I SA/Po 776/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Asesor sądowy WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Rossa-Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego W. D. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/Sz. Widłak /-/St. Małek /-/S. Zapalska Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2007r. sygn. akt [...]. Sąd Rejonowy w K. stwierdził nabycie przez W. D. z mocy ustawy w całości spadku po zmarłej 27 marca 2007r. w K. i ostatnio tam zamieszkałej matce – K. H. D.. Orzeczenie stało się prawomocne 12 września 2007r. Pismem z dnia 25 października 2007r. (data wpływu 29 października 2007r.), W. D. poinformował Urząd Skarbowy w K. o nabyciu spadku po matce. Wyjaśnił jednocześnie, iż o prawomocności powyższego postanowienia dowiedział się 19 października 2007r. (wysłano je 17 października 2007r.). Tym samym niemożliwe było wcześniejsze jego złożenie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., powołując jako podstawę art. 15 i art. 17 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 165, poz. 1371, z późn. zm.), przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. pismo W. D. o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem spadku po K. D.. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie a następnie, decyzją z dnia 21 stycznia 2008r. nr [...], na podstawie art. 15, art. 21 § 1 pkt 2, art. 63 § 1 i art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 1, art. 4a ust. 3, art. 5 – 8, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 14, art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. 2004, Nr 142, poz. 1514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2007r., a także § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych, ustalił W.D. podatek od spadków i darowizn w wysokości [...]. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik wyraża pogląd i podkreśla, że w skład spadku po K. D. wchodzą: 1) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 47 m² położonego w K., ul. K. 34/20 o wartości [...] oraz 2) udział wynoszący 28/240 części w zabudowanej działce gruntu o pow. ogólnej 0,0471 ha położonej w S., P. 5 o wartości tego udziału [...]. Wartość masy spadkowej określona została wg cen na dzień powstania obowiązku podatkowego (12 września 2007r.) na kwotę [...], co jest zgodne z wartością rynkową. Przy ustaleniu zobowiązania podatkowego uwzględnił, stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1, kwotę wolną od podatku, tj. 9.637,00 zł. W dniu 17 grudnia 2007r. podatnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD – Z1, argumentując, iż nie mógł dokonać zgłoszenia w ustawowym terminie, gdyż prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku otrzymał po upływie miesiąca od jego uprawomocnienia. Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych m.in. przez zstępnych, jeśli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Podatnik nie skorzystał z tej możliwości. Wbrew jego twierdzeniu o nabyciu spadku dowiedział się bowiem co najmniej z chwilą jego otwarcia – z dniem śmierci spadkodawcy, a nie z chwilą otrzymania prawomocnego orzeczenia sądu i dlatego, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008r., odmówił przywrócenia terminu. W odwołaniu od powyższej decyzji W. D. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia Naczelnika i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych oraz art. 121 i art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu odwołania podatnik podniósł, iż przedmiotem spadku było spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. oraz udział we współwłasności nieruchomości położonej w S., znajdujące się na obszarze działania odpowiednio Urzędu Skarbowego w K. i K.. W świetle przepisu § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn ustala się w sprawach spadku i zachowku – według miejsca położenia przedmiotów majątkowych nabytych w drodze spadku, a jeżeli przedmioty te są położone na obszarze działania dwóch lub więcej naczelników urzędów skarbowych – według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca pobytu. Decyzja wydana została więc przez niewłaściwy organ podatkowy. Ponadto przepis art. 4a ust. 2 ustawy podatkowej stanowi, iż, jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o tym. Podatnik zaznacza, że o nabyciu spadku dowiedział się 19 października 2007r. Dopiero bowiem tego dnia doręczone mu zostało prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Jednocześnie wyjaśnił, dlaczego nie dokonał zgłoszenia w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia. Skoro więc nie było możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy, zastosowanie powinien mieć miesięczny termin wskazany w ust. 2. Poza tym odwołujący podkreślił, iż został wprowadzony w błąd co do wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z uzyskaną informacją złożył stosowny wniosek, który organ załatwił odmownie a dopiero teraz dowiedział się, iż termin określony w ustawie podatkowej ma charakter materialny i nie może być przywrócony. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w P., decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1, ust. 3, art. 8, art. 9 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 14, art. 15 ust. 1 ustawy z 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor wyraża pogląd, iż, stosownie do § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2008r., właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku i zachowku ustala się według miejsca położenia przedmiotów majątkowych nabytych w drodze spadku, a jeżeli te przedmioty majątkowe są położone na obszarze działania dwóch lub więcej naczelników urzędów skarbowych – według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca jego pobytu. Z cyt. przepisu wynika, że, jeżeli przedmiotem nabycia są rzeczy (udział w nieruchomości gruntowej) oraz prawa majątkowe (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego), przy czym rzeczy znajdują się na obszarze działania jednego naczelnika urzędu skarbowego, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia rzeczy. Dyrektor wskazuje, iż pojęcie "przedmioty majątkowe" nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie podatkowej ani w Kodeksie cywilnym. Wobec tego może ono być użyte w stosunku do rzeczy (nieruchomości i ruchomości), zdefiniowanych w art. 45 KC jako wyłącznie przedmioty majątkowe. Natomiast w odniesieniu do praw majątkowych posługiwać się należy pojęciem "miejsce ich wykonywania" a nie "miejsce ich położenia". Powołany przepis rozporządzenia znajduje zastosowanie przy ustalaniu właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach spadku, jedynie gdy przedmiotem nabycia są rzeczy. W przypadkach nieunormowanych w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli przedmiotem spadku są wyłącznie prawa majątkowe, właściwość ustalana jest na zasadach ogólnych – według miejsca zamieszkania spadkobiercy (art. 17 o.p.). Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia przepisów o właściwości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., z uwagi na miejsce położenia udziału w nieruchomości, był właściwym miejscowo organem podatkowym. Odnosząc się do naruszenia przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, Dyrektor Izby argumentuje, iż art. 4a nie wymaga przy zgłoszeniu nabycia przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie przez zbywcę tytułu prawnego do nabytych rzeczy lub praw. Nie było więc przeszkód, aby odwołujący zgłosił nabycie bez dysponowania dokumentem postanowienia. Ponadto nie znajduje uzasadnienia twierdzenie odwołującego, iż o nabyciu spadku dowiedział się z chwilą doręczenia postanowienia, bowiem nastąpiło to nie później niż w dniu rozprawy, której był wnioskodawcą. Naczelnik jako organ I instancji opodatkował więc w sposób właściwy spadek po K. D. na zasadach ogólnych. Jeśli chodzi o kwestię błędnego pouczenia o możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, Dyrektor podkreślił, iż termin ten nie ma charakteru procesowego i nie jest możliwe jego przywrócenie, pomimo błędnego pouczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. D. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych oraz art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż właściwość miejscowa w przypadku podatku od spadku i darowizn od nabycia spadku określona została w rozporządzeniu w odniesieniu tylko do tych przypadków, gdy w skład masy spadkowej wchodzi rzecz jako samodzielny jej składnik lub wraz z prawami majątkowymi. Przepisy podatkowe nie definiują pojęcia "przedmioty majątkowe", jednak z dalszej części przepisów rozporządzenia wynika, iż spółdzielcze prawo do lokalu traktowane jest w przepisach o właściwości tak samo jak przedmiot majątkowy (§ 7 ust. 1 pkt 3). Nadto definicja zawarta w art. 45 KC dotyczy rzeczy a nie przedmiotów majątkowych a pojęcia te nie są tożsame. W myśl przepisu art. 4a ust. 2 ustawy podatkowej, jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o tym. Skarżący zaznaczył, iż o nabyciu spadku dowiedział się 19 października 2007r. Dopiero bowiem tego dnia doręczone zostało mu prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Jednocześnie wyjaśnił, dlaczego nie dokonał zgłoszenia w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia. Skoro więc nie było możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy, zastosowanie powinien mieć miesięczny termin wskazany w ust. 2. Podkreślił również, iż został wprowadzony w błąd co do wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z uzyskaną informacją złożył stosowny wniosek, który został załatwiony odmownie. Dopiero teraz dowiedział się, iż termin określony w ustawie podatkowej ma charakter materialny i nie może być przywrócony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska i wnosi o jej oddalenie, podnosząc, iż organ podatkowy zasadnie opodatkował nabycie spadku przez W. D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius. Skarga okazała się zasadna. Decyzja określająca skarżącemu podatek od spadków i darowizn wydana została przez organ podatkowy I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Organy podatkowe z urzędu przestrzegają swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 15 § 1 o.p.). Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2. Natomiast Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych lub poszczególnych kategorii podatników, płatników lub inkasentów w sposób odmienny niż określony w § 1, uwzględniając w szczególności posiadanie miejsca zamieszkania lub siedziby za granicą, miejsce uzyskiwania dochodów oraz miejsce położenia przedmiotu opodatkowania. W wykonaniu delegacji ustawowej, w rozporządzeniu z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 165, poz. 1371, z późn. zm.) Minister określił m.in. właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadku i darowizn w sprawach spadku i zachowku (§ 7 ust. 1 pkt 1). Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2008r., właściwość miejscową organów podatkowych w tych sprawach ustala się według miejsca położenia przedmiotów majątkowych nabytych w drodze spadku, a jeżeli przedmioty te położone są na obszarze działania dwóch lub więcej naczelników urzędów skarbowych – według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca jego pobytu. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż w skład spadku po K. D. wchodził udział w nieruchomości gruntowej położonej w S. (obszar działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.) oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położonego w K. a ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się w K.. Zdaniem organów podatkowych, właściwym miejscowo w sprawie był, ze względu na nabycie przez skarżącego udziału w nieruchomości gruntowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.. Takie stanowisko, w świetle treści przepisów rozporządzenia, w szczególności § 7 ust. 1, jest nieuprawnione. Zgodzić należy się z poglądem, iż pojęcie "przedmioty majątkowe" nie zostało zdefiniowane w ustawie podatkowej ani w Kodeksie cywilnym. Sąd zauważa jednak, iż ustawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcia "nieruchomości", "rzeczy ruchome" czy ogólnie "rzeczy" (§ 7 ust. 1 pkt 3 lit. a - c) od pojęcia "przedmioty majątkowe". Racjonalność prawodawcy wymaga, by tym samym terminom nadawał on to samo znaczenie. Z założenia tego wynika tzw. dyrektywa konsekwencji terminologicznej. Zabrania ona przyjmować, że w języku prawnym występują wyrażenia wieloznaczne, a więc zabrania nadawać temu samemu wyrażeniu różne znaczenia w kontekście różnych przepisów (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 104). Wskazana dyrektywa zakazuje jednocześnie przyjmować, iż różnym zwrotom użytym przez ustawodawcę przypisane są tożsame znaczenia. Ratio legis wspomnianych reguł uzasadnione jest względami jednolitości wykładni prawa i jego spójności (zob. postanowienie SN z dnia 6 września 2000r. III KKN 337/00). Pojęcia "przedmioty majątkowe" nie można więc utożsamiać tylko i wyłącznie z rzeczami. Ma ono bowiem szersze znaczenie, obejmujące również niektóre prawa majątkowe, w szczególności spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Słusznie wskazuje organ podatkowy, iż z pojęciem "prawa majątkowego" wiąże się "miejsce jego wykonywania" a nie "jego położenia". Podkreślić jednak należy, iż ustawodawca pewne prawa majątkowe (m.in. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) traktuje, na gruncie rozporządzenia, w sposób szczególny – analogicznie jak nieruchomości. Przepis § 7 ust. 1 pkt 3 lit. a stanowi bowiem, iż właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn ustala się w sprawach darowizny, jeżeli jej przedmiotem jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego lub prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej – według miejsca położenia nieruchomości. Wbrew więc twierdzeniu Dyrektora Izby można mówić o miejscu położenia spółdzielczego prawa do lokalu a ściślej o miejscu położenia nieruchomości, z którą związane jest to ograniczone prawo rzeczowe. Skoro więc pojęcie "przedmiot majątkowy" obejmuje również spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (można je wiązać z pojęciem "miejsca położenia"), zastosowanie powinien znaleźć, do ustalenia właściwości miejscowej organu podatkowego, przepis § 7 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Przedstawiony pogląd znajduje również potwierdzenie w brzmieniu przepisu § 7 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2005r., dodanego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 249, poz. 1860). Przedmioty wchodzące w skład spadku znajdowały się na obszarze właściwości dwóch naczelników urzędów skarbowych. Z kolei z treści postanowienia Sądu Rejonowego w K. wynika, iż ostatnim miejscem zamieszkania K.D. (spadkodawcy) było K. (k. 1 akt pod.). Właściwym miejscowo organem podatkowym I instancji był więc Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (rzeczowej, miejscowej bądź instancyjnej) powoduje jej nieważność bez względu na jej merytoryczną trafność (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis 2007, s. 751). W konsekwencji, mając na uwadze przepis art. 247 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60), należało stwierdzić nieważność decyzji organów podatkowych obu instancji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy podatkowej, Sąd stwierdza, iż jego rozpatrzenie na obecnym etapie sprawy byłoby przedwczesne. Dopiero bowiem wydanie decyzji przez organ podatkowy właściwy miejscowo pozwala na ocenę ewentualnych naruszeń prawa materialnego. Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 257 zł, orzeczono na podstawie art. 200 ustawy (pkt II), natomiast o wstrzymaniu wykonania decyzji w oparciu o przepis art. 152 ustawy (pkt III). /-/ Szymon Widłak /-/ Stanisław Małek /-/ Sylwia Zapalska