II SA/Wa 703/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz, Protokolant - Izabela Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia do zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwolnionego ze służby - oddala skargę - Po uchyleniu przez Ministra Obrony Narodowej, w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), swojej własnej decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora Wojskowej Akademii [...] w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], Rektor Wojskowej Akademii [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 135 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), oraz § 38 i 40 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.), w związku ze zwolnieniem [...] P. P. ze służby kandydackiej ustalił dla niego do zwrotu równowartość kosztów zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych oraz rzeczowych poniesionych przez resort obrony narodowej w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podał, że skarżący w związku z niespełnieniem wymogów określonych w regulaminie studiów, rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], został zwolniony ze służby kandydackiej i rozkazem dziennym Rektora Wojskowej Akademii [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], został zdjęty z ewidencji i przeniesiony do rezerwy z obowiązkiem zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia poniesionych przez resort obrony narodowej w czasie jego studiów w szkole wojskowej. W dalszej części, powołując się na wskazane w podstawie decyzji przepisy prawa stwierdził, że koszty ustala się na podstawie faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie nauki, zaś okres nauki obejmuje dzień stawienia się w szkole aż do dnia zwolnienia, co w rozpoznawanej sprawie dotyczy okresu od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] czerwca 2005 r., zaś wysokość kwoty stanowiącej równowartość kosztów ustala się według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia kandydata ze służby. Reasumując, w sprawie kwotę tę ustalono według zestawień dołączonych do decyzji. W odwołaniu z dnia 19 października 2007 r. do Ministra Obrony Narodowej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podniósł, że została ona wydana z naruszeniem art. 135 ust. 1 ustawy, bowiem po zwolnieniu go ze służby kandydackiej i przeniesieniu do rezerwy w dniu [...] czerwca 2005 r., nie był on "żołnierzem pełniącym służbę kandydacką". Ponadto organ nie wyliczył faktycznie poniesionych kosztów, opierając się co najwyżej na uśrednionej wartości księgowej. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu - powołując się na dotychczasowe argumenty i ustalony powyżej stan faktyczny - podał, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił faktyczną równowartość kosztów za okres nauki od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 7 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu zastosowania przy rozstrzyganiu przez organ drugiej instancji przepisu art. 135 ust. 1 i 2 ustawy, a w konsekwencji § 38 i 40 cytowanego już wyżej rozporządzenia, gdy tymczasem z dniem 1 stycznia 2008 r. przepis art. 135 ustawy został uchylony przez art. 1 pkt 61 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu natomiast podał, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 10 powyższej ustawy, bowiem przepisem lex specialis jest art. 11 tejże ustawy. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie bowiem do treści art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), kandydatów na żołnierzy zawodowych kształci się w szkołach wojskowych, a szkołami wojskowymi kształcącymi kandydatów na żołnierzy zawodowych na potrzeby korpusu oficerów zawodowych są, w myśl art. 127 ust. 1 pkt 1, akademie wojskowe. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący [...] P. P. był słuchaczem Wojskowej Akademii [...] w W. w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. (vide: rozkaz dzienny Komendanta Wojskowej Akademii [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r.), a zatem posiadał on w tym czasie status kandydata na żołnierza zawodowego. Z kolei w myśl art. 135 ust. 1 ustawy, żołnierze pełniący służbę kandydacką są obowiązani do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ich ze służby kandydackiej z przyczyn określonych między innymi w art. 134 ust. 1 pkt 4. Rozwiązanie takie doprecyzowane jest w § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.), a mianowicie kandydat zwolniony ze służby kandydackiej na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4-9 ustawy zobowiązany jest do zwrotu równowartości kosztów nauki, o których mowa w art. 135 ust. 1 ustawy, w zakresie: zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką. Natomiast w sprawie bezspornym jest, że skarżący rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], został zwolniony ze służby kandydackiej w związku z niespełnieniem wymogów określonych w regulaminie studiów na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zatem był on na mocy powyższych przepisów zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów nauki w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką, a organem właściwym do wydania decyzji w tym zakresie był, stosownie do treści art. 135 ust. 2 ustawy i § 40 rozporządzenia, Rektor Wojskowej Akademii [...] w W. Zatem całkowicie bezzasadnym jest zarzut, że skarżący nie może być podmiotem tegoż obowiązku, skoro - jak twierdzi w odwołaniu - w dniu zwolnienia ze służby nie był on już żołnierzem pełniącym służbę kandydacką. Wszak - jak wynika z wykładni literalnej - powinność owa spoczywa na byłym kandydacie, tzn. na byłym żołnierzu zwolnionym ze służby kandydackiej. Zauważyć ponadto należy, że na podstawie § 38 ust. 2 rozporządzenia, specyfikację równowartości kosztów nauki, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia i łączne faktycznie poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, przelicza się w stosunku do jednego kandydata (ust. 3), zaś okres nauki obejmuje okres od dnia stawienia się w szkole do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej, w tym urlopy i usprawiedliwione nieobecności kandydata (ust. 5), zaś wysokość kwoty stanowiącej równowartość kosztów ustala się według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia kandydata ze służby (ust.6). W sprawie zaś, właśnie w taki sposób obliczono powyższe koszty, o czym świadczą w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, załączone materiały dowodowe. Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, że ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), w art. 61 uchylono wspomniany już wyżej art. 135 ustawy, który stanowił materialnoprawną postawę zaskarżonej decyzji. Prawdą również jest, że ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. na mocy art. 15. Natomiast nie sposób się zgodzić z zarzutem ze skargi, że w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 11 ustawy nowelizującej, skoro zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] marca 2008 r. Zgodnie z jego brzmieniem, do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe. Wszak - co już wyżej zaznaczono - skarżący został zwolniony ze służby w dniu [...] czerwca 2005 r., nie zaś po dniu 1 stycznia 2008 r. Zatem niniejsze postępowanie należało prowadzić na podstawie art. 10 ustawy nowelizującej, tzn. sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym bardziej, że stosownie do treści jej art. 14 ust. 1, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane między innymi na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. wspomniane już wyżej rozporządzenie, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 4 ust. 4, art. 22 ust. 9, art. 46 ust. 1, art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 5, art. 60 ust. 5, art. 91 ust. 4, art. 120 ust. 4, art. 137 ust. 1 ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.