I FZ 506/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-22

Skład orzekający: Krzysztof Stanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, mimo posiadania środków na inne wydatki związane z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy spółka jest w stanie wyasygnować znaczną kwotę na inne wydatki związane z działalnością gospodarczą (np. wadium, ubezpieczenia kontraktów, zakup materiałów budowlanych), co wielokrotnie przekracza wysokość kosztów postępowania sądowego (wpis sądowy), należy uznać, że posiada ona środki wystarczające na pokrycie tych kosztów. Wydanie kwoty wpisu sądowego nie zakłóci bieżącej działalności spółki.
Stan faktyczny
Spółka P.P.U. "V." sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka, mimo strat w działalności gospodarczej w określonym okresie, dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie wpisu sądowego, biorąc pod uwagę jej aktywa, dochód z poprzedniego roku oraz środki przeznaczane na wadium i ubezpieczenia kontraktów. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.P.U. "V." sp. z o.o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 552/08 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P.P.U. "V." sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 21 lutego 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20.10.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 552/08 ze skargi P.P.U. "V." sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 21.02.2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu do tego rozstrzygnięcia Sąd przedstawił, w oparciu o informacje nadesłane przez stronę, sytuację finansową spółki. W tych ramach wskazano, że spółka nie posiada oszczędności gotówkowych, akcji czy obligacji, a prowadzona przez nią działalność gospodarcza wykazała stratę liczoną narastająco od stycznia do sierpnia 2008 r. W formularzu FPP podano, że wartość środków trwałych spółki wynosi 109.142,72 zł, natomiast w roku 2007 uzyskała dochód w kwocie 112.477 zł, zaś saldo rachunku bankowego w maju, czerwcu i lipcu 2008 r. nie spadało poniżej kwoty 6.230, 46 zł. Sąd pierwszej instancji z urzędu wziął również pod uwagę informacje zawarte przez stronę w sprzeciwach od orzeczeń referendarza sądowego w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 102/08 - I SA/Wr 105/08, w których strona wskazała, że pomimo prowadzonej zyskownej działalności gospodarczej, z uwagi na charakter usług, zmuszona jest opłacać koszty ubezpieczenia kontraktów oraz musi mieć wygospodarowane środki na opłacenie wadium w przetargach publicznych na wykonywane roboty budowlane, a przeznaczenie środków finansowych na inny cel, pozbawiłoby spółkę możliwości uczestniczenia w przetargach i zawarcia korzystnych kontraktów na roboty budowlane. W niniejszych dokumentach strona podkreśliła również, że w okresie od maja do sierpnia 2008 r. zaangażowała na poczet wadium i ubezpieczenia kontraktów kwotę 12.000 zł, a na poczet zakupu materiałów budowlanych około 20.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe fakty, Sąd uznał, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania jej po myśli art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. zwana dalej "popsa") prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Sąd w tym względzie przypomniał, że zgodnie z art. 199 popsa zasadą jest obowiązek ponoszenia przez strony kosztów sądowych. W związku z tym podmiot występujący ze swoimi żądaniami musi mieć świadomość konieczności ponoszenia opłat sądowych. Sąd uznał również za bezzasadną argumentację strony, w której preferuje ona wydatki związane z jej działalnością przed wydatkami, do których poniesienia zobowiązana jest w postępowaniu sądowym. W zażaleniu na opisane postanowienie wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, powołując się na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez przyjęcie, że spółka ma środki finansowe potrzebne do opłacenia wpisu sądowego. Podniesiono, że Sąd nie wziął pod uwagę faktu, iż spółka jest stroną w wielu postępowaniach sądowych i w każdym z nich zobowiązana jest do uiszczenia wpisu. Autor zażalenia wskazał również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wałbrzychu, wiedząc o zaskarżeniu wydanych wobec spółki decyzji, wszczął postępowanie egzekucyjne i ściągnął od spółki całą należność pieniężną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. W pierwszym rzędzie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 popsa osobie prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W realiach rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyjął, że spółka tego warunku nie spełnia. Ustalono bowiem, że spółka, choć w stosunku do poprzednich lat, nie osiąga ze swojej działalność tak pokaźnych zysków, to jednak dysponuje środkami pieniężnymi wielokrotnie przekraczającymi wysokość kosztów postępowania, które - co trzeba podkreślić - na obecnym etapie zamykają się w kwocie 100 zł. Skoro spółka jest w stanie wyasygnować kwotę około 32.000 zł (wadium i ubezpieczenia kontraktów 12.000 zł, zakup materiałów budowlanych około 20.000 zł), to oczywistym jest, że musi posiadać środki wystarczające na pokrycie wpisu sądowego. Wydanie takiej kwoty nie jest bowiem w stanie w jakikolwiek sposób negatywnie zakłócić bieżącej działalności spółki. Odnosząc się zaś do zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji innych toczących się wobec spółki, stwierdzić trzeba, że jest on bezzasadny, albowiem w swych wywodach Sąd powołał się na znane mu właśnie z innych spraw okoliczność dotyczące aktualnej sytuacji majątkowej spółki. W ten sposób miał on pełny obraz kondycji finansowej strony i podjął adekwatną do posiadanych danych decyzję. W kwestii zaś prowadzonych wobec spółki postępowań egzekucyjnych wyjaśnić należy, że ich wszczęcie jest naturalną konsekwencją wydanych decyzji podatkowych. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje ex lege wstrzymania wykonania takich decyzji, dlatego działanie organów skarbowych było prawidłowe. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 popsa w zw. z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło