II SA/Kr 270/08
WyrokWSA w Krakowie2008-10-14
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Piotr Głowacki, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod rozszerzenie lotniska wojskowego, na której zrealizowano infrastrukturę cywilnego portu lotniczego, może zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod rozszerzenie lotniska wojskowego, na której zrealizowano infrastrukturę cywilnego portu lotniczego, nie może zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia, jeśli budowa lotniska cywilnego nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i była uzgodniona z władzami wojskowymi, a teren ten stanowił niezbędną przestrzeń dla prawidłowego funkcjonowania lotniska. Cel wywłaszczenia został zrealizowany, nawet jeśli infrastruktura miała charakter cywilny, o ile była ona związana z rozbudową lotniska wojskowego.Stan faktyczny
Spadkobiercy poprzednich właścicieli wystąpili z wnioskiem o zwrot działek wywłaszczonych pod rozszerzenie lotniska wojskowego. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez funkcjonowanie i rozbudowę lotniska, w tym budowę cywilnego portu lotniczego w ramach infrastruktury wojskowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i kwestionowali moc dowodową zgromadzonych dokumentów, wskazując na brak realizacji celu wywłaszczenia w terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi J. T., M. K., J. B., T. W., J. G., E. C., K. C., K. B. i M. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działek skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] października 2005r. znak: [...], [...] Starosta [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), art. 104 i 105 § 1 k.p.a. - w związku z postanowieniem Wojewody nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. wyznaczającym Starostę [...] do załatwienia sprawy, odmówił zwrotu działek nr: [...] o pow. 0,1484 ha, [...] o pow. 0,1138 ha, [...] o pow. 0,0802 ha, [...] o pow. 0,0081 ha i [...] o pow. 0,0506 ha położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], odpowiadających częściom byłych parcel l.kat.: [...], [...] i [...] b.gm.kat. [...] na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli: J. T., K. T., H. M., H. C., J. B., M. K., J. C., K. B., J. C., T. W., J. G., K. C., M. C., S. C. i E. C., oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu działek nr nr: [...] o pow. 0,0710 ha i [...] o pow. 0,5211 ha położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. odpowiadających części byłej parceli l.kat. [...] b.gm.kat. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 22 marca 2000r. J. T., K. T., H. M., H. C., J. B., M. K., J. C., K. B., J. C., T. W., J. G., K. C., M. C., S. C., E. C. wystąpili z wnioskiem o zwrot byłych parcel l.kat: [...], [...], [...] i [...] położonych w b.gm. kat. [...].
Dalej organ wskazał, że prawomocnym orzeczeniem Województwa z dnia [...] października 1929r. [...] wywłaszczono na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. [...] m.in. parcele l.kat. l.kat. nr nr: [...] o pow. 0,9560 ha, [...] o pow. 0,7431 i [...] o pow. 0,0151 ha, położone w b.gm.kat. [...], stanowiące własność A. B. W trakcie postępowania nie odnaleziono w/w orzeczenia, fakt wywłaszczenia został ustalony w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy odpis wniosku Prokuratorii Generalnej Rz.P. w K. Wydział l Administracyjny [...]) z dnia [...] grudnia 1930r. do Sądu o oznaczenie odszkodowania za wywłaszczone grunty oraz dokument oznaczony jako "podział parcel gruntowych wywłaszczonych pod rozszerzenie lotniska wojskowego w gminie katastralnej [...]" z dnia [...] maja 1933r. a także informację z Iwh [...] gm.kat. [...]. Podstawę wskazanego wniosku stanowiły powołane w nim przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1878r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymania ruchu w ruchu kolei żelaznych (Dz.Ustaw Państwa dla Królestw i Krajów w Radzie Państwa Reprezentowanych - Dz.U. z 1878 r. Nr 30).
Organ ustalił na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] września 2000r. sygn. [...], że spadek po zmarłym A. B. nabyli: M. B., Z. T., J. B. i A. B. po 1/3 części, a spadek po zmarłej M. B. nabyli: Z. T., J. B. i A. B. po 1/3 części. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] września 1993r. sygn. akt [...] spadek po A. B. nabyli na podstawie ustawy: J. B. w 4/16 częściach oraz J. B., H. C., J. C., M. K. po 3/16 części, a spadek po zmarłej J. B. nabyli: J. B., H. C., J. C., M. K. po 1/4 części, zaś spadek po J. B. nabyli: J. B. i K. B. po 1/2 części. Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1962r. sygn. akt. [...] spadek po J. B. nabyły: Z. C. i H. M. po połowie. Natomiast spadek po Z. C. nabyły na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] czerwca 2001 r. sygn. akt. [...]: K. C., J. G., T. W. i J. C. po 1/5 części oraz S. C., M. C. i E. C. po 1/15 części. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] października 1987r. sygn akt [...] spadek po Z. T. nabyli: S. T., K. T. i J. T. po 1/3 części. Spadek po S. T. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 1976r. sygn. akt [...] nabyli: K. T. i J. T. po połowie.
