I SA/Wa 707/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m², zapisaną w księdze wieczystej hip. "[...]". Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość stwierdzając, że kwestia odszkodowania została rozstrzygnięta ostateczną (prawomocną) decyzją administracyjną. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K.K.. Po rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] uznał stanowisko organu pierwszej instancji za prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, że bezsporne jest, iż sprawa wywłaszczenia wskazanej nieruchomości rozstrzygnięta została decyzją Naczelnika Dzielnicy W. – [...] z dnia [...] lutego 1977 r. (organ błędnie wskazał [...] marca 1977 r.), nr [...] o ustaleniu odszkodowania za opisaną nieruchomość. Skoro więc kwestia ustalenia odszkodowania została rozstrzygnięta powołaną decyzją administracyjną, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, to żądanie strony dotyczące przyznania odszkodowania nie może być merytorycznie rozpatrzone, gdyż stanowi ono w istocie żądanie ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Wojewoda [...] podkreślił, że merytoryczna decyzja wydana w tej samej sprawie dotknięta byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Taki stan rzeczy powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego. Prezydent W. – w ocenie organu drugiej instancji - zobligowany był zatem do umorzenia postępowania z mocy art. 105 § 1 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.K. podnosząc, że decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają art. 104 kpa, art. 105 kpa i art. 156 § 3 kpa. W ocenie skarżącego jego wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość nie został do dnia dzisiejszego rozpatrzony, w sprawie odszkodowania nie zostało wszczęte postępowanie i nigdy nie była w tej sprawie wydana decyzja. Skarżący podkreślił, że można byłoby uznać, iż sprawa odszkodowania za nieruchomość była zakończona decyzją, jeżeli odszkodowanie byłoby przypisane do nieruchomości, a nie do właściciela nieruchomości. Zdaniem K.K. wniosek o przyznanie odszkodowania winien być załatwiony decyzją przyznającą lub odmawiającą odszkodowania. W tej sytuacji wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2007 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że sprawa ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m², została już rozstrzygnięta ostateczną (prawomocną) decyzją administracyjną, a tym samym, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, w trybie art. 105 § 1 kpa. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest wadliwe. Wskazać trzeba, że stosownie do art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza brak któregoś z elementów stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania jest tożsamość sprawy, czyli sytuacja w której sprawę wcześniej rozstrzygnięto inną decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy stanowi jednocześnie – jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). W doktrynie podkreśla się natomiast, że tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2005, s. 739). W przedmiotowej sprawie - w ocenie Sądu - opisana wyżej przesłanka bezprzedmiotowości postępowania nie zachodzi. Podkreślić trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzją z dnia [...] lutego 1977 r., nr [...] pozostawiono bez uwzględnienia wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m², stanowiącą byłą własność Z.J.K. oraz że decyzją z tej samej daty (tj. [...] lutego 1977 r.), nr [...] ustalone zostało odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]", działka nr [...] o powierzchni [...] m², które – jak wskazano w przedmiotowej decyzji - przyznane zostało w całości Z.J.K. o nieustalonym miejscu zamieszkania. W żaden sposób nie można jednakże zgodzić się z twierdzeniem – jak przyjęły to organy orzekające w sprawie – że w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 1977 r. sprawa wniosku K.K. z dnia 1 lutego 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m², została już rozstrzygnięta, a tym samym, że zaistniały podstawy do umorzenia przedmiotowego postępowania. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby decyzja z dnia [...] lutego 1977 r., nr [...] pozostawiająca bez uwzględnienia wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m², wydana została na wniosek K.K.. Wniosek K.K. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie został więc w istocie rozpoznany. W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 105 § 1 kpa, w sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem K.K. z dnia 1 lutego 2005 r. W ocenie Sądu sprawa z wniosku K.K. powinna zostać załatwiona merytorycznie, poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.