II OSK 307/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 446/08 w sprawie ze skargi D. i K. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną II OSK 307/09 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 446/08 po rozpoznaniu skargi D. i K. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118/ nałożył na skarżących obowiązek doprowadzenia systemu grzewczego do stanu poprzedniego poprzez likwidację przyłącza kotła i przywrócenie zasilania instalacji grzewczej do istniejącego systemu centralnego ogrzewania. Skarżący wnieśli od powyższej decyzji odwołanie, które nie zawierało jednak ich podpisu, w związku z czym organ odwoławczy wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Odwołujący nie uzupełnili braku formalnego odwołania, w związku z czym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 64 ( 2 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania, podając w uzasadnieniu, iż niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania, gdy strona nie uzupełniła jego braków formalnych w terminie wskazanym w wezwaniu. Nie uzupełnienie braków formalnych odwołania wywołuje skutek prawny w postaci ustania postępowania odwoławczego wszczętego w dniu wpłynięcia odwołania do organu drugiej instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu faktyczne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, co jest dla nich krzywdzące. Podnieśli też szereg zarzutów odnoszących się do rozstrzygnięcia tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż skarga nie jest zasadna. Sąd podkreślił, że organ drugiej instancji w ogóle nie rozpatrywał odwołania merytorycznie, zatem argumenty odnoszące się do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji nie mogły doprowadzić do skutecznego zakwestionowania zaskarżonego postanowienia. Przyznał też, że dostrzegając braki formalne odwołania, organ wobec nie uzupełnienia tych braków przez stronę pomimo wezwania, powinien pozostawić odwołanie bez rozpoznania, Podstawą czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych odwołania był art. 64 ( 2 kpa, stosowany w zw. z art. 140 kpa w postępowaniu odwoławczym, a konsekwencją nie usunięcia wad musiało być pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Nie miał więc w sprawie zastosowania art. 134 zd. 1 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia, bowiem dotyczy odmiennych sytuacji od tej, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, to jest nie usunięcia przez stronę braków formalnych odwołania. Odwołania dotkniętego brakami formalnymi nie można utożsamiać z odwołaniem niedopuszczalnym. Odwołanie obarczone brakami formalnymi do czasu ich usunięcia nie wywołuje skutków prawnych /jest bezskuteczne/, jednakże po ich usunięciu może być uznane za dopuszczalne, lub też niedopuszczalne. Braki formalne można uzupełnić, jednak wadliwości odwołania w postaci jego niedopuszczalności z reguły sanować nie można. Uchybienie organu odwoławczego polegało więc na wydaniu postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, podczas gdy powinno ono zostać pozostawione bez rozpoznania, o czym należało poinformować wnoszącego odwołanie. Jednakże tak w razie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w formie postanowienia, jak i w razie pozostawienia odwołania bez rozpoznania nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia odnoszącego się do istoty sprawy, odwołanie nie byłoby merytorycznie rozpatrzone. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania uprawnia stronę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu po uprzednim wyczerpaniu wymaganego trybu, zaś wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania dało stronie możliwość bezpośredniego zaskarżenia tego rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego, bez konieczności zastosowania trybu związanego ze zwalczaniem bezczynności organu. Dopuszczenie się zatem przez organ określonego uchybienia miało charakter procesowy, nie mający jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa, co mając na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli D. i K. K. zastąpieni przez adwokata, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest: 1/ art. 33 ( 1 ppsa, poprzez brak udziału w postępowaniu przed Sądem uczestnika postępowania - Wspólnoty Mieszkaniowej w Jabłonnie, mimo, iż podmiot ten był uczestnikiem postępowania administracyjnego, 2/ art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez błędne uznanie, że wada postępowania administracyjnego nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się w szczególności, iż niewłaściwa jest ocena Sądu pierwszej instancji w kwestii braku istotnego wpływu wadliwości zaskarżonego postanowienia na wynik sprawy ze względu na to, iż postępowanie w sprawie bezczynności organu rządzi się innymi regułami niż postępowanie zainicjowane skargą na postanowienie, co ma znaczenie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy skarżący "zaprzeczają, jakoby odwołanie było obarczone brakiem formalnym". Istotny wpływ na wynik postępowania ma dotyczyć niniejszej sprawy, a nie sprawy przyszłej, hipotetycznej, bez znaczenia są zatem rozważania Sądu co do ewentualnego przebiegu postępowania w przypadku bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawy skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano: naruszenie art. 33 ( 1 ppsa, poprzez brak udziału w postępowaniu przed Sądem uczestnika postępowania - Wspólnoty Mieszkaniowej pomimo, iż podmiot ten był uczestnikiem postępowania administracyjnego oraz art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez błędne uznanie, że wada postępowania administracyjnego nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że zarzut naruszenia przepisów postępowania wobec ograniczenia prawa do udziału w postępowaniu może skutecznie podnieść tylko ten podmiot, którego prawo zostało naruszone. To Wspólnota Mieszkaniowa, o której wspomina się w skardze kasacyjnej, jeżeli przysługiwał jej status strony w postępowaniu, mogłaby kwestionować określone rozstrzygnięcie posługując się wymienionym zarzutem a nie skarżący. Zarzut naruszenia art. 33 ( 1 ppsa nie mógł być zatem uwzględniony. Również nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa. Wnosząca skargę kasacyjną strona powinna wywieść w niej, w czym upatruje istotny wpływ niespornego naruszenia prawa procesowego przez organ administracji na rozstrzygnięcie sprawy. Tego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniono, enigmatycznie tylko wskazując, iż w razie prawidłowego załatwienia sprawy administracyjnej, stronie przysługiwałaby inna droga wystąpienia do sądu administracyjnego /ze skargą na bezczynność/, "zwłaszcza iż skarżący zaprzeczają, jakoby odwołanie było obarczone brakiem formalnym". Jednocześnie w skardze kasacyjnej nie twierdzi się i w żaden sposób nie dowodzi, że faktycznie organ administracji, a następnie Sąd pierwszej instancji, dokonał błędnej oceny w kwestii wystąpienia przedmiotowego braku formalnego odwołania, który to brak pomimo wezwania organu administracji nie został usunięty, co potwierdza materiał zgromadzony w aktach sprawy. W takim stanie rzeczy zasadne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż strona wnosząca skargę kasacyjną mogła skorzystać z prawa do wystąpienia na drogę postępowania sądowo-administracyjnego, a więc wadliwość formalna zaskarżonego aktu administracyjnego nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.