I SA/Bd 293/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2008r. sprawy ze skargi W. Z. L.S. A. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz W. Z. L. S.A. w B. kwotę 340 zł ( słownie: trzysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania 4. nakazuje zwrócić W. Z. L. S.A. w B. z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 400 zł ( słownie: czterysta złotych ) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił W. Z. L. w B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja organu I instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu 18 października 2007r. Pismami z dnia 13 listopada 2007r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł odwołanie od powyższej decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w którym podniósł, iż dokumenty niezbędne do sporządzenia odwołania strona dostarczyła do siedziby kancelarii 29 października 2008r., a ponadto od 31 października do 06 listopada 2007r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z czym nie mógł się skontaktować ze swoim klientem. Jako dowód załączył zaświadczenie lekarskie. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania po dokonaniu analizy treści przepisu art. 162 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, iż strona spełniła tylko dwie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. W ocenie organu pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy, albowiem potrzeba skompletowania dokumentów niezbędnych do sporządzenia odwołania, nie jest uprawdopodobnieniem braku winy w niedotrzymaniu terminu tym bardziej, że pełnomocnik strony znał sprawę, bowiem w imieniu W. Z. L. do dnia 31 października 2007r. złożył sześć odwołań w analogicznych sprawach, a ponadto strona dostarczyła wszystkie dokumenty przed upływem terminu do złożenia odwołania. Ponadto Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił wyjaśnień pełnomocnika, iż z powodu choroby nie był w stanie złożyć odwołania w ustawowym terminie. Wskazał, iż pełnomocnik reprezentuje stronę od 2004r., a ponadto z pełnomocnictwa wynika, że W. Z. L. przyznały mu prawo ustanawiania dalszych pełnomocnictw. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził, iż powiadomienie strony o swojej chorobie nie było dla pełnomocnika przeszkodą nie do przezwyciężenia. Dalej organ wskazał, że zaświadczenie lekarskie dołączone do wniosku o przywrócenie terminu, nie jest zwolnieniem lekarskim, lecz informacją o przebywaniu na leczeniu w Poradni Rehabilitacyjnej w dniach od 31 października do 06 listopada 2007r. i niezdolności do pracy. Z powyższego zaświadczenia nie wynika jak przebiegała choroba, czy wyłączała ona możliwość pełnomocnika do podejmowania prawidłowych decyzji, zapoznawania się z treścią dokumentów, ich oceną, możliwością sporządzenia odwołania, czy samego poruszania się. Z treści tego zaświadczenia wynika jedynie, że zainteresowany przebywał na leczeniu w Poradni w określonych dniach. Określa ono rodzaj dolegliwości oraz zaświadcza o niezdolności do pracy. Zdaniem organu również twierdzenia pełnomocnika, jakoby rodzaj schorzenia i związane z nim dolegliwości nie pozwalały mu na świadome i racjonalne planowanie i dokonywanie czynności związanych z przedmiotowym postępowaniem nie znajdują odzwierciedlenia w przedmiotowym zaświadczeniu lekarskim oraz piśmie Kierownika [...] Centrum Medycyny Specjalistycznej "[...]" z dnia 11 lutego 2008r, albowiem lekarz nie potwierdził powyższych twierdzeń pełnomocnika. Pacjent nie został skierowany do szpitala, a więc jego stan nie wymagał hospitalizacji. Lekarz zalecił wyciąg trakcyjny kręgosłupa, przyjmowanie leków, zakazał dźwigania i wykonywania czynności związanych ze skłonem w przód i rotacją, po czym odesłał pacjenta do domu. Pacjent nie wymagał również stałego pobytu w poradni, ani opieki, a ponadto leczył się w domu w którym mieszkał sam. W ocenie organu skoro pełnomocnik mógł bez pomocy osób drugich podróżować z poradni w B. do miejsca zamieszkania w N., wykupić lekarstwa, to choroba nie uniemożliwiała mu poruszania się i dokonywania wszelkich czynności w trakcie choroby. Podsumowując organ wyjaśnił, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do wniesienia odwołania, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a tego pełnomocnik nie wykazał. Złożone zaświadczenie lekarskie potwierdza jedynie, iż pełnomocnik przebywał na leczeniu w poradni i nie był zdolny do pracy. Nie wykazał natomiast, że jego choroba miała charakter, który nie pozwalał na "wyręczenie" się inną osobą, tym bardziej, iż zatrudniał w tym czasie asystentkę, z której pomocy mógł skorzystać. W oceni Dyrektora Izby Celnej pełnomocnik nie podjął żadnych starań, aby zapewnić prawidłową ochronę interesów firmy, którą reprezentował w sytuacji, gdy rodzaj choroby ani nie uniemożliwiał mu poruszania się ani komunikowania się z innymi osobami. W skardze skierowanej do Sądu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie: art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej - dalej zwana Op. - poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 192 Op. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż zawód radcy prawnego wykonuje samodzielnie w związku z czym nie miał możliwości udzielenia substytucji innemu radcy prawnemu, który mógłby złożyć odwołanie w ustawowym terminie. W jego ocenie organ wadliwie zinterpretował przepis art. 162 § 1 Op. albowiem dążył do konieczności udowodnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Wskazał, że schorzenia i związane z nim dolegliwości(ostry zespół bólowy kręgosłupa) nie pozwalały mu na świadome i racjonalne planowanie oraz dokonywanie czynności związanych z postępowaniem. Ponadto w ocenie pełnomocnika brak winy wynika z użytego w załączonym zestawieniu zwrotu "ostry zespół bólowy" i jest to wystarczające również dla spełnienia wymogu uprawdopodobnienia. Wskazał również, że przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku nie umożliwiono mi wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału stąd ustalenia poczynione w postanowieniu nie opierają się na okolicznościach, które można uznać za udowodnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a" - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 220 i art. 223 Op. od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony wniósł odwołanie w dniu 13 listopada 2007r. Termin, o którym mowa powyżej, upłynął z dniem 02 listopada 2007 r. Wraz z odwołaniem pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Argumentując zasadność przedłożonego wniosku powołał się na niespodziewaną i nagłą chorobę, wyjaśniając jednocześnie, że z uwagi na fakt, że nie zatrudnia innego radcy prawnego nie mógł przy sporządzeniu odwołania wyręczyć się inną osobą. Do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie, w którym lekarz stwierdzając schorzenie podał, iż był od niezdolny do pracy w okresie od 31 października 2007r. do 06 listopada 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie stwierdził, że pełnomocnik strony nie wykazał, aby charakter jego schorzenia uniemożliwił terminowe złożenie odwołania, ponieważ rodzaj dolegliwości nie wykluczał możliwości sporządzenia odwołania i nadania go do organu. W ocenie organu choroba pełnomocnika nie wykluczała również możliwości sporządzenia powyższej czynności procesowej przez inną osobę. Tak więc wydając zaskarżone orzeczenie Dyrektor stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu z taką oceną nie można się zgodzić. Stosownie do treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przepisu tego wynika, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Nie jest zatem wymagany dowód, lecz tylko środek zastępczy, dający wiarygodność - prawdopodobieństwo twierdzenia o fakcie. W ocenie Sądu pełnomocnik strony skarżącej uczynił zadość temu obowiązkowi, składając przy tym stosowny dokument medyczny. Wiarygodność tego dokumentu, jak i twierdzenia pełnomocnika co do przebiegu choroby, nie zostały skutecznie zakwestionowane, bowiem za niewystarczające należy uznać rozważania organu co do wpływu przebiegu choroby na możliwość sporządzenia i wysłania przez pełnomocnika odwołania, skoro w obronie tego twierdzenia nie przedstawiono żadnych dowodów. W tym miejscu należy również wskazać, iż dla przywrócenia terminu nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w takim znaczeniu, jak o tym stanowią przepisy zawarte w rozdziale 11 Ordynacji podatkowej. Nie ma tu bowiem konieczności udowodnienia, że zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy. Wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Prawdopodobieństwo jest środkiem, który nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 5 maja 1995r., sygn. akt SA/Wr 2223/94). Nie stosuje się zatem wówczas reguł postępowania dowodowego (wyrok NSA z dnia 27 lipca 1995r., sygn. akt SA/Po 797/95,). Nie do zaakceptowania są wywody organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pełnomocnik mógł wyręczyć się inną osobą przy sporządzeniu odwołania – podyktować treść odwołania zatrudnionej asystentce. Ocena ta nie bierze pod uwagę skutków takiego stwierdzenia. Jak słusznie wskazał pełnomocnik choroba nie skłania do analizy prowadzonej sprawy oraz sporządzania merytorycznych pism procesowych. Takie działanie może bowiem szkodzić interesom reprezentowanej strony. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 192 Ordynacji podatkowej, gdyż jak zostało wyżej wskazane, do przywrócenia terminu nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w takim znaczeniu, jak o tym stanowią przepisy zawarte w rozdziale 11 Ordynacji podatkowej. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 cyt. ustawy.