II SA/Rz 348/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-10-14
Skład orzekający: Robert Sawuła, Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, wszczętego w związku z naruszeniem przepisów prawa budowlanego i zagrożeniem bezpieczeństwa, może zostać utrzymana w mocy, jeśli przyczyna wstrzymania robót została usunięta w sposób samowolny, a inwestor pozbawił sąsiednie nieruchomości dostępu do energii elektrycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie umorzyły postępowanie administracyjne. Nawet jeśli przyczyna wstrzymania robót budowlanych została usunięta (np. poprzez demontaż linii energetycznej), nie można uznać postępowania za bezprzedmiotowe, jeśli usunięcie to nastąpiło w sposób samowolny, a inwestor naruszył przepisy prawa budowlanego, w tym obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, pozbawiając sąsiednie nieruchomości dostępu do energii elektrycznej. Ponadto, pominięcie w postępowaniu strony postępowania stanowiło istotne naruszenie proceduralne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego, które doprowadziły do zbliżenia konstrukcji dachu z istniejącą linią energetyczną, stwarzając zagrożenie. Inwestor, T. K., prowadził roboty na podstawie pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót, linia energetyczna została usunięta, co organy nadzoru budowlanego uznały za ustanie zagrożenia i podstawę do umorzenia postępowania. Skarżący, B. i T. Z. (sąsiedzi) oraz Korporacja Energetyczna Dystrybucja Sp. z o.o., zarzucili samowolne działania inwestora, w tym kradzież przyłącza energetycznego, oraz wadliwość projektu budowlanego i naruszenie interesów osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające ją decyzje Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B.Z. i T.Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skarg B.Z., T.Z. oraz Korporacji Energetycznej Dystrybucja Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z dnia (...) (...), a także uchyla decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) Nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z dnia (...) Nr (...); II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżących B.Z. i T.Z. /solidarnie/ kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Z. K. E. D. Sp. z o.o. oraz B. i T. Z. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...].04.2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z [...].09.2007 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej w skrócie PINB) nakazał T. K. (zwanym dalej także inwestorem) wstrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową części mieszkalnej istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z usługami, zlokalizowanego na działkach nr 170/22 i 171/1 przy ul. P. w P. Roboty te prowadzone były na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta P. decyzją nr [...] z [...].03.2007 r. W dniu kontroli przez organ nadzoru budowlanego stwierdzono, że nastąpiło zbliżenie drewnianej więźby dachowej części obiektu, która jest nadbudowywana do istniejących przewodów elektrycznych niskiego napięcia, przebiegających istniejącym przyłączem od słupa nr 6/57/3 do słupa 7/57/3. Zbliżenie to oceniono wizualnie na ok. 40 cm, a ponieważ przewody były pod napięciem, uznano, iż zachodzi stan zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych powołano się m.in. na dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm., zwana dalej w skrócie: Upb).
W trakcie postępowania B. i T. Z., współwłaściciele działki nr 171/2, sąsiadującej z działkami inwestora, do których posesji energia elektryczna jest przesyłana istniejącym przyłączem nad obiektem inwestora, zwrócili się na piśmie do WINB z pismem zawierającym prośbę likwidacji samowoli inwestora w zakresie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa te miały polegać na wykonanie ocieplenia ściany budynku inwestora w taki sposób, iż doszło do zmniejszenia odległości ściany budynku od strony granicy z działką interweniujących. Nadto w piśmie tym opisano bezprawne działania inwestora, polegające na spowodowaniu zwarcia przewodów elektrycznych w linii zasilającej dom B. i T. Z., a w konsekwencji prowadzącej do odcięcia zasilania energetycznego. PINB w P. udzielił na to pismo odpowiedzi (k. 28 akt administracyjnych), przeprowadzono także rozprawę administracyjną dotyczącą sposobu usunięcia kolizji rozbudowy budynku inwestora i istniejącego przyłącza energetycznego (k. 31).
