VII SA/Wa 1252/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-17

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności, wydane na podstawie art. 134 KPA, jest prawidłowe, jeśli odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika strony, a organ odwoławczy uznał, że tylko osoba zainteresowana lub jej przedstawiciel ustawowy mogą wnieść odwołanie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie stwierdził niedopuszczalność odwołania, opierając się wyłącznie na przepisach dotyczących kręgu stron postępowania orzeczniczego. Zastosowanie art. 32 KPA, który dopuszcza działanie przez pełnomocnika, jest możliwe w sprawach nieuregulowanych przepisami szczególnymi, takich jak ustawa o rehabilitacji. W przypadku wątpliwości co do legitymacji strony, organ powinien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA, a nie postanowienie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 KPA.
Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał postanowienie o niedopuszczalności odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, uznając, że osoba wnosząca odwołanie (J. P.) nie posiadała legitymacji do jego wniesienia. Skarżąca (B. P.) wniosła skargę, podnosząc, że odwołanie zostało wniesione przez jej pełnomocnika, a organ pominął kwestię pełnomocnictwa.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2008 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 3 lipca 2008r. do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wpłynęło odwołanie J. P. od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...].03.2008r. Nr [...] wydanego dla B. P. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że przepisy regulujące postępowanie orzecznicze jednoznacznie określają kwestię legitymacji do wniesienia wniosku o wydanie orzeczenia oraz odwołania. Art. 6b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 123 poz.776 z późn. zm.) stanowi, że powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą na wniosek ośrodka pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.) osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Zdaniem organu J. P. będąc osobą trzecią nie posiadał legitymacji do wniesienia odwołania od w/w orzeczenia a zaskarżona decyzja nie dotyczyła jego indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku. Skargę na w/w postanowienie wniosła B. P. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że odwołanie wniósł w imieniu skarżącej pełnomocnik. Organ pominął pełnomocnika skarżącej uznając, iż nie posiada on pomimo pełnomocnictwa udzielonego mu przed notariuszem czynnej legitymacji prawnej do wniesienie w imieniu swojej matki odwołania. Strona wskazała, że zasady reprezentacji stron przez pełnomocników unormowane zostały w art. 32-34 k.p.a. Wskazała również, że czasami charakter czynności wymaga jej osobistego działania (np. przesłuchanie strony), jednak sama czynność złożenia odwołania jest czynnością materialno-techniczną i osobistego stawiennictwa nie wymaga. W odpowiedzi na skargę organ 0odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Sąd uznał ,że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W., stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. na tyle zasugerował się postanowieniami art. 6b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. stanowiącymi, że powiatowe zespoły orzekają na wyłącznie wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą na wniosek ośrodka pomocy społecznej oraz postanowieniami rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności iż doszedł do przekonania, że wyłącznie osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu. Organ odwoławczy podejmując swoje rozstrzygnięcie (na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego) powinien jednak mieć na względzie przepis art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), który stanowi, że w sprawach nieunormowanych jej przepisami stosuje się kodeks postępowania administracyjnego. Przepis art. 32 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Artykuł 32 k.p.a. nie ogranicza w swej treści zakresu pełnomocnictwa, a jedynie wyłącza możliwość działania pełnomocnika z uwagi na charakter podejmowanych czynności. Osobiste działanie strony w toku postępowania może być wymagane z mocy przepisów prawa, może wynikać z postanowień organu prowadzącego postępowanie, albo jest powodowane samą naturą czynności procesowych. Przykładem działań, w których strona nie będzie mogła skorzystać z usług pełnomocnika, jest złożenie wyjaśnień, gdy w wezwaniu zaznaczono, że należy tego dokonać osobiście (art. 50 § 1 k.p.a.), poddanie się przesłuchaniu stron na mocy art. 86 k.p.a., stawienie się w przypadku konieczności ustalenia przez organ tożsamości strony. Skoro więc w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego a ustawa nie zabrania stosowania jak słusznie strona wskazała w swojej skardze przepisów w art. 32-34 k.p.a. to uznać należy, że strona może działać przez pełnomocnika. Przepis art. 6b ust. 1 w/w ustawy ogranicza jedynie krąg stron postępowania ograniczenie to sprowadza się w zasadzie do osoby bezpośrednio zainteresowanej. Jednakże ustawa nie pozbawia strony możliwości działania przez pełnomocnika chyba, że pełnomocnictwo jest wadliwe i nie może być konwalidowane. Należy również wskazać organowi, że niedopuszczalność odwołania może wynikać albo wyraźnie z ustawy, na przykład gdy ustawa przewiduje dla danego typu spraw tylko jednoinstancyjne postępowanie, albo z tego, że tok postępowania został w sprawie już wyczerpany, albo odwołanie zostało przez stronę złożone po upływie terminu i nie nastąpiło przywrócenie (na wniosek strony) tego terminu przez organ. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 134 k.p.a., zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu zakończonym orzeczeniem [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...].03.2008r. Nr [...] wydanym dla B. P. Oznacza to, że podstawę materialnoprawną wydanego w tej sprawie postanowienia stanowił przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, iż przepis art. 134 k.p.a. nie stanowi podstawy rozstrzygnięcia o odmowie uznania za stronę (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania, administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r., s. 575 oraz wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r., III SA 1377/85, ONSA 1989, nr 1, poz. 1). Jeżeli zatem organ odwoławczy stwierdziłby, że wnoszący odwołanie nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to powinien on wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, stosując przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Z powyższych względów, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło