II SA/Wa 1009/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby: 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2008 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W dniu [...] marca 2007 r. funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – Z. Ś. złożył prośbę o zwolnienie go ze służby. W tym samym dniu Szef ABW rozkazem personalnym nr [...] na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu zwolnił funkcjonariusza ze służby, wyznaczając termin rozwiązania stosunku służbowego na dzień 30 kwietnia 2007 r. W dniu 17 sierpnia 2007 r. Z. Ś. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu, wskazując jako podstawę nieważności art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. i następnie rozpatrując wniosek funkcjonariusza o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. Rozstrzygnięcie to stało się ostateczne. Wnioskiem z dnia 27 marca 2008 r., Z. Ś. wystąpił do Szefa ABW o wznowienie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., wskazując na nowe, nieznane organowi podczas wydawania obu decyzji, to jest zarówno z dnia [...] września 2007 r. jak i z dnia [...] listopada 2007 r., okoliczności faktyczne dotyczące przyczyn jego zwolnienia z ABW, które zostały ujawnione podczas rozprawy w dniu 28 lutego 2008 r. przed Sądem Rejonowym [...] w sprawie o sygn. akt. [...]. W ocenie byłego funkcjonariusza zaistniała przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Szef ABW, na podstawie art. 149 § 3 Kpa, odmówił wznowienia powyższego postępowania i następnie po rozpatrzeniu wniosku byłego funkcjonariusza o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kpa utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Szef ABW stwierdził, co następuje: Strona występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., a więc dąży do weryfikacji decyzji zapadłej w postępowaniu nadzwyczajnym. Tymczasem przedmiotem postępowania wznowieniowego może być wyłącznie kontrola prawidłowości decyzji zapadłej w postępowaniu zwykłym, dlatego też nie można wznowić postępowania w sprawie, której przedmiotem było stwierdzenie nieważności decyzji. Z. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę od powyżej decyzji Szefa ABW z dnia [...] maja 2008 r. Decyzji tej zarzucił błędną interpretację przepisów art. 148 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa polegającą na stwierdzeniu niedopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dowodził, iż decyzja z dnia [...] listopada 2007 r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] września 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. o zwolnieniu go ze służby, stała się ostateczna, a zatem istnieje możliwość wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu o zwolnieniu ze służby. W uzasadnieniu skargi wskazywał nadto na istotny dla sprawy charakter okoliczności, ujawnionych w sądzie powszechnym i nieznanych podczas trwania postępowania o stwierdzenie nieważności. W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyrażony przez organ pogląd, iż przedmiotem postępowania o wznowienie nie może być weryfikacja rozstrzygnięć podjętych w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem w trybie wznowienia postępowania można jedynie poddać kontroli decyzję wydaną w trybie zwykłym, jest błędny i nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania o wznowienie, uregulowanego w przepisach art. 145 i nast. Kpa, może być weryfikacja ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego, podjętego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Dlatego też odmowa wznowienia postępowania tylko z tych wyżej wskazanych przyczyn jest nieprawidłowa. Wniosek o wznowienie postępowania i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji to odrębne i funkcjonalnie niezależne od siebie nadzwyczajne instytucje procesowe, służące eliminowaniu nieprawidłowych decyzji administracyjnych. W przeciwieństwie do zwykłych form kontroli decyzji, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego w rozdziale 10 Odwołania, powyżej wskazane środki posiadają swoją odrębną specyfikę i liczne ograniczenia – stąd też określa się je jako nadzwyczajne środki procesowe. Aby można było wszcząć postępowanie w przedmiocie wznowienia należy generalnie wykazać istnienie koniecznych do tego warunków. Pierwszym koniecznym warunkiem dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania jest uzyskanie cechy ostateczności przez daną decyzję podjętą w postępowaniu, które ma zostać poddane wznowieniu (art. 145 § 1 Kpa). Decyzja jest ostateczna gdy nie przysługuje od niej żaden zwykły środek odwołania przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 16 § 1 Kpa). Drugim koniecznym warunkiem dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania będzie wystąpienie chociażby jednej z kilku wymienionych w art. 145 Kpa przesłanek. Trzecim warunkiem, niezbędnym gdy wznowienie ma nastąpić na wniosek, jest zgłoszenie przez stronę żądania wznowienia w określonym terminie (art. 145a § 2; art. 148 Kpa). Postępowanie o wznowienie jest dwuetapowe. W pierwszym etapie organ bada czy w danej sprawie zachodzi dopuszczalność wznowienia, inaczej czy postępowanie, które ma być objęte wznowieniem zostało zakończone ostateczną decyzją, czy wskazane przez stronę przesłanki do wznowienia mieszczą się w katalogu zawartym w przepisach rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego i czy sam wniosek został złożony w odpowiednim terminie. Jeżeli badanie takie potwierdza dopuszczalność wznowienia, organ wydaje stosowne postanowienie (art. 149 § 1 Kpa) i następnie organ przechodzi do kolejnego etapu sprawy polegającego na rozstrzygnięciu istoty sprawy w aspekcie przyczyn wznowienia (art. 149 § 2 i art. 151 Kpa). Jeżeli natomiast badanie takie nie potwierdza istnienia przesłanek dopuszczających wznowienie – organ wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania może nastąpić tylko wobec niespełnienia zawartych w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego niezbędnych przesłanek do wznowienia postępowania. Organ nie może tu powołać się na brak spełnienia dowolnych ustanowionych przesłanek, ale na brak spełnienia przesłanek znajdujących się w katalogu przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia i to przesłanek wymienionych w rozdziale o wznowieniu postępowania (rozdział 12 Kpa). Katalogu tych przesłanek nie można poddawać wykładni rozszerzającej ani zwężającej. W niniejszej sprawie organ wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 § 3 Kpa, jako przesłankę takiego rozstrzygnięcia podając, iż przedmiotem postępowania o wznowienie nie może być weryfikacja rozstrzygnięć podjętych w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem w trybie wznowienia postępowania można jedynie poddać kontroli decyzję wydaną w trybie zwykłym. Jak widać z powyższego wywodu, przepisy rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiego ograniczenia, a zatem organ dokonując wstępnej oceny sprawy, pod kątem art. 149 Kpa, zastosował nieznaną temu trybowi postępowania przesłankę, co stanowi o nieprawidłowym rozpoznaniu pierwszego etapu tego postępowania, poprzez brak zastosowania przepisów art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ponownie rozpatrując niniejszą sprawę rozważy, czy zgodnie z przepisami art. 145 i nast. Kpa, Z. Ś. spełnił warunki dopuszczające wznowienie postępowania, składając w dniu 27 marca 2008 r. wniosek o wznowienie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 ppkt 1c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.