Decyzją z [...].10.2007 r. nr [...] PINB w P. umorzył postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w P. przy ul. P. 4, w trakcie których nastąpiło zbliżenie konstrukcji dachu z istniejącą linią energetyczną napowietrzną NN w przęśle pomiędzy słupami nr 6/57/3 i 7/57/3. Zasadniczym powodem, dla którego organ umorzył postępowanie było stwierdzenie, iż ustąpiła przyczyna, dla której wstrzymano prowadzenie robót budowlanych. Usunięta została linia energetyczna napowietrzna, to zaś oznaczać ma, że z kolei usunięto stan zagrożenia dla życia i ludzi oraz mienia.
Od powyższej decyzji odwołali się B. i T. Z. oraz Z. K. E. Dystrybucja sp. z o.o. Operator Systemu w Pr.. Rozpoznając te odwołania WINB decyzją z [...].01.2008 r. uchylił decyzję PINB w P. z [...].10.2007 r., a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż "nie kwestionując podjętego rozstrzygnięcia (...) decyzja powinna zostać uchylona z przyczyn innych niż zarzuty zawarte w odwołaniu". WINB wywiódł, iż stroną postępowania nie może być R. Z. E. w P., a odwołująca się Z. K. E. sp. z o.o., której organ I instancji nie zapewnił prawa strony. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami odwołań, iż inwestor dopuścić się miał samowoli budowlanej, albowiem z akt wynikać ma, że realizując roboty nie dokonał żadnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Kolejną decyzją z [...].03.2008 r. nr [...] PINB w P. działając na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych związanych z rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w P. przy ul. P. 4, w trakcie których nastąpiło zbliżenie konstrukcji dachu z istniejącą linią energetyczną napowietrzną NN w przęśle pomiędzy słupami nr 6/57/3 i 7/57/3. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że na terenie działek o nr 170/22 i 171/1 przy ul. P. w P. zlokalizowany jest budynek mieszkalny z częścią usługową, przy budynku tym prowadzone są roboty budowlane związane z jego rozbudową, nadbudową i przebudową. Roboty te prowadzone są na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z [...].03.2007 r. nr [...]. Zatwierdzony projekt przewiduje m.in. nadbudowę części budynku nad istniejącym warsztatem o pokój oraz dach dwuspadowy w postaci "wiązara deskowego". W dniu kontroli stwierdzono, że roboty na tej części budynku nie zostały zakończone, wykonano drewnianą więźbę dachową, ułożono paraizolację oraz drewniane łaty. W toku kontroli potwierdzono fakt zbliżenia konstrukcji dachu do istniejących przewodów elektrycznych niskiego napięcia, oceniono, że zbliżenie kalenicy do najbliższego przewodu wynosi ok. 40 cm. Przewody te były czynne, co doprowadziło do uznania, iż stan ten zagraża życiu ludzi i mieniu, a to doprowadziło do nakazu wstrzymania tych robót. W ocenie PINB w P. analiza projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę, wskazuje iż przebieg przyłącza energetycznego został wzięty przez projektanta pod uwagę, a inwestycja została uzgodniona z właściwym zakładem energetycznym. Projektant założył odległość pomiędzy istniejącą linią niskiego napięcia, a najbliższym fragmentem budynku na 1.30 m, przy czym "zauważyć należy, iż jest to odległość nie do kalenicy nowo wykonywanego dachu, lecz do najwyższego punktu pełnej balustrady balkonu, projektowanej w miejscu dachu zgodnie z płaszczyzną spadku połaci". Odległość pomiędzy kalenicą a szczytem balustrady projektowana jest na około 30 cm. Organ powołując się na wyniki pomiarów wysokości lokalizowanego dachu nad poziomem terenu doszedł do przekonania, że inwestor utrzymał projektowaną wysokość dachu, pomimo istniejącego obecnie zbliżenia do linii energetycznej. Mimo wszystko uznano jednak, że występuje stan zagrożenia dla ludzi i mienia, co prowadziło do nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Organ podał dalej, że T. K. zgłosił, iż przyłącz energetyczny został rozebrany, fakt ten miał zostać potwierdzony