Zgodnie z dokumentacją geodezyjną zgromadzoną w przedmiotowej sprawie b.parcela Lkat [...] odpowiada działkom nr nr; [...] o pow. 0,0710 ha, [...] o pow. 0,5211 ha, [...] o pow. 0,1484 ha, [...] o pow. 0,1138 ha i [...] o pow. 0,0802 ha położonym w obrębie [...] jedn.ewid. [...] m. K. Natomiast b.parcela l.kat [...] i część b. parceli l.kat [...] odpowiadają działkom nr nr: [...] o pow. 0,0081 ha i nr [...] o pow. 0,0506 ha, a pozostała część b.parceli l.kat. [...] odpowiada częściom dziełek nr nr: [...], [...] i [...] położonym w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. oraz częściom działek nr nr: [...], [...] i [...] położonym w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K.
Organ ustalił na rozprawie administracyjnej w dniu [...] września 2002r. że: działki nr: [...] i [...] stanowią teren po byłej zajezdni MPK wyłożony płytami betonowymi, w części wyasfaltowany, działka nr [...] stanowi teren po byłej zajezdni MPK częściowo wyasfaltowany, a w pozostałej części porośnięty chwastami i nie koszoną trawą, działki nr: [...] i [...] obejmuje obszar porośnięty chwastami i drzewami samosiejkami oraz fragment asfaltowej drogi dojazdowej do byłej zajezdni MPK. Działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] położone w obrębie [...] jedn. ewid. [...] objęte są księgą wieczystą nr [...] i stanowią własność Gminy K. na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 1994r. nr [...].
Następnie wskazując na art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie poza sporem jest powszechnie znana okoliczność, że lotnisko wojskowe w R. funkcjonowało przed wybuchem II wojny światowej i służyło potrzebom [...] (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt. II S.A/Kr 1988/00 (nie publ.). Początki lotniska w R. sięgają lat 1910-1912, w tym bowiem czasie dowództwo austriackich wojsk stacjonujących w K. zajęło 55 ha ziemi we wsi [...] i utworzyło na niej pole wzlotów, w pobliżu którego rozlokowano [...] Eskadrę Lotniczą. W 1918 roku lotnisko przejęły władze polskie, które na początku zorganizowały ośrodek szkoleniowy, a w 1921 roku został utworzony na lotnisku w R. [...], który stacjonował tu do wybuchu II wojny światowej. W roku 1923 powstaje na wojskowym lotnisku w R. - cywilny port lotniczy, przy czym władza zarządzająca, obszarem lotniska pozostała w rękach wojska. Od roku 1925 rozpoczęto proces wykupu i wywłaszczenia ponad 100 ha gruntów należących do b.gm.kat. R. i C. dla powiększenia lotniska i zmiany jego formy. Do roku 1939 nie zrealizowano jednak planów. W świetle unormowań ustawy o gospodarce nieruchomościami zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy wnioskowane do zwrotu części parcel: l.kat. [...], l.kat. [...] i l.kat. [...] b.gm.kat. [...] rzeczywiście weszły w obszar funkcjonującego lotniska jako element jego infrastruktury, czy też od początku nieruchomości te były zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jako "poszerzenie lotniska wojskowego w gm.kat. [...]" i nie zostały zużyte na ten cel.
Jednocześnie zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2001 r. Sygn. Akt. II SA/Kr 1988/00 wydanym w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, nie jest konieczne wykazanie, że na działce realizowane były inwestycje budowlane służące lotnisku, czy instalowane urządzenia techniczne dla jego obsługi. Infrastrukturę lotniska stanowić może także teren niezabudowany i nie nasycony urządzeniami.
W związku z brakiem akt wywłaszczeniowych ustalenie przeznaczenia i stanu zagospodarowania obszaru lotniska po wywłaszczeniu nastąpiło na podstawie: studium przemian historycznych i architektoniczno-krajobrazowych terenów dawnego lotniska R. w K. opracowanym przez Instytut Architektury i Krajobrazu Politechniki [...], monografii "Cywilnego portu lotniczego [...]" M. M. pozyskanej z Archiwum Akademii w K., fotografii lotniska R. obejmujące okres lat 1914-1949.
