VI SA/Wa 1112/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi A. C., A. G. i M. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu oddala skargę Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję UP z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek oznaczony nr P-339233 pt. "Sposób zabezpieczania obiektów, zwłaszcza zabytkowych" zgłoszony przez A. G., A. G. i M. C.. Jak wynika z uzasadnienia, podstawą takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez UP, iż wynalazek nie spełniał wymogów określonych w art. 10 i 26 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U.93.26.117 j.t.), mających zastosowanie na podstawie art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.). Mianowicie – zdaniem organu – zgłaszający nie wskazali niezbędnych cech technicznych sposobu, które ujawniałyby istotę wynalazku. Urząd Patentowy pismem z dnia 7 grudnia 2006 r. zatyt.: "Zawiadomienie" poinformował zgłaszających o powyższych brakach merytorycznych zgłoszonego wynalazku. Wskazał, jakim wymogom winno odpowiadać zgłoszenie, następnie podał, które fragmenty opisu wynalazku zawarte w zastrzeżeniu ich nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem wynalazku jest zabezpieczenie obiektów budowlanych poprzez osadzenie na fundamentach konstrukcji w postaci bryły zewnętrznej w stosunku do zabezpieczanego obiektu. Nieprecyzyjne, zdaniem Urzędu Patentowego są takie sformułowania zawarte w opisie załączonym do zgłoszenia wynalazku, które powodują brak możliwości jednoznacznego odtworzenia wynalazku, jak np.: " "wykonuje się", "osadza się bryłę", (bez wskazania sposobu i niezbędnych środków technicznych dla odtworzenia tych czynności), niejasna jest sama konstrukcja bryły – czy ma budowę szkieletową, czy też stanowi monolit, budulec to "głownie szkło", brak określenia sposobu montażu (osadzenia), niejasne jest także wykonawstwo niezależnych wielofunkcyjnych posadowień wraz z komunikacją zewnętrzną, nie pozwalające na jednoznaczne określenie zakresu koniecznych do przeprowadzenia robót w celu realizacji zabezpieczenia. Urząd Patentowy poinformował nadto, iż zbyt szeroko i zbyt ogólnie ujęty zakres ochrony powoduje, że przedmiotowy sposób nie może być uznany za dostatecznie ujawniony, a zatem nie może podlegać ochronie patentowej. W dniu 30 marca 2007 r. zgłaszający złożyli w UP nowy opis wynalazku. Zamieszczone w niej zostały dodatkowe informacje dotyczące użycia urządzeń dźwigowych do mocowania konstrukcji nośnej bryły, a także jej konstrukcji. Po dokonaniu ponownej analizy zgłoszenia (w nowej wersji), Urząd wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającą udzielenia patentu na przedmiotowy wynalazek. Wskazując na zbyt ogólny opis wynalazku i brak ujawnienia niezbędnych cech technicznych, przy pomocy których jest on realizowany, podniósł, iż również przeredagowana wersja opisu nie zmienia powyższego poglądu, gdyż nadal nie precyzuje podejmowanych kolejno czynności technicznych sposobu oraz nie ujawnia jego szczegółów technicznych, koniecznych do jednoznacznego powtarzalnego wykonywania zabezpieczenia obiektów przy pomocy zgłoszonego wynalazku. Zgłaszający w dniu 28 czerwca 2007 r. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Załączyli do niego nową wersję opisu i zastrzeżenia. W ocenie UP zawartej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. kolejna wersja zgłoszenia, tak jak poprzednie, nie wyjaśnia jednoznacznie technicznie realizacji sposobu. Argumenty dotyczące braku dostatecznego ujawnienia istoty wynalazku odnoszą się także i do tej wersji. Nadto organ podniósł, iż zawiera ona elementy niedopuszczalne – nowe informacje o wynalazku, których nie było w dacie zgłoszenia, takie, jak o "posadowieniu najkorzystniej w postaci żelbetowych skrzyń wyposażonych w fundamentowe pilastry ...",nadto informacja, iż "w bryle wykonane są otwory przez które obiekty te wychodzą na zewnątrz z zachowaniem szczelności" zamiast poprzedniego sformułowania: "przenikają się wzajemnie" itp. Od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. zgłaszający wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie konkretyzując stawianych zarzutów. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna, gdyż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie narusza prawa. Ponieważ zgłoszenie spornego wynalazku w Urzędzie Patentowym nastąpiło w dniu 27 marca 2000 r., czyli przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, co miało miejsce w dniu 22 sierpnia 2001 r., do oceny zdolności patentowej zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. O wynalazczości. Art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej stanowi bowiem, iż ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego, albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. W myśl art. 10 ustawy o wynalazczości: "Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.", natomiast art. 26 ust.1 ww. ustawy stanowi, iż: "Zgłoszenia wynalazku w celu uzyskania patentu dokonuje się przez wniesienie do Urzędu Patentowego podania wraz z opisem wynalazku ujawniającym jego istotę, zastrzeżeniami patentowymi, skrótem opisu i w razie potrzeby rysunkami." Urząd Patentowy w toku postępowania zgłoszeniowego ocenia zasadność wniosku o udzielenie ochrony patentowej – zarówno co do istnienia przesłanek udzielenia ochrony patentowej, jak i co do zakresu przedmiotowego patentu objętego zgłoszeniem. Opis wynalazku powinien ujawniać istotę wynalazku w sposób tak jasny i wyczerpujący, aby specjalista z danej dziedziny był w stanie odtworzyć jego przedmiot. Rozwiązaniem dostatecznie ujawnionym w świetle wyżej powołanych przepisów ustawy o wynalazczości jest takie, które zostało przedstawione na tyle kompletnie, że jego zastosowanie musi dać oczekiwany, jednoznaczny efekt techniczny. Sąd podziela w pełni poglądy odnoszące się do przesłanek zdolności patentowej wynalazku, wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt: II GSK 412/07 oraz z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt: II SA 3849/01, jak również przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt: II SA 4146/02. We wszystkich powołanych orzeczeniach zastosowanie miały przepisy ustawy o wynalazczości. Należy w tym miejscu podkreślić, iż rygorystyczna wykładnia warunków rejestracji patentu jest konieczna, a to z uwagi na zagwarantowaną w art. 16 ust. 3 i 4 ustawy o wynalazczości bardzo szeroką ochronę praw wynalazcy (obecnie art. 63 i nast. Ustawy – Prawo własności przemysłowej). Z drugiej strony - istotą przyznanej ochrony patentowej jest ograniczenie powszechnej swobody korzystania z ujawnionego rozwiązania technicznego. Nie jest zatem dopuszczalne udzielenie patentu w przypadku zbyt szerokiego ujęcia zakresu żądanej ochrony. "Wynalazek chroniony patentem (w granicach jego zastrzeżeń) można uznać za nadający się do stosowania w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (...), jeżeli spełnia on kryterium zdolności jego urzeczywistnienia (uzyskanie wytworu lub sposobu jego wytwarzania w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, w sposób powtarzalny z jednakowym rezultatem ". (vide – wyrok NSA z dnia II SA 3849/01). "Niezbędnym warunkiem rejestracji zgłoszonego wynalazku jest takie określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję wskazującą na konkretne środki techniczne, niezbędne do osiągnięcia założonego powtarzalnego rezultatu w dowolnych (nie zaś wyjątkowych) warunkach. Instrukcja opisu technicznego musi zatem obejmować nie tylko opis celu tego procesu, ale również opis przedmiotu działania technicznego, a także opis czynności składających się na proces techniczny (...). Działanie techniczne musi mieć przy tym charakter pewny i powtarzalny". (vide – wyrok NSA z dnia 12 marca 2008 r.). W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu – nie doszło do prawidłowego ujawnienia objętego zgłoszeniem wynalazku oznaczonego nr P-339233 pt. "Sposób zabezpieczania obiektów, zwłaszcza zabytkowych". Zastrzeżenia patentowe, które są najważniejszym elementem opisu patentowego, nie spełniają bowiem właściwej sobie funkcji – zakreślającej przedmiotowe granice ochrony patentowej. Brak jednoznacznego podania opisu wykonania sposobu (przedmiotu wynalazku) poprzez zastosowanie pojęć niedookreślonych, bądź alternatywnie ujętych środków technicznych dyskwalifikuje zastrzeżenia patentowe, uniemożliwiając objęcie wynalazku ochrona patentową. Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, iż w wypadku tak ujętych zastrzeżeń nie może być mowy o możliwości realizacji wynalazku w sposób powtarzalny z jednakowym rezultatem, co jest – jak wyżej wskazano – warunkiem udzielenia ochrony patentowej. Z uwagi na bardzo ogólnikowo ujęty zakres ochrony nie było możliwości przeprowadzenia analizy pozostałych przesłanek zdolności patentowej – nowości i nieoczywistości zgłoszonego rozwiązania. Prawa zgłaszających zostały w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w należyty sposób zagwarantowane. W szczególności Sąd stwierdził, że wystosowane do nich pismo z dnia 7 grudnia 2006 r. zatyt. "Zawiadomienie" spełniało wymogi ustawowe przewidziane w art. 42 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.