I OSK 1432/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 595/08 o odrzuceniu skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1324/05 oddalającym skargę J. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkaniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 595/08, odrzucił skargę J. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 18 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1324/05 oddalającym jego skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący podał jako przesłankę wznowienia postępowania art. 271 pkt 1 i 2, art. 273 § 2 i 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.). Uzasadniając podstawy wznowienia postępowania J. S. podniósł, że wyrok z dnia 18 kwietnia 2006 r. został wydany na podstawie fałszywych dokumentów za lata 1993 - 1995. Nadto o wyznaczonym terminie rozprawy skarżący nie został powiadomiony ani przez Sąd, ani też przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika czy pełnomocnika substytucyjnego. O treści wyroku skarżącego powiadomił pełnomocnik substytucyjny w dniu 30 maja 2006 r. W ocenie Sądu skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z ponad półtorarocznym uchybieniem terminu do jej wniesienia. Według oświadczenia skarżącego, o treści wyroku został powiadomiony przez pełnomocnika substytucyjnego w dniu 30 maja 2006 r., zatem od tego dnia należy liczyć początek terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W związku z powyższym termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 30 sierpnia 2006 r., natomiast skarga została wniesiona dopiero 3 kwietnia 2008 r. Wobec uchybienia terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że zbędne jest odniesienie się do powołanych przez skarżącego pozostałych podstaw wznowienia postępowania sądowego i na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. S., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając je w całości podniósł zarzut naruszenia: * art. 49 § 1 w zw. z art. 280 § 2 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi o wznowienie postępowania w postaci braku uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzającej zachowanie terminu; * art. 277 P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, iż termin trzymiesięczny do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na podstawie "sfałszowanych dokumentów" (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) i na później wykrytych nowych okolicznościach i środkach dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.) liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu, a nie od dnia w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia; * art. 280 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd wszystkich przytoczonych w skardze podstaw wznowienia postępowania, a jedynie ograniczenie się do zbadania kwestii, czy został zachowany termin do wniesienia skargi odnośnie jednej z przytoczonych podstaw. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż dla wszystkich podstaw zaskarżenia podniesionych w skardze termin biegnie wspólnie, podczas gdy termin ten powinien być zbadany oddzielnie dla każdej ze wskazanych podstaw wznowienia. Autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że skarżący nie wskazał daty kiedy dowiedział się, iż wyrok z dnia 18 kwietnia 2006 r. został oparty na sfałszowanych dokumentach. W tej sytuacji Sąd powinien wezwać go do wskazania tej daty. Tymczasem Sąd bezpodstawnie uznał, iż miało to miejsce w dniu 30 maja 2006 r., a więc w dniu, w którym skarżący mógł dowiedzieć się o wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa. W niniejszej sprawie podstawę prawną odrzucenia skargi J. S. o wznowienie postępowania stanowił art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W myśl powołanego przepisu, w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania, sąd w pierwszej kolejności bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Stosownie do art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że w przypadku zaistnienia kilku podstaw wznowienia postępowania, termin ten biegnie odrębnie dla każdej z nich. W sytuacji zaś, gdy w skardze nie podano, kiedy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia Sąd zobowiązany jest wezwać skarżącego do usunięcia tego braku, zakreślając stosowny termin do jego uzupełnienia (por. K. Sobieralski "Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego", Kraków 2003 r., str. 177). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 271 pkt 1 i 2 oraz art. 273 § 2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednak, iż Sąd zbadał jedynie zachowanie terminu w odniesieniu do wskazanej przez skarżącego przesłanki wznowienia dotyczącej pozbawienia strony możności działania i braku należytej reprezentacji. Uznał bowiem, że skoro skarżący dowiedział się o treści wyroku w dniu 30 maja 2006 r., to termin do wniesienia skargi o wznowienie upłynął w dniu 30 sierpnia 2006 r. i odrzucił skargę jako spóźnioną. Wskazać zatem należy, iż wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie terminu związanego z konkretną podstawą faktyczną powoduje jej odrzucenie w części opartej na tej podstawie wznowienia, nie stoi natomiast na przeszkodzie rozpatrzeniu jej w zakresie tych podstaw wznowienia, które zostały zgłoszone z zachowaniem terminu, co wymaga odrębnie zbadania i rozstrzygnięcia. Skoro w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął, co do zachowania terminu w zakresie pozostałych, podanych przez skarżącego podstaw wznowienia, zaskarżone postanowienie należy uznać za przedwczesne. Sąd powinien bowiem zbadać zachowanie terminu odrębnie dla każdej z przesłanek wznowienia, a w przypadku gdy jest to niemożliwe, powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia skargi poprzez wskazanie daty, w której dowiedział się on o każdej z przedstawionych w skardze podstaw wznowienia, wyznaczając mu termin do dokonania tej czynności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.