przez R. Z. E. w P.. Brak przyłącza został potwierdzony w toku kontroli w terenie. PINB w P. zrekapitulował własną decyzję z [...].10.2007 r. oraz decyzję kasacyjną organu odwoławczego, wywodząc że usunięte zostały dostrzeżone w toku kontroli instancyjnej uchybienia natury procesowej. W przekonaniu organu nie mogą zostać uwzględnione uwagi Z. K. E. Dystrybucja sp. z o.o. przedstawione w toku postępowania, w szczególności stwierdzono, iż fakt samowolnej rozbiórki przyłącza rozpatrywać należy wyłącznie jako sprawę cywilną. PINB w P. konkludował, iż wobec usunięcia kolizji i ustania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, brak jest podstaw prawnych i faktycznych co do dalszego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, to z kolei prowadzić ma do wniosku o bezprzedmiotowości postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i T. Z.. Odwołujący się wywodzą, iż projekt budowlany inwestora zawiera wiele nieprawidłowości, a podejmowane przez niego działania faktyczne doprowadziły do zlikwidowania istniejącego od 35 lat przyłącza energetycznego do ich budynku mieszkalnego. Odwołanie zawiera zarzut kradzieży tego przyłącza przez inwestora. Wskazano ponadto, że roboty budowlane ignorują nakaz zachowania określonej odległości rozbudowy od linii energetycznej, nadto pomijają także uwarunkowania wskazane w decyzji o warunkach zabudowy. Odwołanie zawiera ponadto zarzut stronniczości w działaniu organu I instancji, mającej uwzględniać interesy inwestora.
Odwołanie od decyzji PINB w P. wniosła także Z. K. E. Dystrybucja sp. z o.o., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Odwołująca się spółka opisując bezprawny sposób usunięcia przyłącza przez inwestora zarzuciła organowi I instancji wadliwe przyjęcie, iż doszło do jej rozbiórki. Potwierdzeniem wywodów odwołującej się ma być orzeczenie Sądu Rejonowego w P. [...]. Decyzja o umorzeniu postępowania sankcjonować ma bezprawne działania inwestora.
Opisaną na wstępie decyzją WINB rozpoznając powyższe odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, rekapitulując ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż inwestorowi udzielone zostało przez Prezydenta Miasta P. decyzją z [...].03.2006 r. pozwolenia m.in. na rozbudowę budynku mieszkalnego na działkach nr 170/22 i 171/1 w P. przy ul. P.. Pozwolenie to zostało następnie zmienione decyzją z [...].09.2006 r., decyzja zmieniająca została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z [...].01.2007 r., skargę na tę ostatnią decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 29.05.2007 r. II SA/Rz 219/07. Organ odwoławczy w świetle ustaleń PINB w P. poczynionych w sprawie podzielił stanowisko tego ostatniego organu, iż inwestor nie odstąpił od warunków otrzymanego pozwolenia na budowę, "co zostało szczegółowo wykazane w protokole rozprawy". Przywołując treść art. 50 ust.1 pkt 2 Upb wyjaśniono, że właściwy organ może wstrzymać wykonywanie robót budowlanych tylko wtedy, gdy inwestor odstąpi od warunków pozwolenia na budowę lub prowadzi je w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie dla środowiska. Usunięcie przyczyny, dla której nastąpiło wstrzymanie robót budowlanych i stwierdzenie demontażu przyłącza energetycznego oznacza w ocenie II instancji, że prawidłowo organ I instancji umorzył prowadzone postępowanie administracyjne. W dalszej części WINB wyjaśnił, że sprawa likwidacji przyłącza energetycznego nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Zarzuty odnośnie nieprawidłowości projektu budowlanego także nie mogły być przedmiotem toczącego się przed organami nadzoru budowlanego postępowania, ponieważ w tym zakresie toczyło się z udziałem B. i T. Z. postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Stwierdzono, iż "nie zachowanie warunków uzgodnień RZE w P. oraz ZUDP w P., wynika z tego, że zachowując wysokość budynku określoną w projekcie nie było możliwości zachowania wielkości określonych w tym uzgodnieniu". Toczące się w sprawie postępowanie przed sądem powszechnym, a dotyczące samowolnej rozbiórki przyłącza, w ocenie organu odwoławczego nie miało znaczenia w sprawie, nadto kwestia pozbawienia dostępu do stałego przyłącza energetycznego, może być przez strony rozstrzygana w drodze postępowania cywilnego. Stwierdzenie o tym, że inwestor nie odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, według WINB uniemożliwia wstrzymanie wydania rozstrzygnięcia "do czasu opracowania sposobu usunięcia naruszenia przepisów". Uzasadnienie kończy konkluzja, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli B. i T. Z. oraz Z. K. E. Dystrybucja Sp z o.o. (dalej w skrócie: ZKE). ZKE wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Eksponując fakt samowolnego usunięcia przez inwestora przyłącza energetycznego skarżąca spółka dezawuuje sposób działania organów obu instancji. Fakt kolizji rozbudowy z istniejącą linią niskiego napięcia jest bezsporny, dla skarżącej się nie do przyjęcia są takie działania organów nadzoru, które abstrahują od sposobu "usunięcia" tej kolizji. Fakt bezprawności działania T. K. wynika z wyroku Sądu Rejonowego w P. z [...].03.2008 r. Podkreślono, że RZE w P. uzgodnił na określonych warunkach projekt budowlany, ale nie był stroną w postępowaniu o jego zatwierdzenie. Gdyby nie samowolne działanie inwestora stan zagrożenia dla ludzi i mienia istniałby nadal i organ nadzoru budowlanego nie mógłby twierdzić, iż kolizja została usunięta.
W swojej skardze B. i T. Z. stwierdzają, iż dokumentacja rozbudowy prowadzonej przez T. K. jest wadliwa. Skarżący szczegółowo opisują działania inwestora, jakie doprowadziły do pozbawienia ich możliwości korzystania z dotychczasowego sposobu zasilania energetycznego. Wskazują, że nie dysponując wiedzą w zakresie spraw budowlanych zaufali urzędnikom zajmującym się zatwierdzaniem dokumentacji projektowej, podczas gdy dokumentacja ta jest wadliwa, a to prowadzi do zarzutu naruszenia art. 7–9 k.p.a. Zarzucono dowolność ustaleń poczynionych przez PINB w P. odnośnie zachowania odległości linii prądowej od balustrady, zarzucono ponadto zlekceważenie dokonanych na etapie uzyskiwania pozwolenia, uzgodnień od właściwych organów. Skarżący negując trafność umorzenia postępowania w sprawie wywodzą, że inwestor dokonał kradzieży przyłącza energetyczne, a ten fakt został zaakceptowany przez organy nadzoru budowlanego. Nadto nie wyciągnięto żadnych konsekwencji wobec kierownika budowy, projektanta oraz inwestora. Zlekceważono także ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący stawiają retoryczne pytania o sens działalności organów nadzoru budowlanego wobec samowoli inwestorów.
Udzielając odpowiedzi na skargi organ ograniczył się do stwierdzenia, że zarzuty "poruszane w skardze" były rozpatrywane na etapie złożonego odwołania, a w zaskarżonej decyzji ustosunkowano się do nich i wyjaśniono wszelkie kwestie.
W trakcie rozprawy sądowej skarżący T. Z. podtrzymując swoją i swojej żony skargę raz jeszcze podkreślił, iż działania inwestora pozbawiły ich możliwości korzystania z istniejącego od wielu lat przyłącza energetycznego, muszą korzystać z przyłącza o charakterze prowizorycznym, a i usunięcia takiego zasilania w energię domaga się od nich T. K.. Po okazaniu skarżącemu rysunku zalegającego w aktach organu I instancji T. Z. potwierdził, że inwestor nie zachował wkreślonej na tym rysunku odległości 130 cm między kalenicą realizowanej nadbudowy, a wysokością przewodów istniejącego przyłącza energetycznego. Odległość taka była przedmiotem uzgodnienia w R. Z. E. w P.. T. Z. wniósł o zasądzenie uiszczonego wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu wszystkie decyzje, jakie wydały w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego dotknięte są takimi naruszeniami prawa, które nakazują uwzględnienie skarg.
