiektów i urządzeń , prowadzić prac ziemnych... . Skarżący wznosząc przedmiotowy obiekt musiał mieć więc świadomość nielegalności swego działania. Zarzut, że wraz z innymi dzierżawcami założył stowarzyszenie mające na celu przekwalifikowanie działek na budowlane i zalegalizowanie samowoli budowlanej, nie może być uwzględniony, bowiem kolejność zdarzeń powinna być odwrotna , a starania o zmianę przeznaczenia gruntów powinny poprzedzać budowę. Reasumując- zgodnie z art. 28 prawa budowlanego , roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę . Wyjątki od tej zasady zostały wymienione w art. 29-31 tej ustawy, mają one charakter zamknięty. Rozpoczęcie wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę jest traktowana jako samowola budowlana, skutkująca nakazem rozbiórki, chyba, że zachodzą okoliczności wymienione wyżej , przewidziane w art. 48 ust.2. Bezsporne jest , że P. S. takim pozwoleniem na budowę nie dysponuje. Skoro brak było przesłanek do podjęcia postępowania legalizacyjnego, decyzja o nakazie rozbiórki jest zgodna a prawem. Wszelkie zarzuty dotyczące odległości obiektu od zalewu, wymiarów budynku, czy też przeznaczenia terenu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.