II OSK 399/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1565/08 o odrzuceniu skargi Z. N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1565/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. N., reprezentowanego przez radcę prawnego J. K., wniesioną na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została przez radcę prawnego, który zobligowany był do uiszczenia, wraz z wniesieniem środka prawnego, właściwego wpisu stałego, co wynika z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a. Skarga ta podlegała wpisowi stałemu w kwocie 500 zł, co wynika z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w sprawach przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - zwanego dalej: rozporządzeniem. Tymczasem pełnomocnik strony uiścił jedynie wpis w kwocie 200 zł i to w formie znaków opłaty sądowej. Dlatego też Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 221 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Z. N., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości, wstrzymania wykonania decyzji nr [...] Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2007 r. w części zaskarżonej w skardze z dnia 14 lipca 2008 r. oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP wskutek przyjęcia, że art. 219 § 2 p.p.s.a., wyłączający możliwość uiszczenia wpisów sądowych znakami opłat sądowych jest zgodny z powyższymi przepisami Konstytucji i zawartymi w nich zasadami, to jest zasadą państwa prawa i wynikającą z niej zasadą prawidłowej legislacji oraz zasadą równości wobec prawa, skoro wskazany przepis wprowadza nieuzasadnione zróżnicowanie i dyskryminację obywateli w zakresie uiszczania opłat sądowych w sądach administracyjnych w stosunku do sposobu uiszczania opłat w sądach powszechnych. 2. naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 221 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że skarga nie została należycie opłacona, gdyż wpis od skargi uiszczono znakiem opłat sądowych oraz wpis ten powinien stanowić kwotę 500 zł wskutek ustalenia, iż skarga dotyczy sprawy z zakresu budownictwa i zastosowania § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, a nie przyjęcia, że skarga dotyczy aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z ustawy, zgodnie z treścią skargi i nie ustalenia wpisu w wysokości 200 zł, oraz nie przyjęcia, iż skarga może być opłacona znakami opłat sądowych, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż decyzja, której skarga dotyczy, przygotowuje jedynie warunki do rozpoczęcia inwestycji, nie stanowi natomiast o jej właściwym rozpoczęciu. Zdaniem skarżącego przedmiotowa decyzja winna być postrzegana jedynie jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, sama zaś skarga nie ma nic wspólnego z zagadnieniami budowy drogi, lecz zmierza do ochrony własności i słusznego interesu skarżącego. Dlatego też wpis w wysokości 200 zł został, zdaniem autora skargi kasacyjnej, wniesiony w prawidłowej wysokości, albowiem skarga do Sądu I instancji nie dotyczyła sprawy z zakresu budownictwa. W dalszej części skargi kasacyjnej jej autor wyraził swój krytyczny pogląd związany z niemożnością uiszczania opłat sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w formie znaków opłat sądowych, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zastosował § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, ale § 2 ust. 3 pkt 2, zgodnie z którym wpis stały w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego wynosi 500 zł. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie podstawę dla zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, która to ustawa wyłącza stosowanie aktu generalnego, regulującego sprawy w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Jednakże ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie wprowadza odrębnych zasad regulujących kwestię opłat sądowych w sprawach dotyczących skarg na rozstrzygnięcia organów wydane w oparciu o ten akt. Z tego też powodu w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zasadę, iż sprawy w przedmiocie lokalizacji dróg krajowych są sprawami z zakresu zagospodarowania przestrzennego, wobec których ustala się wpis sądowy w oparciu o powołany wyżej § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem pełnomocnika strony, iż w sprawie niniejszej wpis winien być wyznaczony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia i wynosić 200 zł. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego nieuwzględnienia przez Sąd I instancji wpisu dokonanego za pomocą znaków opłaty sądowej, wskazać należy, iż zgodnie z art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone odrzuca się bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez radcę prawnego J. K. podlegała opłacie stałej w wysokości 500 zł, co jak już wcześniej wykazano, wynika z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Wpis ten (pomijając w tym momencie kwestię jego niewłaściwej wysokości) został wniesiony za pomocą znaków opłaty sądowej, co słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za naruszenie art. 219 § 2 p.p.s.a., który stanowi, iż opłatę sądową od pisma podlegającego takiej opłacie uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy tego sądu. O zgodności tego przepisu z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., SK 11/05, dlatego też za chybiony uznać należy zarzut jego niekonstytucyjności. Niedopuszczalność rozpoznania wniesionego środka prawnego wynikała bowiem jedynie z uchybień jakich dopuścił się profesjonalny pełnomocnik działający w sprawie, który - z racji wykonywanego zawodu - obligowany był do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami. Nieprawidłowe dokonanie czynności przez pełnomocnika obciąża stronę, nie można zatem mówić o tym, iż skarżący został pozbawiony swoich praw poprzez wadliwy przepis prawny. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.