II FZ 422/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 737/08 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 737/08, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał A. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia w/w zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia powołano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., a także § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zażaleniu na powołane zarządzenie strona domagała się zwolnienia od konieczności uiszczenia wymaganej opłaty sądowej, wskazując na swoją skomplikowaną sytuację życiową (materialną i zdrowotną). Ponadto, w ocenie skarżącego nie musi on ponosić kosztów sądowych, ponieważ "przez lata był krzywdzony" przez organy państwowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi do Sądu wojewódzkiego jest decyzja organu podatkowego wydana w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. (w kwocie 415 zł). Nie budzi zatem wątpliwości, że jest to decyzja dotycząca należności pieniężnej. Wobec tego zauważyć trzeba, że od pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 P.p.s.a.), którym jest m.in. skarga (art. 230 § 2 P.p.s.a.), pobierany jest wpis stosunkowy, jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest akt prawny (np. decyzja) lub czynność dotyczące należności pieniężnej (art. 3 § 2 w zw. z art. 231 P.p.s.a.). W tym nie budzącym wątpliwości stanie prawnym, stosownie do art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., Przewodniczący Wydziału zobligowany był do wezwania strony do opłacenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (odpisu zarządzenia), pod rygorem jej odrzucenia, co też uczynił, postępując zgodnie z dyspozycją w/w przepisów. Zgodnie bowiem z przywołaną regulacją Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (§ 1). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Wskazana czynność Przewodniczącego była jego obowiązkiem, wynikającym wprost z cytowanych wyżej przepisów ustawy. Natomiast obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów procesu wynika wbrew jego przekonaniu bezpośrednio z art. 199 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo również ustalono wysokość wpisu, stosownie do § 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 415 zł, toteż w sprawie wymagana jest najniższa możliwa opłata sądowa. W myśl bowiem ostatnio wymienionego przepisu wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. Wreszcie w kwestionowanym zarządzeniu powołano właściwe jego podstawy prawne, a także zawarto stosowne pouczenia (o terminie opłacenia wpisu, jego wysokości i rygorze nieuiszczenia tejże opłaty), w związku z czym nie ma żadnych podstaw do tego by twierdzić, że zarządzenie to było nieprawidłowe. Końcowo podkreślić należy (w nawiązaniu do wywodów zażalenia), że w niniejszym postępowaniu wpadkowym analizowanie możliwości płatniczych strony jest niedopuszczalne, a badana jest jedynie prawidłowość zarządzenia Przewodniczącego wzywającego do uiszczenia należnej opłaty sądowej. Kwestie związane ze swoją sytuacją materialną skarżący może podnosić w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy (obejmującego m.in. zwolnienie od kosztów sądowych), o ile złoży prawidłowy (na urzędowym formularzu) wniosek w tym przedmiocie do Sądu pierwszej instancji. Wniosek ten może zostać złożony w toku całego postępowania sądowego (por. zwłaszcza art. 243 § 1 i art. 252 § 2 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a.