VIII SA/Wa 296/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r., nr 207 poz. 2016 ze zm., zwana dalej Prawo budowlane ) w związku z § 152 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej zwane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. – Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej k.p.a. ) po ponownym rozpatrzeniu sprawy wentylacji mechanicznej baru [...] zlokalizowanego w budynku wielorodzinnym przy ulicy [...], nakazał właścicielowi lokalu użytkowego – baru [...] K. F. usunąć stwierdzoną nieprawidłowość w stanie technicznym budynku poprzez przeniesienie wyrzutni powietrza odprowadzającej opary kuchenne z baru na przepisową odległość tj. min. 3,00m w poziomie i min. 2,00m w pionie od najbliższego okna znajdującego się we frontowej ścianie budynku. Termin usunięcia nieprawidłowości wyznaczył do dnia 30 czerwca 2008r, jednocześnie orzekł zakaz użytkowania kuchni baru [...] do czasu przeniesienia wyrzutni powietrza. Organ I instancji na podstawie oględzin lokalu użytkowego ustalił, iż opary kuchenne z okapu nad płytą gazową kuchni baru [...] odprowadzane są przez wentylator wyciągowy zamontowany w ścianie frontowej budynku. Ściana frontowa budynku posiada uskok poziomy o głębokości 1,43m, w części wysuniętej w odległości około 1,21m od krawędzi uskoku, na I piętrze znajduje się okno. W części cofniętej, w odległości około 0,37m od krawędzi uskoku zamontowany jest wentylator. Różnica poziomów pomiędzy parapetem okna, a wentylatorem wynosi około 1,45m ( w ścianie powyżej wentylatora nie ma okien ). Odległość pozioma wentylatora od okien najbliższego mieszkania wynosi 1,58m, natomiast przy uwzględnieniu uskoku odległość ta stanowi wartość 3,00m. Wskazując na ustalenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. organ I instancji stwierdził, iż położenie wentylatora nie spełnia technicznych warunków jego sytuowania wynikających z treści § 152 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem odległość od emitora do otworu okiennego ustalona została z uwzględnieniem głębokości uskoku. Na podstawie opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska wskazano, że wobec braku uregulowań w polskim systemie prawnym zagadnień dotyczących norm emisyjnych dla zapachów i in. substancji odorowych nie można ocenić uciążliwości zapachowej wywiewanego powietrza. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. dokonał analizy zgodności usytuowania wentylatora odprowadzającego opary kuchenne z baru [...] z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, ustalił, iż umiejscowienie wentylatora w sposób zgodny z warunkami określonymi § 152 ust. 9 pkt 3 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury spowoduje usunięcie zaistniałych nieprawidłowości. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lutego 2008r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podał, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy umiejscowienie wyrzutni powietrza służące odprowadzaniu oparów powietrza z kuchni baru [...] jest prawidłowe i odpowiada wymogom przewidzianym przepisami prawa. Powołując się na przepis § 152 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ II instancji uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wydał prawidłową decyzję. Stwierdził, iż nakaz zmiany położenia wentylatora poprzez zmianę jego odległości od okien budynku, zgodnie z postanowieniami pkt 3 ust. 9 w/w przepisu, wywoła ten skutek, że przywróci zgodność stanu technicznego urządzenia z wymogami prawnymi. Nadto organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, iż ocena kwestii uciążliwości zapachów wydobywających się z eliminatora znajduje się poza sferą działania organów nadzoru budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji. Strona skarżąca podniosła, iż wydane rozstrzygnięcie rażąco narusza przepisy prawa materialnego - art. 61 Prawa budowlanego i § 152 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niewłaściwą i dowolną interpretację oraz art. 68, art. 74, art. 76, art. 86 Konstytucji RP i art. 5 kodeksu cywilnego. Wskazała, iż zgodnie z § 152 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury usytuowanie wyrzutni powietrza jest dopuszczalne pod warunkiem, że wywiewane powietrze nie zawiera uciążliwych zapachów oraz zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia. Powietrze usuwane za pomocą wentylatora z baru [...] zawiera uciążliwe zapachy i niewątpliwie nie jest dla zdrowia obojętne. Ponadto podała, iż wskutek kontroli baru [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. zobowiązał właściciela lokalu do wykonania w terminie do dnia 31 lipca 2008r. prawidłowej wentylacji lokalu. Zmiana usytuowania wyrzutni powietrza dokonana przez K.F. nie odpowiada jednak warunkom techniczno – budowlanym określonym przepisem § 152 w/w rozporządzenia. Zachowana została tylko odległość 3,00m w poziomie, natomiast odległość w pionie od okien wynosi 1,45m. Powołując art. 61 ustawy Prawo budowlane skarżąca podała, iż opary wyprowadzane z wentylatora zawierają uciążliwe zapachy, uniemożliwiające prawidłową wentylację mieszkań. Wyziewy zawierają także tłuszcz, którego cząsteczki osiadają na elewacji budynku, co w znaczny sposób przyczynia się do jej zanieczyszczenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontrolą sądu została objęta decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lutego 2008r. nakazującą Pani K.F. usunąć stwierdzoną nieprawidłowość w stanie technicznym budynku poprzez przeniesienie wyrzutni powietrza odprowadzającej opary kuchenne z baru [...] na przepisową odległość tj. min. 3,00m w poziomie i min. 2,00m w pionie od najbliższego okna znajdującego się we frontowej ścianie budynku, określającą termin usunięcia nieprawidłowości oraz zakazującą użytkowania kuchni baru [...] do czasu przeniesienia wyrzutni powietrza. Istotnym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy nakaz zmiany umiejscowienia wentylatora mechanicznego odprowadzającego opary z baru [...] jest zgodny z § 152 ust. 9 pkt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, 2. jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4. powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zgodnie z ust. 2 zd. 1 powołanego wyżej przepisu w wydanej decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Stosownie do treści § 152 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszcza się sytuowanie wyrzutni powietrza w ścianie budynku, pod warunkiem, że: 1. powietrze wywiewane nie zawiera uciążliwych zapachów oraz zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia, 2. przeciwległa ściana sąsiedniego budynku z oknami znajduje się w odległości, co najmniej 10 m lub bez okien w odległości, co najmniej 8 m, 3. okna znajdujące się w tej samej ścianie są oddalone w poziomie od wyrzutni, co najmniej 3 m, a poniżej lub powyżej wyrzutni, – co najmniej 2 m, 4. czerpnia powietrza, usytuowana w tej samej ścianie budynku, znajduje się poniżej lub na tym samym poziomie, co wyrzutnia, w odległości, co najmniej 1,5 m. W ocenie Sądu organy obu instancji nie rozważyły pełnej treści w/w przepisu. Stosownie, bowiem do § 152 ust. 9 pkt 1 powołanego rozporządzenia, dopuszczalność montażu wyrzutni powietrza na ścianie budynku jest możliwa tylko w sytuacji, gdy usuwane za pośrednictwem tego urządzenia powietrze nie zawiera uciążliwych zapachów i zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia. Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia postępowania i ustalenia stanu faktycznego sprawy w tym zakresie. Powinność poczynienia ustaleń w tej kwestii przerzuciły na organy właściwe w sprawach sanitarnych i ochrony środowiska, które stwierdziły, że nie ma możliwości określenia stopnia uciążliwości zapachowej w wywiewanym powietrzu wobec braku uregulowań tej materii w prawie polskim, a natężenie zapachów uwalnianych z wyrzutni powietrza z baru [...] nie jest nadmiernie uciążliwe i nie powoduje zakłóceń w korzystaniu z pomieszczeń mieszkalnych ponad normę. Z dyspozycji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wyraźnie wynika, że celem decyzji wydanej w trybie tego przepisu jest doprowadzenie do usunięcia nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Jeżeli nieprawidłowości w stanie technicznym budynku – jak wywodzi strona skarżąca - polegają na uciążliwej dla mieszkańców tej nieruchomości emisji zapachów ( oparów kuchennych ) i zanieczyszczeń, to rolą organów nadzoru budowlanego w myśl w/w przepisu było wskazanie, jakie czynności winny być podjęte, by doprowadzić do przywrócenia należytego stanu technicznego nieruchomości. Zdaniem Sądu obowiązkiem organów nadzoru budowlanego przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy było wszechstronne ustalenie stanu faktycznego sprawy tak jak o tym stanowią przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a., w szczególności ustalenie czy zapachy i inne substancje uwalniane z powietrza odprowadzanego poprzez wentylator z baru [...] są uciążliwe i szkodliwe dla zdrowia mieszkańców budynku wielorodzinnego znajdującego się przy ul. [...]. Zaniechanie ustaleń w powyższym zakresie eliminuje możliwość orzekania w zakresie usytuowania wyrzutni powietrza na ścianie budynku i zachowania odległości, o których mowa w § 152 ust. 9 pkt 2-4, gdyż jest przedwczesne, najpierw należy poczynić ustalenia, czy wywiewane przedmiotową wyrzutnią powietrze nie zawiera uciążliwych zapachów oraz zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia a dopiero później zajmować się odległościami, w jakich ma być usytuowana wyrzutnia. Nieprawidłowe jest, zatem stanowisko organów obydwu instancji, że badanie "uciążliwości zapachów" pozostaje poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego mają między innymi kontrolować przestrzeganie i stosowanie przepisów Prawa budowlanego, nie można chyba mieć wątpliwości, iż § 152 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest przepisem Prawa budowlanego. Zarówno z pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2007 r. jak i z decyzji tegoż organu z dnia [...] marca 2008 r. wynika uciążliwość zapachów z wywiewanego przez przedmiotową wyrzutnię powietrza. Fakt braku norm w tym zakresie nie zwalnia organów nadzoru budowlanego od badania uciążliwości zapachów w inny dostępny sposób, np. przesłuchania mieszkańców lokali mieszkalnych usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie baru. Dla stwierdzenia uciążliwości zapachu nie jest konieczne istnienie norm określających dopuszczalny poziom substancji zapachowych, wystarczy stwierdzenie oczywiście w miarę obiektywne, iż zapach powoduje uciążliwość dla konkretnej osoby lub kręgu osób. Formy uciążliwości mogą być różne, np. niemożność otworzenia okien w lokalu mieszkalnym z uwagi na wydobywający się z wyrzutni zapach powietrza zawierający nieprzyjemną woń ( zapach smażonej ryby, spalonego tłuszczu ). Uciążliwość może też polegać na intensywności i częstotliwości wydobywających się zapachów a nie może ulegać wątpliwości, iż w barze gdzie przygotowywane są posiłki zarówno intensywność jak i częstotliwość wydobywających się zapachów może być znaczna. Należy nadmienić, iż nie poczyniono żadnych ustaleń odnośnie przeznaczenia budynku, w którym funkcjonuje bar [...], jaka jest jego podstawowa funkcja, bo jeżeli taką jest funkcjonowanie lokali mieszkalnych, to wszystkie uboczne funkcje ( np. lokale użytkowe ) powinny być podporządkowane funkcji podstawowej, ale w tym zakresie nie poczyniono żadnych ustaleń. Także nie wyjaśniono na jakiej zasadzie bierze udział w postępowaniu [...] sp. z o.o., gdyż z załączonego niepełnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sadowego nic nie wynika. . Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy zasądzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego.