VII SA/Wa 1228/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2008 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, stwierdził u H. K. chorobę zawodową – przewlekłe zapalenie ścięgien i ich pochewek zginaczy palców rąk, wymienioną w poz. 19 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rozstrzygnięcie wydano w oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wydane przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. - Poradnia Chorób Zawodowych w P. oraz ocenę narażenia zawodowego opracowaną przez Kierownika Oddziału Nadzoru Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. Wyjaśniono, iż H. K. była zatrudniona w latach 1985 – 2006 na stanowiskach szwacz maszynowy oraz operator maszyn szyjących, wykonując pracę wymagającą zaangażowania różnych segmentów układu ruchu, głównie rąk i obręczy barkowej w warunkach narzuconej normy zadaniowej w wymuszonej pozycji ciała. Stwierdzono także, iż organy Inspekcji Sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim o rozpoznaniu choroby zawodowej. Od powyższej decyzji złożyła odwołanie spółka L. Sp. z o.o. w P. podając, że w piśmie z dnia 19 grudnia 2007 r., adresowanym do organu pierwszej instancji, przedstawiono zastrzeżenia wobec materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, dotyczące faktycznych warunków pracy, ustalonych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w P. oraz informacji zawartych w orzeczeniu lekarskim. Skarżąca spółka wyraziła wątpliwość, czy powyższe stanowisko zostało uwzględnione przez organ przed wydaniem decyzji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania L. Sp. z o.o. w P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ drugiej instancji stwierdził, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. pismami z dnia [...] stycznia 2008 r. i [...] lutego 2008 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. o zajęcie stanowiska odnośnie zarzutów podniesionych w piśmie strony odwołującej się z 19 grudnia 2007 r. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie wskazano, że zarzuty podnoszone przez pracodawcę dotyczące sposobu wykonywania pracy należą do kompetencji Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. oraz poinformowano, iż podstawą do rozpoznania choroby zawodowej było udokumentowane leczenie ortopedyczne. Organ odwoławczy wskazał, że strony zostały zawiadomione o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej oraz nie zgłosiły uwag dotyczących dokumentacji, a decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Zdaniem organu drugiej instancji, przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych – ocena narażenia zawodowego została przeprowadzona przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w P. w sposób szczegółowy i rzetelny, natomiast przedstawiciel pracodawcy nie wniósł uwag w tym zakresie przy parafowaniu "Karty oceny narażenia zawodowego". Organ zauważył ponadto, iż orzeczenia jednostek służby zdrowia właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jako opinie biegłych, przy czym organy Inspekcji Sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie posiadają uprawnienia do samodzielnej oceny dokumentacji, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka L. Sp. z o.o. w P. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy polegające na tym, że pomimo zgłaszania przez skarżącego zastrzeżeń dotyczących orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nie zwrócił się o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zdaniem skarżącego, organ (nie przeprowadzając dowodu w tym zakresie) wydał decyzję bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Skarżący zarzucił, że nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rodzajem i wielkością narażenia, a jednostką chorobową, co jest warunkiem koniecznym do uznania choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienia, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do sprawdzenia, czy skargę wniósł podmiot do tego uprawniony. Stosownie do postanowień art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a to czy podmiot wnoszący skargę ma w tym interes prawny, sąd administracyjny obowiązany jest w każdym przypadku zbadać z urzędu (zob. wyrok NSA z 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1676/07 niepublikowany). W przypadku wniesienia skargi przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej, to skarga taka podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi. W świetle powyższych uwag należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć prawo L. Sp. z o.o. w P. do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, a zatem czy podmiot ten legitymuje się interesem prawnym umożliwiającym mu skuteczne wniesienie skargi do sadu administracyjnego . W orzecznictwie NSA wskazuje się, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym zerwano z obowiązującym do 2003 r. dualizmem podmiotów zobowiązanych do wypłaty jednorazowych odszkodowań dla poszkodowanych pracowników. W związku z tym, iż zakład pracy nie jest już zobowiązany do wypłacenia pracownikowi jednorazowego świadczenia z tytułu choroby zawodowej odpadła materialnoprawna podstawa do udziału zakładu pracy w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, a podmiotowi takiemu przysługuje jedynie interes faktyczny (zob. wyrok NSA z 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1687/07 niepublikowany). W świetle przyjętej interpretacji, która znajduje umocowanie w obowiązującym stanie prawnym wnoszący skargę, legitymuje się jedynie interesem faktycznym, natomiast nie wykazał na żadnym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego swojego interesu prawnego w tej sprawie. O posiadaniu przez wskazany podmiot interesu prawnego nie może przesądzać fakt, że uczestniczył on w sposób aktywny w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i organ administracji traktował go jak stronę tego postępowania, ponieważ sąd administracyjny dokonuje samodzielnej oceny, komu przysługuje przymiot strony postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie odrębnych unormowań prawnych, a mianowicie art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro Sąd w wyniku przeprowadzonej analizy stanu normatywnego oraz przyjętej linii orzeczniczej stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, tym samym zobowiązany jest do oddalenia wniesionej skargi. Niezależnie od wskazanego powodu oddalenia skargi, nie może zostać ona uwzględniona także z przyczyn merytorycznych. Oceniając decyzje kończące przedmiotowe postępowanie administracyjne Sąd uznał, że wydane zostały zgodnie z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przeprowadzone przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Poradnia Chorób Zawodowych badania oraz sporządzone orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. stwierdziły u H. K. chorobę zawodową: przewlekłe zapalenie ścięgien i ich pochewek zginaczy palców rąk. Jest to jedna z przewlekłych chorób wywołanych sposobem wykonywania pracy wskazana w pozycji 19. 1 załącznika do powyższego rozporządzenia. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie musi istnieć choćby wysokie prawdopodobieństwo, że spowodowane zostało działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy H. K. wykonywała pracę w warunkach narażających ją na powstanie choroby zawodowej oraz czy organ, powinien zaakceptować orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie choroby zawodowej, o jakiej mowa w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Konstrukcja wskazanego przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia powoduje, że w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie, a jednocześnie ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Biorąc pod uwagę, że w ocenie narażenia zawodowego przeprowadzonej przez Kierownika Oddziału Nadzoru Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w P. w dniu [...] czerwca 2007r. bezsprzecznie ustalono, iż praca była wykonywana przez zainteresowanego pracownika w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, a orzeczenie lekarza upoważnionej jednostki orzeczniczej stwierdzało istnienie choroby zawodowej, o jakiej mowa w rozporządzeniu, to nie można dopatrzeć się uchybienia po stronie organu Inspekcji Sanitarnej wydającego pozytywną dla pracownika decyzję. Orzeczenie to wiązało bowiem organ Inspekcji Sanitarnej i stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przepis § 8 ust. 1 stanowi, że inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. W ust. 2 tego paragrafu wskazano, że jeśli materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, organ może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, jego uzupełnienia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Inspektor sanitarny nie ma natomiast uprawnień do kwestionowania merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Sporządzona w toku postępowania administracyjnego karta oceny narażenia zawodowego zawierała informacje dotyczące czynności zawodowych jakie wykonywała zainteresowana pracownica na stanowisku szwacza maszynowego i operatora maszyn szyjących. Z ustaleniami zawartymi w karcie oceny narażenia zawodowego zapoznał się pracodawca. Organ Inspekcji Sanitarnej był związany ustaleniami orzeczenia lekarskiego, nie dysponował dowodami, które mogłyby orzeczenie to podważyć, nie miał zatem podstaw do przyjęcia, iż etiologia stwierdzonej choroby jest inna niż zawodowa. Skoro decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego właściwej placówki służby zdrowia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu (między innymi) o kartę oceny narażenia zawodowego wykonaną przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną to wydanie zaskarżonej decyzji o rozpoznaniu choroby zawodowej przewlekłego zapalenia ścięgien i ich pochewek zginaczy palców rąk było prawidłowe. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji