VI SA/Wa 1149/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z [...] marca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. dalej u.b.a.), po rozpatrzeniu odwołania W. R. (dalej jako skarżący), od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2008 r. nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] września 2007 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, w związku z otrzymaną informacją z Komisariatu Policji w C. o skierowaniu przeciwko skarżącemu wniosku do Sądu Rejonowego w [...] o czyn z art. 51 ust. 2 pkt 4. Po jego zakończeniu Komendant Wojewódzki Policji w [...][...] stycznia 2008 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 i art. 20 u.b.a. wydał decyzję, mocą której cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ wskazał wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z [...] października 2007 r., wymierzający oskarżonemu karę grzywny w wysokości 550 zł. Wyrokiem tym skarżący został uznany winnym tego, że znajdując się w stanie nietrzeźwości nosił broń myśliwską, co wyczerpuje znamiona czynu z art. 51 ust. 2 pkt 4 u.b.a. Zdaniem organu powyższe ustalenia wyczerpują okoliczności określone w art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a., które stanowią obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ponadto organ zaliczył skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przyjmując, że stan faktyczny ustalony w sprawie bezspornie wskazuje na brak odpowiedzialności skarżącego. Również i te okoliczności doprowadziły organ do uznania, że zachodzą obligatoryjne przesłanki nakazujące cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Organ wskazał, że konieczne jest cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 u.b.a. Skarżący popełniając bowiem wykroczenie, polegające na posiadaniu broni w stanie po użyciu alkoholu nie daje gwarancji, że będąc w podobnym stanie nie użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. I oceny tej – zdaniem organu – nie zmienia pozytywna opinia z Koła Łowieckiego [...] w S. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Organowi I instancji zarzucił przy wydawaniu decyzji naruszenie prawa administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 k.p.a., przez niedostateczne zbadanie okoliczności faktycznych, zignorowanie zasady domniemania niewinności, błędną interpretację pojęcia "noszenia broni", a także obrazę przepisu art. 18 ust. 1 u.b.a., poprzez błędną jego wykładnię w zestawieniu z ustalonym orzecznictwem administracyjnym, w szczególności błędne przyjęcie, iż art. 51 ust. 2 pkt 4 u.b.a. stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Odnosząc się do podniesionych zarzutów skarżący wskazał przede wszystkim, że nie można go uznawać za winnego opierając się na rozstrzygnięciu wydanym przez Sąd Rejonowy [...] w [...], bowiem był to wyrok nakazowy, od którego wniósł sprzeciw i dalej toczy się postępowanie karne. Ponadto wskazał, iż według niego organ I instancji dokonał nadinterpretacji pojęcia "noszenie broni", przy czym potwierdził, że faktycznie korzystał z broni będąc w stanie po użyciu alkoholu. Wyjaśnił, iż była to sytuacja wyższej konieczności, która nie uzależnia skorzystania z broni od stanu trzeźwości potencjalnego lub rzeczywistego poszkodowanego. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, nie znalazł podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ II instancji wskazał, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. stanowi, że właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego, a więc wbrew stanowisku skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w [...] miał obowiązek cofnąć mu pozwolenie na broń. Komendant Główny Policji podkreślił, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 u.b.a. noszenie broni, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a., oznacza każdy sposób przemieszczania broni (bez zastrzeżenia, że chodzi tylko o miejsca publiczne) przez osobę posiadającą pozwolenie na tę broń. Przepis ten nie uzależnia wydania decyzji na jego podstawie, od stwierdzenia prawomocnym orzeczeniem sądu, faktu noszenia broni przez posiadacza pozwolenia w stanie po użyciu alkoholu. Organ podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się domniemania niewinności i tym samym argument skarżącego, iż do czasu zakończenia postępowania karnego organ I instancji nie powinien przypisywać mu winy nie znajduje uzasadnienia prawnego. Organ przypomniał, że skarżący sam przyznał, iż będąc w stanie nietrzeźwości, wyciągnął broń myśliwską w celu odstraszenia osób przybyłych na jego posesję, co wyczerpuje znamiona art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. i stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie organu odwoławczego sposób zachowania się skarżącego podczas awantury w barze, a następnie przed jego domem świadczy o takich cechach jego charakteru jak skłonność do awantur, nieumiejętność rozwiązywania konfliktów bez użycia przemocy, nieadekwatność zachowania do obiektywnie istniejącej sytuacji i pozwala zakwalifikować go do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ nie stwierdził, by w postępowaniu przeprowadzonym przez komendanta wojewódzkiego zostały naruszone prawa strony, bowiem została ona zawiadomiona i pouczona o przysługujących jej prawach, z których zresztą skorzystała, potwierdzając własnym podpisem zapoznanie się z aktami sprawy. Została też poinformowana o zakończeniu przez organ I instancji postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego. Jednocześnie organ uznał za nieuprawnione, bowiem niepoparte stosownym postępowaniem dowodowym, stwierdzenie organu I instancji, iż pozwolenie na broń należy cofnąć skarżącemu również w związku z przesłanką z art. 15 ust. 1 pkt 4 u.b.