II OZ 219/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II Sa/Gd 475/08 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 475/08, odmówił skarżącemu A. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia, Sąd wskazał, że przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu są: 1. zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia, 2. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3. dokonanie – równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Sąd analizując złożony wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że skarżący dochował dwóch z wymienionych wyżej warunków: wniosek o przywrócenie terminu złożony został w ciągu siedmiu dni, które liczyć należy od dnia otrzymania przez pełnomocnika strony skarżącej pełnomocnictwa (od dnia 17 grudnia 2008 r.), ponadto dokonana została czynność w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wraz z uiszczeniem opłaty kancelaryjnej od wniosku w kwocie 100,00 zł. Zdaniem Sądu, nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Sąd stwierdził, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności – zły stan zdrowia i wywołany tym brak zrozumienia pouczenia, nie są dostateczne dla przyjęcia, że uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że skarżący stawił się osobiście na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w dniu 16 października 2008 r., gdzie brał w niej czynny udział. Po ogłoszeniu wyroku został pouczony o sposobie zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, w tym także o terminie zgłoszenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Sąd wskazał, że zachowanie strony nie wskazywało na brak zrozumienia wskazówek udzielanych przez Sąd. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 475/08, sporządzonym przez radcę prawnego, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, poprzez błędne zastosowanie art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, iż błędnie uznano, że nie uprawdopodobnił on okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji niesłusznie stwierdził, iż okoliczności na które się powołał we wniosku o przywrócenie terminu, nie usprawiedliwiają niedochowania terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja przywrócenia terminu dotyczy terminów procesowych i ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do Sądu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i następuje jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący, zaprezentowaną argumentacją, uprawdopodobni brak swojej winy. Skarżący zwrócił uwagę, że składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku miał jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić okoliczności, które jego zdaniem, uniemożliwiały mu dokonanie tej czynności w wyznaczonym terminie. Okolicznościami uprawdopodobniającymi brak winy skarżącego, są według niego zły stan zdrowia (nadciśnienie) i wywołany tym brak zrozumienia pouczenia oraz wiek skarżącego tj. 72 lata. Oceniając zasadność przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności – zły stan zdrowia i wywołany tym brak zrozumienia pouczenia, nie są dostateczne dla przyjęcia, że uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiarygodność twierdzenia o braku winy skarżącego w przekroczeniu terminu jest dodatkowo obniżona faktem udziału skarżącego na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w dniu 16 października 2008 r., gdzie brał w niej czynny udział, a po ogłoszeniu wyroku został prawidłowo pouczony o sposobie zaskarżenia wyroku, w tym także o terminie zgłoszenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i następuje jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący, zaprezentowaną argumentacją, uprawdopodobni brak swojej winy. Reasumując, z zarzutami podnoszonymi w zażaleniu nie sposób się zgodzić, gdyż Sąd I instancji wydając postanowienie opierał się na faktach wynikających z akt sprawy a nie na domniemaniach. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie, Sąd prawidłowo ocenił, iż nie zachodzi przesłanka braku winy ustanowiona w art. 86 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.