II SA/Wa 825/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Izabela Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego - oddala skargę - W.Z. nauczyciel [...] w Zespole Placówek Oświatowych w K. pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. złożyła wniosek do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Komisja Kwalifikacyjna powołana przez [...] Kuratora Oświaty udzieliła nauczycielowi akceptacji na stopień nauczyciela dyplomowanego. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmówił nadania W.Z. stopnia nauczyciela dyplomowanego z powodu nieposiadania wymaganych kwalifikacji zawodowych w dniu rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego. Minister Edukacji Narodowej i Sportu, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2007 r., uchylił decyzję [...] Kuratora Oświaty o odmowie nadania odwołującej się stopnia nauczyciela dyplomowanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku rozpoznania skargi na decyzję Ministra z dnia [...] marca 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], rozpoznając ponownie odwołanie W.Z. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2006 r., uchylił zaskarżoną decyzję i nadał jej stopień nauczyciela dyplomowanego. Organ wskazał, że nauczyciel rozpoczął staż na stopień nauczyciela dyplomowanego w dniu [...] września 2003 r., legitymując się dyplomem ukończenia w 2001 r. wyższych studiów magisterskich w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej. W.Z. nie posiadała jednak w tym czasie kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela [...]. W lipcu 2005 r. będąc w trakcie odbywania stażu, ukończyła wyższe studia zawodowe w zakresie [...] i wówczas uzyskała kwalifikacje do zajmowania stanowiska [...] w szkole podstawowej i gimnazjum. Organ uzasadniając rozstrzygnięcie, powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 541/06 (LEX 269687), zgodnie z którym w świetle art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) ocena spełnienia wymagań kwalifikacyjnych przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Minister Edukacji Narodowej stwierdził więc, że nie ma podstaw do odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jeśli w okresie odbywania stażu nauczyciel nie spełniał wymagań kwalifikacyjnych. Zwrócono uwagę, że wskazany wyrok zmienił dotychczasową wykładnię powołanego przepisu, którą prezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2001 r. sygn. akt II SA 119/01 (LEX 46138). Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. W.Z. złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. co do rozstrzygnięcia, przez wskazanie daty nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, bądź daty, z jaką decyzja wywołuje skutek związany z nadaniem tego stopnia. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Uznał bowiem, że nie zachodzą przesłanki do uzupełnienia przedmiotowej decyzji, ponieważ rozstrzyga ona sprawę w całości zgodnie z wnioskiem W.Z. z dnia [...] czerwca 2006 r. o nadanie jej stopnia nauczyciela dyplomowanego. Zawiera wszystkie elementy, określone w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w tym datę wydania decyzji, która jest datą nadania stopnia. W ocenie organu, w przepisie art. 9b ust. 3 i 3a powołanej ustawy - Karta Nauczyciela zawarto terminy w jakich powinna zostać wydana decyzja o nadaniu lub odmowie nadania stopnia zawodowego przez organ I instancji, co nie oznacza, że w tych terminach ma zakończyć się postępowanie odwoławcze. Uzyskanie stopnia awansu w trybie art. 9b następuje w dacie wydania decyzji w przedmiocie nadania stopnia. Podniesiono również, że wzór aktu nadania stopnia awansu zawodowego ustalony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.) nie zawiera stwierdzenia, z jakim dniem zostaje nadany stopień nauczyciela dyplomowanego. W skardze do Sądu W.Z. kwestionuje decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nadającą jej stopień nauczyciela dyplomowanego w zakresie daty nadania tego stopnia. W jej ocenie przepis art. 9b ust. 3 powołanej ustawy – Karta Nauczyciela określa termin nabycia uprawnień związanych ze spełnieniem warunków do nadania stopnia przewidując, że następuje to najpóźniej z dniem 31 sierpnia danego roku z zastrzeżeniem art. 39 ust. 1 tej ustawy. Uważa, że skoro wniosek złożyła do [...] czerwca 2006 r. i spełniła wymagania kwalifikacyjne to nadanie jej stopnia winno nastąpić najpóźniej do [...] sierpnia 2006 r. ze skutkiem w zakresie wynagrodzenia od dnia [...] września 2006 r., a w zakresie pozostałych uprawnień najdalej od [...] sierpnia 2006 r. W sytuacji gdy zostanie przekroczony termin z powołanego przepisu wobec nauczyciela, który złożył wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego do dnia [...] czerwca danego roku i przed [...] sierpnia oraz spełnił wymagania kwalifikacyjne, w decyzji nadającej stopień awansu konieczne jest wyraźne wskazanie z jaką datą nauczyciel nabywa uprawnienia wynikające z nadania tego stopnia. Stwierdziła, że wobec niewskazania takiej daty w zaskarżonej decyzji ponosi negatywne skutki stosowania przez organ wadliwej wykładni prawa i przedłużającego się postępowania. Argumentując powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1049/01 (LEX nr 51051). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Sąd przeprowadzając kontrolę decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. w zaskarżonym zakresie nie stwierdził, aby organ ten naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nowelizacja ustawy - Karta Nauczyciela dokonana z dniem 31 sierpnia 2004 r. przez art. 1 pkt 5 lit. a i b ustawy z dnia 15 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 179, poz. 1845) zniosła sesyjność prac komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych. W poprzednim stanie prawnym prowadziły one postępowania wyłącznie w niektórych miesiącach, wskazanych enumeratywnie w ust. 3 art. 9b (styczeń, luty, maj, czerwiec i lipiec). Obecnie składane przez nauczycieli wnioski o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego są rozpatrywane w ciągu całego roku. Jeżeli jednak wniosek o podjęcie postępowania zostanie złożony do dnia [...] czerwca, to organ właściwy do nadania stopnia awansu zawodowego jest obowiązany wydać decyzję w tej sprawie nie później niż do [...] sierpnia tego samego roku. W przypadku gdy nauczyciel złoży wniosek o podjęcie postępowania po dniu [...] czerwca, ale do dnia [....] października danego roku, organ właściwy do nadania stopnia wydaje decyzję do [...] grudnia tego roku. Terminy te mają charakter instrukcyjny. Wprowadzone zostały w celu zapewnienia prawidłowego procedowania organu w sprawach z wniosków o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczycieli. Nie można zatem przyjąć, że terminy te określają datę z jaką następuje nadanie tych stopni. Decyzja w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego wydana, na podstawie art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela, ma charakter konstytutywny. Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one (konstytuują) nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Decyzja mająca konstytutywny charakter, może wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej), nie wcześniej niż od chwili ich wydania. Natomiast akty deklaratoryjne charakteryzują się tym, że w przeciwieństwie do aktów konstytutywnych nie tworzą, nie zmieniają ani nie powodują ustania stosunku administracyjnoprawnego, a jedynie stwierdzają (deklarują), że skutek taki wystąpił z mocy samego prawa, w wyniku zrealizowania się prawem przewidzianego stanu faktycznego. Dlatego też, istotą aktów deklaratoryjnych jest stwierdzenie skutków prawnych z mocą wsteczną (ex tunc), tj. od chwili zrealizowania się stanu faktycznego, z którym prawodawca związał określone konsekwencje prawne. Przykładowo uzyskanie stopnia zawodowego z mocy prawa przewiduje art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), zgodnie z którym nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nadająca skarżącej stopień nauczyciela dyplomowanego, na podstawie art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, tworzy z dniem jej wydania stosunek administracyjnoprawny, a zatem, ze względu na taką jej istotę, może wywoływać skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc). W związku z powyższym argumentacja skarżącej okazała się nietrafna, a stanowisko Sądu w powołanym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1049/01 nie mogło być uwzględnione, ponieważ dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.