Zgodnie z w/w studium do roku 1931 zakończono realizację stałego cywilnego portu lotniczego wraz ze standardowym hangarem stalbetonowym w południowo-wschodnim rejonie lotniska, natomiast w latach 1931-1939 rozpoczęto m.in. budowę płyt postojowych przed hangarami oraz realizację obwodowych dróg komunikacyjnych. W w/w okresie następuje także budowa kotłowni i hamowni silników, garaży, urządzeń południowej rampy kolejowej, a także wyposażenie lotniska w szereg urządzeń i instalacji nawigacyjnych. W załączeniu graficznym do studium wskazano lokalizację obiektów m.in. hangaru stalbetonowego i zespołu P.L.L.Lot (poz.5/2). Z porównania mapy ewidencyjnej tego terenu z załącznikiem graficznym do studium wynika, że działki nr nr [...], [...] (w granicach parceli l.kat. [...] b.gm.kat. [...]), stanowiły obszar niezabudowany, przylegając bezpośrednio do betonowej płyty hangaru dworca cywilnego PLL Lot, a przez który biegła droga kołowania od dworca lotniczego do pola wzlotów. Natomiast działki nr nr: [...], [...] i [...] (w granicach parcel l.kat. [...], l.kat. [...] i l.kat. [...] b.gm.kat. [...]), według w/w załącznika graficznego graniczyły z drogą manipulacyjną zapewniającą połączenie portu lotniczego z polem wzlotów. Z pasa tego korzystały wszystkie samoloty przylatujące i odlatujące, a przy sprzyjających warunkach meteorologicznych starty odbywały się wprost z płyty hangarowej (por. M.M. Monografia Cywilnego portu lotniczego) K.). Usytuowanie tych nieruchomości w pobliżu hangaru i zespołu PLL Lot oraz w bezpośrednim otoczeniu drogi zapewniającej połączenie z polem wzlotów świadczy o tym, że obszar ten miał być niezabudowany, wyznaczający przestrzeń niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania lotniska (dróg kołowania) i znajdujących się na nim obiektów. Potwierdzeniem takiego stanu są informacje zawarte w w/w monografii. Powyższe ustalenia potwierdzają w/w fotografie, wskazujące, iż lotnisko K. istniało przed rokiem 1939 jako lotnisko wojskowe i komunikacyjne o nawierzchni trawiastej.
Następnie w celu określenia zasięgu lotniska oraz ustalenia, czy wnioskowane do zwrotu nieruchomości wchodziły rzeczywiście w skład obszaru stanowiącego lotnisko zlecono dr hab. K. T. opracowanie opinii na temat, odtworzenia przebiegu granicy lotniska w C. na mapie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z rysunkiem nr [...] stanowiącym fragment przedmiotowej opinii działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] w obr. nr [...], jedn.ewid. [...] m. K. w całości znajdują się w granicach lotniska w C.
Nadto organ wskazał, że teren lotniska był ogrodzony, a zgromadzony w sprawie materiał fotograficzny stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż lotnisko R. przed wybuchem II wojny światowej faktycznie funkcjonowało w granicach oznaczonych na mapie Atlasu Lotnisk Polskich z 1932r. tj. na terenach objętej wnioskiem o zwrot działek będących przedmiotem postępowania.
Wobec tego nie zachodzi żadna z przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ponadto ustalono, że w odniesieniu do działek nr nr: [...] i [...] Obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. została wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. w dniu [...] grudnia 1997r. nr [...] decyzja o zwrocie w/w działki na rzecz J. T., Z. C., H. M., H. C., J. B., M. K., J. C., K. B. Decyzja ta została wydana na podstawie wówczas obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i w związku z tym stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w tym zakresie należało umorzyć.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: J. T., K. T., H. M., H. C., J. B., M. K., J. C., K. B., J. C., T. W., J. G., K. C., M. C., S. C., E. C.
W odwołaniu podniesiono zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. wskazując m.in., iż "zebrany w sprawie materiał nie pozwala na stwierdzenie, że cel wywłaszczenia tj. rozszerzenie lotniska [...] w K." został zrealizowany tzn. w terminie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, przynajmniej rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia. Postępowanie zakończono wydaniem decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w oparciu w całości o dowody pośrednie, niepewne lub wieloznaczne lub błędnie zinterpretowane. Odwołujący podnieśli również, że w podobnej sytuacji organ l instancji wydawał już decyzje o zwrotach nieruchomości leżących w bliskim sąsiedztwie a wywłaszczonych tym samym orzeczeniem.
Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j:. Dz.U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny przesłanek zbędności określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczenie parcel l.kat. [...], [...] i [...] b.gm.kat. C. nastąpiło prawomocnym orzeczeniem Województwa z dnia [...] października 1929r. L.Ad. [...] na cele rozszerzenia lotniska wojskowego. Stan ten wynika w szczególności z informacji z Lwh [...], z podziału parcel katastralnych Urzędu Katastralnego K. z dnia [...] maja 1933r. i z wniosku "o oznaczenie odszkodowania za wywłaszczone grunta, skierowanego przez Oddział Prokuratorii Generalnej w K. do Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] grudnia 1930 roku".
Organ podzielił stanowisko Starosty, wskazujące iż zawnioskowane do zwrotu działki w granicach wywłaszczonych parcel, wchodziły w skład lotniska i były wykorzystywane na jego potrzeby. Wynika to z opracowania sporządzonego przez dr. hab. K. T. z Zakładu Geografii i Gospodarki Przestrzennej [...] w lutym 2003r. w którym odtworzył on przebieg granicy lotniska, zaznaczonej na obecnej w Atlasie Lotnisk Polskich mapie lotniska według stanu z grudnia 1932r., na mapie ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc się do zarzutów odwołania co do zebranych w sprawie materiałów i zawartych w nich ogólnikowych danych, organ wskazał na znaczny upływ czasu od wywłaszczenia i związanego z tym faktem braku dokumentów związanych z inwestycją oraz specjalny charakter inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia. Te okoliczności nie zwalniają organu od dokładnej analizy materiału dowodowego i ustalenia niezbędnych dla sprawy okoliczności, jednak wspomniana wyżej specyfika sprawy i zebrane w niej materiały dowodowe nie pozwalają na precyzyjne ustalenie konkretnych inwestycji poczynionych na przedmiotowej nieruchomości i dokładnego czasu ich rozpoczęcia. W tym kontekście, poczynione w sprawie przez organ l instancji ustalenia należy ocenić jako wystarczające, zwłaszcza, że przepis art. 75 § 1 k.p.a. wskazuje, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, do może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Z materiałów tych wynika, że do roku 1931 zakończono realizację stałego cywilnego portu lotniczego wraz ze standardowym hangarem stalobetonowym w południowo-wschodnim rejonie lotniska.
Odnosząc się do zarzutów odwołujących, podnoszących fakt zrealizowania cywilnego portu lotniczego, co ich zdaniem jest celem zupełnie innym, niż określone w decyzji wywłaszczeniowej "rozszerzenie lotniska [...]", organ wskazał, iż w świetle zebranych w sprawie dowodów budowa lotniska o charakterze cywilnym nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej inwestycji z odpowiednimi władzami wojskowymi. Również obsługa techniczna lotniska cywilnego była zapewniona przez wojsko. Tak więc pod względem rodzajowym nie nastąpiło odstąpienie od zamierzonego celu wywłaszczenia. Tym bardziej należy przyjąć takie założenie: rozbudowa lotniska wojskowego nastąpiła w zwartym kompleksie. Ponieważ w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów wojskowych, które wymagały rozbudowy znajdowały się obiekty lotniska cywilnego, skutkowało to koniecznością ich przeniesienia na obrzeża zasadniczego lotniska wojskowego. Czyli przeniesienie tych obiektów i wywłaszczenie nieruchomości pod ich realizację było spowodowane rozbudową lotniska wojskowego i dlatego tak został sformułowany cel wywłaszczenia. Zatem fakt zrealizowania na wyżej wymienionych parcelach obiektów infrastruktury portu lotniczego o charakterze cywilnym był spowodowany realizacją znacznie większej inwestycji polegającej na rozbudowie lotniska wojskowego i w związku z tym nie można traktować tego faktu w oderwaniu od całości inwestycji, jak sugeruje w swoim piśmie strona odwołująca.
