II SA/Rz 956/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Jerzy Solarski Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi E.Dz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia (...) Nr (...) oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej (...) kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 956/07 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004r. pełnomocnik adw. A. P. zwrócił się do Wójta Gminy o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy z [...] grudnia 2003r. sygn. akt [...] o rozgraniczeniu celem jej uchylenia. Jako przyczynę wznowienia powołał pkt 5 art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. 98, poz. 071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. i określił, że nową okolicznością w sprawie jest mapa ewidencyjna z dnia [...] listopada 2002r. Wójt Gminy Borowa decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. o rozgraniczeniu. Organ podał, że załączona do wniosku o wznowienie kopia mapy ewidencyjnej z dnia [...].11.2002r. nie stanowi nowego dowodu, ponieważ w sprawozdaniu geodeta wykonujący rozgraniczenie stwierdza brak w zasobach PODGK dokumentów pomiarowych na podstawie których wykreślono na mapie przebieg granicy niezgodny ze stanem prawnym. Ponadto mapa oparzona jest klauzulą, że kopia mapy nie jest przeznaczona do dokonywania wpisu w księdze wieczystej. Od decyzji tej wniósł odwołanie pełnomocnik skarżącej wskazał na naruszenie przepisów wymienionych w podstawie prawnej i zarzucił, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy do wznowienia, czyli, gdy w podaniu o wznowienie nie wskazuje się żadnej podstawy wznowieniowej. Odmowa wznowienia postępowania następuje z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że organ rozpatrujący zasadność wznowienia nie bada przesłanek merytorycznych, a jedynie dopuszczalność wznowienia postępowania. Zaskarżoną decyzją Wójt Gminy dokonał oceny podstaw wznowienia wskazanych przez stronę, co jest niedopuszczalne przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] Wójt Gminy wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia między działkami nr 847 i 859 w G. zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] września 2003r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Wójt Gminy działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2003r. nr [...] w sprawie rozgraniczenia działek nr 847, nr 859 położonych w G. W uzasadnieniu decyzji podał, że wszystkie dowody przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania były wiadome organowi w toku rozgraniczenia i zostały w tym postępowaniu uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] lutego 2006r. utrzymało w mocy ww. decyzję. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględniło skargę E. D. wniesioną za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2006r. w całości i uchyliło własną decyzję z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oraz uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zarówno decyzje Wójta Gminy jak i postanowienie o wznowieniu postępowania nie zostały doręczone D. M., która jest stroną postępowania i dlatego zaleciło zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania wznowieniowego, co uczyni zadość zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. [...] Wójt Gminy działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2003r. (data błędnie oznaczona w sentencji decyzji) nr [...]. Organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało istnienia nowych okoliczności bądź dowodów istniejących w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji [...] sierpnia 2005r. , które podważyłyby rozstrzygnięcie zawarte w decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. D. i zarzuciła błędna ocenę materiału dowodowego, a w szczególności przedłożonej mapy ewidencji gruntów oraz naruszenie przepisów prawa geodezyjnego i wniosła o uchylenie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zasadności odwołania i decyzją z dnia [...] września 2007r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. W skardze do Sądu pełnomocnik E. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy przebieg sprawy, a następnie odniósł się do treści § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.04.1999r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. nr 45, poz. 453) iż podstawą ustalenia przebiegu granic nieruchomości są dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości i określające położenie punktów granicznych. W § 4 tego rozporządzenia wymieniono dokumenty określające stan prawny nieruchomości. W wyniku decyzji rozgraniczającej z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] uległa zmianie powierzchnia działki nr 847, której ubył 1 ar oraz powierzchnia działki nr 859, której przybył 1 ar. Granice innych nieruchomości sąsiadujących z działką nr 847 są bezsporne, dlatego organ wydając decyzję rozgraniczającą błędnie ustalił przebieg granicy między działkami nr 847 i 859, ponieważ nie dokonał stwierdzenia