I SA/Rz 573/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska NSA Jacek Surmacz ( spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych -oddala skargę- I SA/Rz 573/08 UZASADNIENIE Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego w Rzeszowie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływany dalej jako: Dyrektor Agencji), decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...], na podstawie art. 5a ust. ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 1994r., Nr 1, poz. 2 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 6 ust. 4, § 13 ust. ust. 1 i 2 oraz Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r., nr 187, poz. 1929 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: Kierownik Biura) z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Agencji wskazał, że W.K. w dniu 15 lipca 2005 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych i zadeklarowała do zalesienia 2 działki rolne A i B, położone odpowiednio na działkach ewidencyjnych nr 301/3 i 310 obręb L., o łącznej powierzchni 2,64h. Zadeklarowała również grodzenie uprawy leśnej siatką 2m - 2,46h. Kierownik Biura w dniu [...] października 2005r. wydał postanowienie o numerze [...] o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. W dniu 16 maja 2006r. W.K. złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia, zgodnie z planem zalesieniowym wraz z zaświadczeniem z Nadleśnictwa D. o założeniu uprawy leśnej zgodnie z planem zalesieniowym. Kierownik Biura decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...], przyznał płatności W.K. na zalesianie gruntów rolnych. W dniu 18 czerwca 2007r. na terenie uprawy leśnej W.K. dokonano kontroli na miejscu, w wyniku której w protokole z czynności kontrolnych nr [...] wpisano kody: - ZGR 11, co oznacza że: "wysokość siatki nie została dotrzymana (minimum 2 metry)"; - ZGR 12, co oznacza "nieudokumentowanie zakupu sadzonek". Pismem z dnia 30 lipca 2007r. W.K. przesłała kopię faktur, a następnie 4 października 2007r. przedłożyła ich oryginały, potwierdzające zakup sadzonek. Kierownik Biura, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r., wznowił postępowanie w sprawie - wobec ujawnienia nowych okoliczności istniejących, a nieznanych organowi w dniu wydania decyzji. Kierownik Biura decyzją z dnia [...] października 2008r. nr [...], uchylił decyzję Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. nr [...] o przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych i przyznał W.K. płatność z tytułu: 1) wsparcia na zalesianie w wysokości 15.694,00zł, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, 2) premii pielęgnacyjnej w wysokości 1.995,00zł, płatne corocznie przez okres 5 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia, 3) premii zalesieniowej w wysokości 3.724,00zł, płatnej corocznie przez okres 20 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia. Razem 21.413,00zł (kod EFOiGR050404000000152, krajowa pozycja budżetowa 33010380000), w tym środki budżetu Unii Europejskiej 17.120,42zł i środki krajowe 4.292,58zł. W części motywacyjnej decyzji, w końcowej jej fragmencie zawarł stwierdzenie, że w związku z treścią orzeczenia decyzji oraz ze względu na wykonanie płatności z tytułu ogrodzenia uprawy leśnej w wysokości 5.904,00zł, na podstawie decyzji z dnia 17 maja 2006r., powstaje konieczność zwrotu tej kwoty, jako środków nienależnie wypłaconych. Odwołanie od decyzji Kierownika Biura z 17 kwietnia 2007r. wniosła W.K. Odnosząc się do wniesionego odwołania, po ponownym rozstrzygnięciu sprawy w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Agencji uznał, że środek zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnił, że na mocy regulacji załącznika nr 1 określającego wysokość stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej - do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ustawodawca w sposób jednoznaczny i kategoryczny określił poprzez przepis bezwzględnie obowiązujący wymóg zabezpieczenia plantacji zalesieniowej przed zwierzyną, poprzez ogrodzenie jej 2 metrową siatką. Przeprowadzona kontrola w dniu 18 czerwca 2007r. wykazała, iż działki zostały ogrodzone siatką o wysokości mniejszej niż 2 metry. W.K. była obecna przy czynnościach kontrolnych oraz podpisała protokół z kontroli, nie wnosząc do niego uwag. Ponadto w pismach z dnia 6 września i 4 października 2007r. potwierdziła fakt ogrodzenia uprawy leśnej siatką o wysokości poniżej 2 metra. Natomiast wyjaśnienia odwołującej się zawarte w odwołaniu, że ogrodzenie uprawy leśnej zostało wykonane siatką o wysokości 2 metrów, czego udokumentowaniem ma być załączona kopia faktury potwierdzająca zakup siatki o wysokości 2 metrów nie mogą one być uznane za wiarygodne (w świetle wyników kontroli i wcześniejszych oświadczeń strony); przedłożona faktura może stanowić jedynie dowód zakupu takiej siatki a nie wykonania ogrodzenia uprawy. Wskazał Dyrektor Agencji ponownie, że W.K. we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych zadeklarowała ogrodzenie działek siatką 2 metrową, podkreślając że plan zalesienia nie jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych (§ 6 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich). Zauważył również, że W.K. nie zachowała nawet wysokości siatki wymienionej w planie zalesienia. Za nieuzasadniony, w kontekście wpływu na wynik sprawy, Dyrektor Agencji uznał zarzut, że decyzja I instancji została wydana niezgodnie z terminem określonym przez ustawodawcę, tym bardziej że strona, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008r., została poinformowana o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie Dyrektor Agencji stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wzywania W.K. przez organ I instancji w treści uzasadnienia decyzji do zwrotu otrzymanych płatności na wykonanie ogrodzenia. Ustalenie nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności powinno być przeprowadzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym, z tym że ta wada nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Agencji wniosła W.K. , podnosząc że właściwie to zadeklarowała (plan zalesienia) wysokość działki o wysokości 1,6m. Podczas kontroli w dniu 18 czerwca 2007r. przez pomyłkę okazała fakturę na zakup siatki o wysokości 1,5m. W późniejszym czasie złożyła w tym zakresie wyjaśnienia. Podczas kontroli nie mierzono wysokości siatki, lecz zasugerowano się przedstawioną fakturą na zakup siatki o wysokości 1,5m. Okoliczności te może potwierdzić również ojciec skarżącej. Podniosła również, że dołączona do akt administracyjnych fotografia jest z innej daty niż data przeprowadzanej kontroli. Podkreśliła skarżąca, że jej obowiązkiem było przedłożyć fakturę na siatkę 2 metrową, co też uczyniła. Zarzuciła również przewlekłość postępowania. Do skargi dołączono 4 zdjęcia fotograficzne (koperta - karta 22 akt sądowych). W skardze nie sformułowano wprost jej wniosków, ale podniesiono że zaskarżona decyzja jest krzywdząca, nieprawidłowa, a więc niewątpliwie skarżąca domagała się wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji wniósł o oddalenie skargi - podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z mocy art. 1 § § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Przytoczone powyżej uregulowania ustawowe oznaczają, że sąd administracyjny obejmuje dokonywaną przez siebie kontrolą zaskarżony do sądu akt administracyjny oraz postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie tego aktu, a kontrola dotyczy zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Podkreślenia wymaga, że wojewódzki sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnie oceny dowodów przeprowadzonych i zgromadzonych w trakcie postępowania podatkowego i nie dokonuje, w następstwie tej oceny, samodzielnych ustaleń faktycznych albowiem nie jest powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw, a jego kompetencja sprowadza się do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej i w związku z tym dokonuje oceny legalności zaskarżonych do Sądu decyzji administracyjnych. Sąd więc - jak wynika z zasygnalizowanych unormowań prawnych - dokonuje kontroli czy ocena dowodów dokonana przez organy rozstrzygające sprawę nie narusza przepisów postępowania, a w szczególności czy nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Bada czy dokonana ocena jest zgodna z logiką, zasadami doświadczenia życiowego i czy dokonane ustalenia na podstawie poszczególnych dowodów nie są sprzeczne z treścią tych dowodów. Ocena dowodów należy do organu rozstrzygającego sprawę i nie może być ona skutecznie kwestionowana w postępowaniu sądowo-administracyjnym, o ile organ nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że dokonując oceny dowodu należy wziąć pod uwagę zasady logiki, nauki i doświadczenia życiowego, a nadto poza oceną dowodu w aspekcie tych zasad i treści tego dowodu, dokonywać oceny w kontekście innych zgromadzonych dowodów. Niezbędnym jest również, aby organ po dokonaniu tej oceny dał jej wyraz w przekonującym uzasadnieniu decyzji. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza również, że jeżeli organ respektując reguły tej zasady, dokona na podstawie ocenionych dowodów ustaleń faktycznych, to ustalenia te nie mogą być skutecznie zwalczone przez stronę skarżącą, nawet jeśli odmienna ocena dowodów dokonana przez stronę mogłaby prowadzić do ustaleń odmiennych niż dokonał tego organ. Z wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych - rok 2005, znajdującego się w aktach administracyjnych, które dla Sądu stanowią podstawę dokonywanej kontroli legalności, wynika że wniosek ten został podpisany przez skarżącą i został sporządzony 15 lipca 2005r. oraz w tym samym dniu został przyjęty przez Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W sekcji V wniosku w rubryce: "Grodzenie uprawy leśnej siatką - 2 metrową" uzupełniono pismem ręcznym powierzchnię (w ha) poprzez wpisanie wielkości 2,46ha. Z tego więc powodu, przy zauważeniu że skarżąca nie kwestionowała treści wniosku wynika, że zadeklarowała ona grodzenie uprawy leśnej siatką o wysokości 2 metrów (chodzi o powierzchnię uprawy leśnej 2,46ha). Podkreślić należy, że w sekcji XII znajduje się oświadczenie (pkt 1 i 2), że znane są wnioskodawcy zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych i że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "zalesianie gruntów rolnych". W.K. podpisała wniosek również na stronie, na której znajduje się wyżej opisane oświadczenie. Z planu zalesienia nr [...], wynika że ochrona uprawy przed szkodami powodowanymi przez zwierzynę zostanie wykonana poprzez ogrodzenie siatką o wysokości 1,6m. Z protokołu czynności kontrolnych nr [...], który to protokół, na każdej karcie, został podpisany przez skarżącą W.K., wynika że podczas kontroli stwierdzono, iż wysokość siatki nie została dotrzymana (minimum 2 metry) i nieudokumentowano zakupu sadzonek. W treści protokołu (XIV "Uwagi inspektora terenowego") odnotowano, że wysokość siatki wynosi 1,5m, i że potwierdza to również faktura. W.K. nie wnosiła uwag do przeprowadzanych czynności kontrolnych, co wynika z niewypełnienia rubryki XV, a co więcej przyznała nawet w skardze, że okazała fakturę na zakup siatki o wysokości 1,5m, chociaż - jak to określiła - przez pomyłkę. W piśmie z dnia 6 września 2007r., a więc po upływie dość znacznego okresu czasu od przeprowadzonych czynności kontrolnych, W.K. wyjaśniła, że faktura na zakup siatki "jest wystawiona na wysokość 1,5m ponieważ przy negocjacji ceny zakład sprzedający obniżył pułap na fakturze niższy ponieważ sprzedał siatkę po niższej cenie. W rzeczywistości siatka na wysokość 1,6m zgodnie z planem zalesienia". W piśmie tym podniosła również, że wysokość siatki 1,6m, tak jak to wynikało z planu zalesienia nie była kwestionowana przez pracowników Agencji. W kolejnym piśmie z dnia 4 października 2007r. potwierdziła, że wysokość ogrodzeniowej siatki wynosi 1,6m. Natomiast w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura z dnia [...] kwietnia 2008r. skarżąca podała, że wprawdzie wysokość ogrodzenia określono na 1,6m, ale ogrodzenie zostało wykonane siatką o wysokości 2m. Do odwołania dołączono fakturę nr [...] z dnia 19 czerwca 2006r., z której wynika, że W.K. nabyła w Zakładzie Usługowo - Produkcyjnym Lasów Państwowych - L. 113 siatkę (25 rolek) o wysokości 2m. Odnotować również należy, że na rozprawie w dniu 23 października 2008r. pełnomocnik skarżącej - jej ojciec K.K. - podał odmienne tłumaczenie co do powodów okazania przez skarżącą podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 15 czerwca 2007r. faktur na zakup siatki ogrodzeniowej o wysokości 1,5m. Podał mianowicie, że taką siatkę zakupiono na ogrodzenie zagrody baranów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że z uwagi na zmienność twierdzeń skarżącej co do wysokości siatki, którą ogrodzono uprawę zalesioną (najpierw skarżąca twierdziła, że wysokość tej siatki wynosi 1,6m, a następnie że 2 metry), przy uwzględnieniu że ta zmienność nie była spowodowana emocjami po stronie skarżącej spowodowanymi przeprowadzanymi czynnościami kontrolnymi, gdyż również w znacznie późniejszym piśmie z dnia 6 września 2007r. skarżąca wskazywała na 1,6m wysokości siatki, dowód ten nie ma waloru wiarygodności. Ponadto odmienne są również wyjaśnienia skarżącej co do faktury okazanej podczas czynności kontrolnej (wyżej wspomnianych) od twierdzeń pełnomocnika skarżącej - jej ojca. To wszystko wskazuje, że nie istnieją podstawy do kwestionowania treści protokołu z czynności kontrolnych, w tym w zakresie stwierdzonej wysokości siatki ogrodzeniowej 1,5m. Skarżąca podpisała ten protokół i nie składała żadnych uwag do jego treści. Oceny tej nie może zmienić również fakt, że do akt administracyjnych dołączony jest wydruk komputerowy, zawierający fotografię i zaopatrzony w części opisowej w zakresie daty kontroli - datą 18 października 2007r., a więc inną datą niż data czynności kontrolnych, gdyż z fotografii tej nie wynika jaka jest wysokość siatki i przesądzające znaczenie ma tu treść protokołu z czynności kontrolnych. Konkludując organy nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów i Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania stanowiska organów. Należy również podzielić argumentację organów, że przedłożona dopiero na etapie wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura z dnia [...] maja 2008r. faktura, wyżej bliżej opisana, potwierdza jedynie fakt zakupu opisanej w niej siatki ogrodzeniowej, nie zaś fakt ogrodzenia przedmiotowych działek zalesionych tą zakupioną siatką. Zdjęcia fotograficzne dołączone do skargi nie wnoszą do sprawy żadnych nowych okoliczności i nie potwierdzają, że w dniu dokonanych czynności kontrolnych przedmiotowe działki były ogrodzone siatką o wysokości wyższej niż 1,5m. Przewlekłość postępowania administracyjnego nie miała wpływu na wynik sprawy. Sąd podziela podstawy prawne rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi - na podstawie art. 151 p.p.s.a.