Z porównania mapy ewidencyjnej tego terenu z załącznikiem graficznym do studium wynika, że działki nr nr [...], [...] (w granicach parceli l.kat. [...] b.gm.kat. [...]), stanowiły obszar niezabudowany, przylegając bezpośrednio do betonowej płyty hangaru dworca cywilnego PLL Lot, a przez który biegła droga kołowania od dworca lotniczego do pola wzlotów. Natomiast działki nr nr: [...], [...] i [...] (w granicach parcel l.kat. [...], l.kat. [...] i l.kat. [...] b.gm.kat. [...]), według w/w załącznika graficznego graniczyły z drogą manipulacyjną zapewniającą połączenie portu lotniczego z polem wzlotów. Z pasa tego korzystały wszystkie samoloty przylatujące i odlatujące, a przy sprzyjających warunkach meteorologicznych starty odbywały się wprost z płyty hangarowej. Usytuowanie tych nieruchomości w pobliżu hangaru i zespołu PLL Lot oraz w bezpośrednim otoczeniu drogi zapewniającej połączenie z polem wzlotów świadczy o tym, że obszar ten miał być niezabudowany, wyznaczający przestrzeń niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania lotniska (dróg kołowania) i znajdujących się na nim obiektów.
Wojewoda w pełni podziela stanowisko organu l instancji, który stwierdził, iż usytuowanie tych nieruchomości w pobliżu hangaru i zespołu P. L.L.Lot oraz w bezpośrednim otoczeniu drogi świadczy o tym, że w/w parcele wchodziły w skład infrastruktury lotniska zapewniając jego prawidłowe działanie. Ustosunkowując się natomiast do podnoszonych w odwołaniu kwestii zwrotu sąsiednich działek wywłaszczonych tym samym orzeczeniem organ wyjaśnił, że decyzja o zwrocie została wydana na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli J. T., K. T., H. M., H. C., J. B., M. K., J. C., K. B., J. C., T. W., J. G., K. C., M. C., S. C., E. C., przy czym prawomocnym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008r. skargi J. C., H. C., S. C., K. T. i H. M. zostały odrzucone. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. W uzasadnieniu zakwestionowali moc dowodową dokumentów zgromadzonych w sprawie w tym m.in. studium historycznego i architektoniczno-krajobrazowego terenów dawnego lotniska, Monografii cywilnego portu lotniczego K. autorstwa M. M., mapy z Atlasu Lotnisk Polskich wg. stanu z 1932 r., a także fotografii z tamtego okresu. Podali, że organ w 2000r. zwrócił im działkę nr [...].
Ponadto wskazano, że organy nie wykazały, aby do roku 1936 tj. 7 lat po wydaniu ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu cel wywłaszczenia został zrealizowany. W związku z tym powinny wydać decyzję o zwrocie nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skarga jest nieuzasadniona.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...]r. znak: [...], jak też decyzji organu l instancji -Starosty [...] z dnia [...].10.2005 znak : [...] w oparciu o wyżej określone zasady uznał, że decyzje te nie naruszają prawa, są one zgodne z przepisami prawa materialnego, jak też z przepisami postępowania.
Organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7 k.pa, art. 77 k.p.a .oraz art. 80 k.p.a. Zebrały i ustaliły cały materiał dowodowy w sprawie dokonując właściwej jego oceny. Uzasadnienie decyzji wyczerpuje przesłanki prawidłowo sporządzonego uzasadnienia określone w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wskazuje fakty które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zbędnym wydaje się więc ponowne przytaczanie okoliczności faktycznych i prawnych zawartych w tych decyzjach organów obu instancji, które Sąd uznał za trafne.
Wywłaszczenie przedmiotowych działek nr [...], [...], [...] ( które później uległy podziałowi) nastąpiło na mocy prawomocnego orzeczenia Województwa z dnia [...].10.1929r. L.Ad. [...] na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gminie katastralnej C., stanowiących własność A. B. Ze względu na duży upływ czasu organy nie znalazły w archiwach tego orzeczenia. Niemniej jednak ustaliły fakt wywłaszczenia na podstawie: 1) odpisu wniosku Prokuratorii Generalnej Rz.P. w K. Wydział l Administracyjny [...] z dnia [...].12.1930r. do Sądu o oznaczenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, 2) dokumenu dotyczącego "podziału parcel gruntowych wywłaszczonych pod rozszerzenie lotniska wojskowego w gminie kat. [...]" z dnia [...].05.1933r. oraz 3) w oparciu o informację z Iwh [...] gm. kat. [...].