Niespornym jest, że inwestor – T. K. realizuje na działkach nr 170/22 i 171/1 przy ul. P. w P. roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę udzielonym mu przez Prezydenta Miasta P. decyzją nr [...] z [...].03.2006 r., następnie zmienioną decyzją tegoż organu nr [...] z [...].09.2006 r. Ta ostatnia decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody nr [...] z [...].01.2007 r. (k. 13 akt administracyjnych). Niesporne jest także, iż w trakcie wykonywania robót budowlanych nastąpiło zbliżenie kalenicy wykonywanej nadbudowy do czynnych przewodów elektrycznych istniejącego przyłącza, zasilającego budynek mieszkalny B. i T. Z., zlokalizowany na działce nr 171/2. Zbliżenie to oceniono na ok. 40 cm (s. 3 protokołu zalegającego na k. 18 akt administracyjnych, rysunek k. 17/2), fakt ten był bezpośrednią przyczyną wydania przez organ I instancji postanowienia o wstrzymaniu, prowadzonych przez T. K. robót budowlanych (k. 23 akt administracyjnych). Po uprzednim wydaniu przez WINB decyzji kasacyjnej, połączonej ze zwrotem sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu uchybień procesowych, PINB w P. decyzją z [...].03.2008 r. umorzył prowadzone postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową i rozbudową części mieszkalnej istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z usługami, zlokalizowanego na działkach nr 170/22 i 171/1 przy ul. P. w P., w trakcie których nastąpiła kolizja z istniejącą linią energetyczną napowietrzną. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez WINB, ta zaś jest przedmiotem skarg sądowoadministracyjnych.
W podstawie prawnej swej decyzji organ I instancji powołał się na art. 104 i 105 § 1 k.p.a., w uzasadnieniu decyzji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a., z którego wynika m.in., iż uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać "wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa", nie przytoczył treści żadnego z powołanych w podstawie prawnej przepisów. Art. 104 k.p.a. stanowi jedynie, iż "organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej" (§ 1), oraz że "decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji" (§ 2). Z kolei art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, iż "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Niesporne jest, że organ nadzoru budowlanego wstrzymując wykonywane roboty budowlane na podstawie art. 50 ust.1 pkt 2 Upb wszczął tzw. postępowanie naprawcze, którego konsekwencją powinno być wydanie jednej z decyzji, przewidzianych dyspozycją art. 51 ust.1 Upb. Zgodnie z cyt. przepisem "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz ( w razie potrzeby ( wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. PINB w P. stwierdzając, że inwestor zachował projektowaną wysokość kalenicy nadbudowy, a także iż demontażowi uległa linia energetyczna doszedł do przekonania, że usunięte zostały przyczyny, dla których wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, zaś prowadzone przez niego postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ten sposób rozumowania podzielił organ odwoławczy, dochodząc do przekonania, iż inwestor prowadzi roboty budowlane zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją, nadto przyjmując, iż kwestia samowolnej rozbiórki przyłącza energetycznego przez inwestora, w skutkach doprowadzająca do pozbawienia właścicieli działki sąsiedniej dostępu do energii elektrycznej, nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, a winna być rozpatrywana w trybie postępowania cywilnego.
Sąd nie podziela stanowiska organów obu instancji, jakoby prowadzone przez nie postępowanie, uruchomione postanowieniem wydanym w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 Upb w realiach przedmiotowej sprawy stało się bezprzedmiotowe. Do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego (art. 81 ust.1 pkt 1 Upb). Niesporne jest, że inwestor – T. K. realizował roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę z 21.03.2006 r. wydanego przez Prezydenta Miasta P., częściowo zmienionego kolejną decyzją tegoż organu z [...].09.2006 r. Zgodnie z art. 5 ust.1 Upb obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, należy, (...) budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (pkt 9). Bezsporne jest, iż działka skarżących – B. i T. Z. znajduje się w obszarze oddziaływania obiektów, objętych udzielonym inwestorowi pozwoleniem na budowę, bo to wynika wprost z decyzji Prezydenta Miasta P. z [...].03.2006 r. W aktach sprawy zalega kserokopia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana T. K. przez Prezydenta Miasta P. z [...].04.2005 r. nr [...] pod zmianę formy dachu oraz rozbudowę budynku przy ul. P. 4 w P., dołączona jako załącznik do skargi B. i T. Z. (k. 86 akt administracyjnych). Z decyzji tej, w pkt 5 jako ustalenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, wynika że projektowana inwestycja nie może powodować m.in. pozbawienia "możliwości korzystania z energii elektrycznej". Z treści art. 5 ust.1 pkt 9 Upb oraz z warunków ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy wynika jednoznacznie, że prowadząc roboty budowlane inwestor nie może w ich wyniku pozbawić dostępu do m.in. energii elektrycznej, właścicieli działki znajdującej się w obszarze oddziaływania prowadzonej inwestycji. Z tej przyczyny nie można przyjąć, tak jak to uczyniły organy obu instancji, że inwestor wykonuje roboty budowlane zgodnie z przepisami prawa. Sąd nie akceptuje stanowiska organów obu instancji, iż poza ich zainteresowaniem, jako organów nadzoru budowlanego, pozostaje fakt pozbawienia przez inwestora właścicieli nieruchomości sąsiednich, możliwości korzystania z legalnie istniejącego przyłącza energetycznego, w ramach wykonywania posiadanego przez niego pozwolenia na budowę. Fakt samowoli inwestora w tym zakresie jest bezsporny.
Sąd nie podziela także prezentowanego przez organy stanowiska, że została zachowana projektowana wysokość nadbudowy. Inwestor był nie tylko zobowiązany utrzymać projektowaną wysokość nadbudowy licząc od poziomu gruntu, ale winien zachować też odległość kalenicy od istniejących linii zasilania energetycznego, określoną na "130" cm, gdyż taką odległość przewidziano w dokumentacji projektowej, zatwierdzonej pozwoleniem na budowę z [...].03.2006 r. Odległość ta mierzona jest ponadto, nie od pełnej balustrady balkonu, jak to przyjął w uzasadnieniu PINB w P., lecz od kalenicy dachu. Skoro dokonując nadbudowy inwestor uzyskał uzgodnienie od R. Z. E. odnośnie zachowania odległości kalenicy nadbudowywanego obiektu w rejonie skrzyżowania z istniejącym przyłączem energetycznym, to winien te parametry zachować. W innym przypadku błędne są ustalenia organów obu instancji, w aspekcie przestrzegania przez inwestora warunków udzielonego zezwolenia. Ta błędna konkluzja prowadziła do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Zdaniem Sądu decyzja ta, wobec wadliwości oceny ustalonego stanu faktycznego, narusza normę art. 105 § 1 k.p.a., naruszenie to nie tylko może mieć, ale wręcz miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).
Dodatkowym uchybieniem organów był fakt pominięcia w postępowaniu udziału T. K., jako współwłaścielki działki nr 171/1. Z zalegających w aktach dokumentów (k. 6/12, 6/16) wynika jednoznacznie, iż T. K. jest współwłaścielką działki nr 171/1, na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z usługami, który jest rozbudowywany i stanowi przedmiot prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania. Oznacza to, że w rozumieniu art. 28 Upb T. K. jest stroną postępowania mającego za przedmiot roboty budowlane prowadzone przy rozbudowywanym budynku, którego jest współwłaścicielką. Pominięcie strony w postępowaniu administracyjnym skutkuje zaistnieniem przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi z kolei przesłankę do uchylenia decyzji, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa. Ponieważ uchybieniem tym dotknięte były wszystkie wydawane w sprawie decyzje, dlatego też na zasadzie art. 135 Ppsa Sąd zobowiązany był je wyeliminować z obrotu prawnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa, zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego na rzecz B. i T. Z. (solidarnie). Sąd nie zasądzał zwrotu kosztów na rzecz ZEK, albowiem spółka ta nie wniosła żądania zwrotu kosztów. Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd uznał ze zbędne opatrywanie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art.152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło