II OZ 1261/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 420/08 o odmowie przywrócenia B. P. terminu do wniesienia skargi na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 420/08, wydanym na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił skarżącej B. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zaskarżone postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2008 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia zostało doręczone skarżącej w dniu 10 czerwca 2008 r. W dniu 24 lipca 2008 r. B. P. nadała w Urzędzie Pocztowym, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Skarżąca podkreśliła, że złożyła skargę w ustawowym terminie, jednakże została ona jej zwrócona w dniu 21 lipca 2008 r. z adnotacją na kopercie, że adresat skargi, tj. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wyprowadził się z ul. Jagiellońskiej 70 w Kielcach. Wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu omyłkowego wskazania przez nią adresu organu oraz nierzetelnego działania poczty. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie można przyjąć po stronie skarżącej braku winy w uchybieniu terminu. B. P. przyznała, że nadała skargę na błędny adres, co świadczy wyraźnie o nienależytej staranności z jej strony. Skarżąca została w prawidłowy sposób pouczona o sposobie i terminie zaskarżenia postanowienia Świętokrzyskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2008 r., a adres organu wskazany został na pieczęci umieszczonej na pierwszej stronie postanowienia, które skarżąca otrzymała i jego odbiór pokwitowała osobiście. Nadto z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca wcześniej kilkakrotnie kierowała korespondencję do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach i czyniła to na właściwy adres. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca B. P. zarzuciła, że jest ono niezasadne. Wskazała, iż skarga została omyłkowo wysłana na "stary" adres organu nie była spóźniona. Podniosła, że powyższy adres wielokrotnie był podawany w korespondencji i z tej przyczyny mogło nastąpić omyłkowe określenie adresu adresata. Nadto, w żadnej otrzymywanej przez skarżącą korespondencji od organu nie podano wyraźnej zmiany adresu siedziby organu. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi. W odpowiedzi na zażalenie Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżących w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że nie można przyjąć po stronie skarżącej braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). Okoliczności przedstawione przez B. P. nie uprawdopodabniają braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że nadanie skargi na niewłaściwy adres organu nie stanowi podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Decyzja organu drugiej instancji, którą otrzymała skarżąca zwierała wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Ponadto adres organu wskazany został na pieczęci umieszczonej na pierwszej stronie postanowienia, które skarżąca otrzymała i jego odbiór pokwitowała osobiście. Sąd pierwszej instancji zasadnie też zważył, iż skarżąca wielokrotnie kierowała korespondencję do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na właściwy adres. Powyższe świadczy o braku staranności skarżącej przy dokonywaniu czynności procesowej, tj. przy wniesieniu skargi. Strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do tego pouczenia nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody fizyczne umożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie. Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut B. P., iż w żadnej korespondencji Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach nie podał wyraźnie, że nastąpiła zmiana adresu siedziby organu. Jak wynika z akt administracyjnych począwszy od połowy 2007 roku Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach kierował do skarżącej pisma z podaniem nowego adresu siedziby organu. Skarżąca była świadoma tego faktu, co potwierdza wcześniejsze wysyłanie korespondencji na prawidłowy adres. W tym stanie rzeczy należy uznać, w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu. A zatem, postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.