stanu prawnego nieruchomości w sposób zgodny z dyspozycją § 4 cyt. rozporządzenia. W związku z powyższym Wójt Gminy ustalając przebieg granic nieruchomości pominął odpisy z ksiąg wieczystych, w których są opisane działki nr 847 i 859; wypisy z aktów notarialnych to jest umowy darowizny w wyniku, której B. M. stała się właścicielką działki nr 859 oraz umowy sprzedaży, na podstawie której właścicielką działki nr 847 stała się E. D.; ostatecznej decyzje administracyjnej z dnia [...] września 1994r. nr [...] określającej powierzchnię działki nr 859. Organy orzekające w niniejszej sprawie pominęły jedną z dwóch tak samo ważnych przesłanek określonych w § 3 cyt. wyżej rozporządzenia doprowadzając do zwiększenia powierzchni jednej działki kosztem innej. Wójt Gminy nie miał prawa orzec o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki w nim zawarte to jest nie doszło do zgodnego oświadczenia stron, co do przebiegu granic, o czym świadczy protokół graniczny, w którym jest wskazana rozbieżność stanowisk stron oraz niedoprowadzono do ustalenia przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów, gdyż Wójt Gminy pominął przy orzekaniu dwa kluczowe dokumenty. Pełnomocnika skarżącej wniósł o zmianę decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. uznając, że nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W odpowiedzi na skargę organ wzniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn, które Sad uwzględnił z urzędu. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną. Podstawy wznowienia postępowania zostały wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., a w art. 148 k.p.a. tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania. Stosownie do 1 tego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie ten właśnie przepis dla oceny skuteczności wniesienia podania ma zastosowanie, gdyż, strona wnosząc o wznowienie postępowania we wniosku z dnia [...] sierpnia 2004r. jako przesłankę wznowienia wskazała podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Badanie przesłanek formalnych wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienie postępowania odbywa się w fazie wstępnej postępowania, to jest przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły, kiedy skarżąca dowiedziała się o istnieniu mapy, jako nowego dowodu w sprawie, na którym oparła wniosek o wznowienie postępowania. Organ administracji publicznej okoliczności związane z zachowaniem terminu do wniesienia podania o wznowienie winny badać z urzędu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 k.p.a. (wyrok NSA II OSK 976/05 LEX nr 275519). Wykazanie, że wniosek strony o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Niewyjaśnienie przez organu kiedy strona powzięła wiadomość o istnieniu nowego dowodu w sprawie, Sad uznał, że stanowi to naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a, gdyż rolą organu orzekającego w sprawie jest dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, gdyż to pozwala na prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. Naruszenie tych przepisów wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż ma istotny wpływ na wynik postępowania. Z tych przyczyn Sad uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W myśl art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Mając na względzie konieczność wyjaśnienia terminu i wpływu na wynik sprawy Sąd doszedł do przekonania, że należy też uchylić postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania. Skutkiem niniejszego wyroku oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...], którą uwzględniono skargę do Sądu skarżącej w całości z dnia [...] marca 2006r. oraz decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] do rozpoznania pozostaje wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2004r. o wznowienie postępowania, co oznacza, że sprawa będzie prowadzona od samego początku. W tej sytuacji Sąd pominął merytoryczną oceną zarzuty skargi, gdyż ocen ta byłaby przedwczesna. W ponownie prowadzonym postępowaniu rolą organu będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie sprawy związanej z zachowaniem terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a także prawidłowe ustalenie stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu stosownie do art. 10 k.p.a. W toku całego postępowania organy orzekające nie zwracały uwagi tę kwestię, która po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Problem też zauważyło Kolegium w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...], ale w zaskarżonej decyzji jako nowa strona pojawiła się Gmina B., która do tej pory nie brała udziału w postępowaniu. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) i art. 135 p.p.s.a p.p.s.a związku z art. 7 i 77 oraz art. 148 k.p.a orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a., czy czym na wysokość kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł (sł. dwieście złotych) oraz koszty zastępstwa adwokackiego wg § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.