Podstawą prawną do wydania decyzji o wywłaszczeniu stanowiły przepisy ustawy z dnia 18.02.1878r. o wywłaszczeniu na cele budowania i utrzymania ruchu w ruchu kolei żelaznych (Dz. Ustaw Państwa dla Królestw i Krajów w Radzie Państwa Reprezentowanych - Dz.U. z 1878r., Nr 30). Nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż lotnisko wojskowe w R. funkcjonowało do wybuchu II wojny światowej i służyło potrzebom [...]. Organy administracji przedstawiły historię rozwoju lotniska wojskowego od jego powstania w 1910r. oraz historię rozwoju lotniska wojskowego od jego powstania w 1910r. oraz poszczególnych faz rozwoju. Ustalono m.in., że w 1921 r. na lotnisku został utworzony [...], a w 1923r. powstaje na lotnisku wojskowym cywilny port lotniczy z władzą zarządzającą wojska. Budowa lotniska o charakterze cywilnym nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego. Od 1925r. rozpoczęto proces wykupu i wywłaszczenia ponad 100 ha gruntów w R. w celu powiększenia lotniska i zmiany jego formy i właśnie w 1929r. wywłaszczone zostały przedmiotowe działki stanowiące własność A. B. W latach 1931-1939 rozpoczęto m.in. budowę płyt postojowych przed hangarami oraz realizację obwodowych dróg komunikacyjnych. Następuje także budowa kotłowni i hamowni silników , garaży, urządzeń południowej rampy kolejowej, a także wyposażenia lotniska w szereg urządzeń i instalacji nawigacyjnych. Lotnisko K. funkcjonowało przed rokiem 1939 jako lotnisko wojskowe i komunikacyjne o nawierzchni trawiastej. Wszystkie przedmiotowe działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] w obr. nr [...], jedn. ewid. [...] m. K. w całości znajdowały się w granicach lotniska C. Przeznaczenie i stan zagospodarowania lotniska po wywłaszczeniu zostało ustalone na podstawie: 1) "Studium przemian historycznych i architektoniczno-krajobrazowych terenów dawnego lotniska R. w K." opracowanym przez Instytut Architektury i Krajobrazu Politechniki [...], 2) monografii "Cywilnego portu lotniczego K." M. M. z Archiwum Akademii w K., 3) opinii dr hab. K. T. 4) fotografii lotniska R. obejmujących okres lat 1914-1949.
Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonej decyzji przez organ administracji stanowi przepis art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust 1 ustawy z dnia 21.08.1997r o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Stosownie do tych przepisów poprzedni właściciel lub jego spadkodawca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jego części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 cyt. ustawy określa kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Są to następujące okoliczności, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo
2) pomimo upływu 10 lat w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
W ocenie Sądu organy administracji trafnie ustaliły, że brak jest przesłanek do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Wywłaszczenie przedmiotowych gruntów nastąpiło na cele "rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. [...]" w związku z tym nie jest konieczne wykazanie, że na terenie tym musiały powstać inwestycje budowlane lub urządzenia techniczne dla jego obsługi służące wojsku bowiem infrastrukturę lotniska rozumianą jako rozszerzenie lotniska wojskowego stanowił teren niezabudowany i nie nasycony urządzeniami, a służący lepszemu i bezpieczniejszemu funkcjonowaniu tegoż lotniska. Wywłaszczone grunty stanowiły więc niezbędną przestrzeń dla lotniska wojskowego.. Bezspornym jest fakt, że lotnisko wojskowe w R. funkcjonowało do wybuchu lI wojny światowej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, to należy je wszystkie uznać za bezzasadne. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania art. 6-8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. a więc, że zebrany materiał nie pozwala na stwierdzenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie 7 lat, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Zakwestionowali też moc dowodową dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, uznając, że są one pośrednie niepewne i błędnie zinterpretowane. Poza tym zarzucili, że organ administracji wcześniej wydał już decyzję o zwrocie działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] w 2000r. na podstawie decyzji nr [...] (brak daty decyzji).
W ocenie Sądu organy wykazały, że cel wywłaszczenia został zrealizowany co zostało już wyżej omówione. Organy zebrały też i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który w ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż są to dokumenty pochodzące z wiarygodnych źródeł m.in. opracowań naukowych, wskazujące iż lotnisko wojskowe w R. było zorganizowane na wysokim poziomie i funkcjonowało do wybuchu II wojny światowej, a jego rozbudowę stanowił teren niezabudowany i nienasycony urządzeniami technicznymi. Natomiast co do zarzutu zwrotu działki nr [...], to skarżący nie podali daty tej decyzji. Prawdopodobnie chodzi tu o działkę [...], a nie [...]. Działka nr [...] została zwrócona decyzją z dnia [...].12.1997r. nr [...], która stała się ostateczna w dniu [...].12.1997r. Decyzja ta została wydana na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości - art. 69.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło