V SA/Wa 1707/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska- Jóźków, Asesor WSA - Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008r. sprawy ze skargi Z. Ł. ... na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... kwietnia 2008r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Z. L. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "..." w S. kwotę ... (... złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Z. Ł. z 19 maja 2008 r. (złożonej w urzędzie pocztowym w dniu 21 maja 2008 r.) jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... utrzymujące postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) z dnia ... lutego 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis na wydatki poniesione na wynagrodzenia dla członków komisji rehabilitacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia z ... lutego 2008 r. Prezes Zarządu PFRON wyjaśnił, iż przedstawiona przez stronę i będąca dowodem poniesienia wydatku dokumentacja wskazuje, że wydatek ten został pierwotnie pokryty ze środków nie pochodzących z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON). Organ stwierdził również, że rekompensowanie z rachunku ZFRON wydatków sfinansowanych wcześniej z konta nie będącego rachunkiem ZFRON pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, nie zostało również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, które jest regulacją uzupełniającą w stosunku do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę zażaleniem Minister Pracy i Polityki Społecznej, orzekając jako organ drugiej instancji stwierdził, że wypłaty wynagrodzeń dla członków komisji rehabilitacyjnej, z którymi zawarte były umowy zlecenia, dokonywane były gotówką. Następnie, tego samego dnia dokonywano przelewu środków z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bieżący odwołującej się strony tytułem "zwrot wydatków wynagrodzeń komisji rehabilitacyjnej". Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał, że rekompensowanie z rachunku ZFRON wydatków sfinansowanych wcześniej z innego konta pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Nie zostało to również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Zatem, w ocenie organu wydatkowanie środków ZFRON w taki sposób nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż pomoc, o której mowa w rozporządzeniu może być udzielona wyłącznie w przypadku ponoszenia wydatków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Z materiału dowodowego wynika, zdaniem Ministra, że w przedmiotowej sprawie wydatkowano środki z rachunku bieżącego - nie będące środkami ZFRON. Ponieważ wydatki zostały poniesione ze środków nie będących środkami publicznymi, nic dotyczą ich reguły pomocy publicznej. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie może zostać wydane zaświadczenie o pomocy de minimis, gdyż taka pomoc w opinii organu nie została udzielona. Organ dodał, że nie ma podstawy prawnej do obciążania tą kwotą rachunku ZFRON oraz wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, ponieważ wydatek ten, nawet jeśli mieści się w katalogu określonym w § 2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie był zgodny z powyższym rozporządzeniem. Pracodawca, chcąc pokryć wydatek z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych powinien to uczynić bezpośrednio, czyli dokonując przelewu z konta ZFRON na rachunek kontrahenta, czy też pobierając z tego konta gotówkę i rozliczając się w ten właśnie sposób. Ponadto przepisy cytowanych wcześniej rozporządzeń stanowią o wydatkowaniu (finansowaniu), co oznacza bezpośrednie finansowanie, a nie rekompensowanie czy refundowanie poniesionych wcześniej wydatków. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Z. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia, podnosząc m.in., że w 2007 r. zostały opracowane trzy Indywidualne Programy Rehabilitacji zaklasyfikowane jako pomoc de minimis. Podczas ich opracowywania skarżąca podpisywała umowy zlecenia z członkami Komisji, a zatem wydatki poniesione na wynagrodzenie również stanowią pomoc de minimis. Wyjaśniła, że zapłaty wynagrodzeń dokonywano gotówką członkom Komisji, którzy każdorazowo potwierdzali odbiór wynagrodzenia i w tym samym dniu następował przelew z konta ZFRON na rachunek bieżący zakładu. Dodała, że jej zakład nie ma kasy ZFRON i że prowadzi księgowość uproszczoną. Do skargi strona załączyła własne oświadczenie z 19 maja 2008 r., z którego wynika, że w prowadzonej działalności gospodarczej używa trzech kont bankowych: rachunku bieżącego, rachunku ZFŚS i rachunku ZFRON, a wynagrodzenia dla członków komisji rehabilitacyjnej były wypłacone gotówką i w dniu wypłaty następował przelew z konta ZFRON na rachunek bieżący jako zwrot wydatków. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie była kwestia prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Status zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych reguluje art. 31 i art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych [tj. Dz.U. z 2008R. Nr 14, poz. 92] oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych [Dz. U. Nr 245, poz. 1810]. Stosownie do treści art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji i rachunku bankowego środków tego funduszu. Cele, na jakie mogą być przeznaczane środki z funduszu ZFRON zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Znajduje się wśród nich finansowanie wynagrodzeń członków komisji rehabilitacyjnej - cel na który zostały przekazane środki przez skarżącą, posiadającą status zakładu pracy chronionej. Wydatek tego rodzaju jest również ujęty w przedsięwzięciach, na finansowanie których uprawnione podmioty mogą przeznaczać środki, tak aby mogło to stanowić podstawę do zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis, określonej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. W niniejszej sprawie poza sporem była kwestia prawidłowości celu przeznaczenia środków z funduszu ZFRON, bowiem organy nie kwestionowały faktu, że sfinansowanie wynagrodzeń członków komisji rehabilitacyjnej jest zgodne z przepisami dotyczącymi warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Warunki udzielenia przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy de minimis określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przez podmioty do tego upoważnione. Rozporządzenie to jednak w żaden sposób nie stanowi o trybie dysponowania środkami z funduszu ZFRON na wskazane w nim cele. Przede wszystkim nie zawiera dyspozycji, że środki z funduszu ZFRON muszą być bezpośrednio (z tego konta) wydatkowane na określony cel. Regulacji takich nie zawierają także pozostałe, wymienione powyżej akty prawne. Z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika, jedynie, że środki na wskazane w nim rodzaje wydatków pochodzą z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Również ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi jedynie o przeznaczeniu środków zgromadzonych w funduszu i konsekwencjach niezgodnego z tym przeznaczeniem rozdysponowaniem pieniędzy. W aktualnym stanie prawnym nie istnieje zatem regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu ZFRON wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów. Również wykładnia istniejących przepisów nie daje uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy stanowiska. Obowiązujące przepisy nie wskazują sposobu przekazania środków pieniężnych, a jedynie rodzaj wydatków, na jakie mogą być one przeznaczone. W konsekwencji, stwierdzić należy, że skarżąca, finansując wynagrodzeń członków komisji rehabilitacyjnej, wydatkowała środki na cel zawarty w katalogu wydatków uprawniających do objęcia pomocą de minimis, a jednocześnie środki te pochodziły z funduszu ZFRON. Wynika z tego, że skarżąca posiadająca status zakładu pracy chronionej spełniła warunki zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis. W ocenie Sądu, sam fakt, że początkowo środki na wynagrodzeń członków komisji rehabilitacyjnej zostały przeznaczone z bieżącego rachunku firmy, a później przekazano odpowiednią kwotę z funduszu ZFRON na rachunek bieżący, nie ma wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako pomoc de minimis. Przekazanie kwoty na rachunek bieżący nie oznacza w tym przypadku rekompensaty, gdyż wszystkie rachunki pozostają w posiadaniu jednego przedsiębiorcy, dysponującego ulokowanymi na nich środkami. W związku z powyższym i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.