IV SA/Wa 1385/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla inwestycji służącej do chowu i hodowli drobiu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2008 r. Nr (...) Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa (...) z dnia (...) kwietnia 2008 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r. w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla instalacji służącej do chowu i hodowli drobiu zlokalizowanej na terenie Fermy Drobiu w m. R. gm. D. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż wnioskodawczyni wznowienia postępowania nie była stroną decyzji z dnia (...) sierpnia 2006 r. Przymiot strony powołanej decyzji mieli – stosownie do art. 185 usta. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska – jedynie prowadzący przedmiotową fermę. Ponadto wskazano, iż wniosek skarżącej o wznowienie postępowania był wyraźnie sprecyzowany jako żądanie wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2008 r. A. K. zarzuciła naruszenie art. 6, art. 161 i art. 156 §1 pkt 2 kpa wskazując w szczególności na fakt, iż użyła w swoim wniosku sformułowania dotyczącego żądania wznowienia postępowania jedynie w znaczeniu potocznym. Jej zamiarem było w istocie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r., czemu dała wyraz w swoim odwołaniu, lecz organ odwoławczy nie uznał tych wyjaśnień. Skarżąca wskazała ponadto na szereg okoliczności mających jej zdaniem przemawiać za stwierdzeniem nieważności powołanej decyzji z dnia (...) sierpnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek tylko ze względów naruszenia przez organ odwoławczy prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarżąca złożyła skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2008 r. po raz pierwszy w piśmie z dnia (...) lipca 2007 r. przesłanym bezpośrednio do Sądu w tym samym dniu (przesyłka nadeszła do Sądu w dniu (...) lipca 2008 r.), zamiast za pośrednictwem organu, którego decyzję zaskarżyła. Wobec tej skargi Sąd nie podjął jednak żadnych czynności procesowych, ponieważ skarżąca wyjaśniła w swoim piśmie z dnia (...) lipca 2007 r., iż skargę tę omyłkowo przesłała bezpośrednio do Sądu, i dlatego ponowiła jej przesłanie za pośrednictwem organu odwoławczego. O ile więc skarga zawarta w piśmie z dnia (...) lipca 2008 r., przesłana za pośrednictwem organu odwoławczego, złożona została po upływie ustawowego terminu 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji odwoławczej wynika, iż decyzja ta odebrana została przez matkę skarżącej w dniu (...) czerwca 2008 r., dlatego termin do złożenia skargi upłynął w dniu (...) lipca 2008 r.), to jednak za termin złożenia skargi należy przyjąć dzień (...) lipca 2008 r., w którym nastąpiło nadanie w placówce pocztowej skargi przesłanej bezpośrednio do sądu. Skarga w niniejszej sprawie złożona zatem została w wyznaczonym do tego terminie, chociaż organ odwoławczy uzyskał o niej wiedzę dopiero z egzemplarza skargi przesłanego za jego pośrednictwem. Sąd nie może bowiem w zaistniałej sytuacji uznać skargi za złożoną po terminie, ponieważ stanowiłoby to pozbawienie skarżącej prawa do sądu w sytuacji, gdy skarżąca wyraziła swoją wolę zaskarżenia decyzji już w piśmie z dnia (...) lipca 2007 r. przesłanym bezpośrednio do sądu. Rozpatrując zatem skargę należy stwierdzić, iż treść wniosku skarżącej z dnia (...) marca 2008 r. jednoznacznie wskazuje na żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r., na uzasadnienie czego podniesiono, że wnioskodawczyni oraz inni mieszkańcy R. i K. nie byli informowani o wydaniu tej decyzji. Przy tak skonstruowanej treści wniosku organ pierwszej instancji miał zatem prawo traktować pismo skarżącej, jako wniosek o wznowienie postępowania. Postępowanie administracyjne jest jednak dwuinstancyjne, co oznacza, iż sprawa podlega dwukrotnemu merytorycznemu rozpatrzeniu przez organy obu instancji, gdy od decyzji organu pierwszej instancji zostanie wniesione odwołanie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła odwołanie do Ministra Środowiska, w którym kategorycznie stwierdziła, iż przedmiotem jej żądania było stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r., nie zaś wznowienie postępowania, jak potocznie to ujęła w swoim wniosku z dnia (...) marca 2008 r. W takich okolicznościach sprawy, organ odwoławczy zobowiązany był w pierwszej kolejności wyjaśnić rzeczywiste intencje wnioskodawczyni co do podstaw prawnych zgłaszanego żądania przeprowadzenia postępowania administracyjnego, tak aby sprawa została rozstrzygnięta w trybie do tego wnioskowanym przez skarżącą. Jeżeli bowiem skarżąca jednoznacznie wskazała, iż nie domaga się wznowienia postępowania, lecz stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez siebie decyzji administracyjnej, to chociaż uczyniła to dopiero na etapie postępowania odwoławczego, ma prawo oczekiwać, iż wnioskowana przez nią sprawa zostanie oceniona w postępowaniu adekwatnym do stawianych przez nią zarzutów. Prowadzenie postępowania administracyjnego w innym trybie prawnie określonym, niż tryb żądany przez skarżącą, jako wnioskodawcę, oznaczałby działanie organu administracji z urzędu, co z kolei powodowałoby brak rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącej. Niezależnie więc od ewentualnych uwarunkowań procesowych związanych z oceną przysługiwania skarżącej przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r., rolą organu odwoławczego było jednoznaczne wyjaśnienie przedmiotu żądania skarżącej, aby na tej podstawie wydać decyzję we właściwym do tego trybie procesowym. Należy bowiem podkreślić, iż postępowanie odwoławcze służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy przez organ wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzję w pierwszej instancji, dlatego też w przypadku postępowań wszczynanych co do zasady na wniosek zainteresowanego podmiotu, podmiot ten ma prawo modyfikować swoje żądanie także w ujęciu procesowym do zakończenia go ostateczną decyzją w sprawie, którą w przypadku złożenia odwołania jest decyzja organu drugiej instancji. Z powyższego względu, zaskarżona decyzja narusza art. 15 kpa w zw. z art. 61 §1 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawiła skarżącą rozpatrzenia sprawy w innym trybie procesowym, niż przyjęty przez organ odwoławczy, mimo wskazywania na to przez skarżącą w swoim odwołaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy wyjaśni przedmiot żądania skarżącej i w odpowiedniej do tego procedurze prawnej oceni dopuszczalność rozpatrzenia jej zarzutów.