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w całości oraz o umorzenia postępowania w sprawie w obu instancjach. Zaskarżonej decyzji W. R. zarzucił obrazę przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez wadliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza przez pominięcie rozstrzygnięcia sądowego o okolicznościach faktycznych oraz sprzeczność rozstrzygnięcia z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo opisał stan faktyczny zdarzenia będącego przyczyną cofnięcia mu pozwolenia na broń oraz ponownie przywołał argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Wskazał, że wobec niego odpada obowiązek zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 1 u.b.a., na podstawie którego organ obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń. W jego ocenie pojęcie "noszenia broni" zostało źle zinterpretowane i nie może mieć zastosowania do sytuacji w jakiej on użył broni. Skarżący stwierdził, iż niesłusznie przypisuje się mu pejoratywne cechy charakteru na podstawie jednego zdarzenia i jest to wynikiem subiektywnego punktu widzenia organów obu instancji. Wskazał ponadto, iż wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. sygn. [...]Sąd Rejonowy [...] w [...] uniewinnił go od popełnienia zarzucanego mu czynu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, a odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze uznał je za nieuzasadnione. Organ wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie potwierdza, że skarżący nosił broń znajdując się w stanie po użyciu alkoholu i tego faktu nie niweczy załączony przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., bowiem organy administracji nie są związane sądowymi wyrokami uniewinniającymi. Komendant Główny Policji podkreślił, że okolicznością wzbudzającą uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest przebieg zdarzenia, które miało miejsce [...] sierpnia 2007 r. Zachowanie się skarżącego tego dnia zarówno podczas awantury w barze, jak i przed domem świadczy o takich jego cechach charakteru jak skłonność do awantur oraz nieumiejętność rozwiązywania konfliktów, a to wskazuje, iż zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak i procesowego, bowiem organy Policji w sposób wyczerpujący zebrały cały materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez W. R. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. Noszenie broni oznacza każdy sposób przemieszczania broni przez osobę posiadającą pozwolenie na broń (art. 10 ust. 4a u.b.a.). Konstrukcja powyższego przepisu ... organ cofa ... wskazuje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w tym przepisie przewidzianych, organ obowiązany jest cofnąć udzielone wcześniej pozwolenie na posiadanie broni. Omawiany przepis konstruuje zatem decyzję związaną, nie pozostawiając organowi jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Obowiązkiem organu jest jedynie ustalenie czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie organ z powyższego obowiązku wywiązał się, a wskazany w decyzji stan faktyczny jest niesporny między stronami. Skarżący będąc w stanie nietrzeźwości, w trakcie zajścia z trzema mężczyznami, którzy przybyli na jego posesję, wziął z domu broń myśliwską, z której następnie oddał dwa strzały w celu odstraszenia tych mężczyzn. Tak zrekonstruowany stan faktyczny – w ocenie Sądu - w pełni wypełnia przesłanki zawarte w art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. Skarżący znajdował się nie tylko w stanie po użyciu alkoholu, ale w stanie nietrzeźwości i przemieszczał broń, albowiem zabrał ją z miejsca jej przechowywania i udał się na swoją posesję, gdzie zostały oddane z niej strzały. I nie ma żadnego znaczenia, że skarżący znajdował się na swojej posesji, a nie w miejscu publicznym, dostępnym dla nieokreślonej liczby osób. Ratio legis omawianego przepisu jest takie, aby osoby, które z racji spożycia alkoholu czy też innego środka odurzającego, mogą mieć zaburzoną zdolność oceny swojego zachowania i stracić umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem, nie przemieszczały się z tą bronią poza miejscem, w którym ją przechowują. Chodzi o eliminowanie dostępu do broni dla tych posiadaczy, którzy dopuszczają się niebezpiecznego postępowania polegającego na noszeniu broni będąc pod wpływem środków odurzających (alkoholu, narkotyków). I nie ma przy tym znaczenia, jakie okoliczności doprowadziły do przemieszczania się z bronią osoby znajdującej się w stanie po użyciu alkoholu. W wyroku z 6 września 2002 r. (sygn. akt III SA 424/01) NSA wskazał, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. nie wskazuje okoliczności usprawiedliwiających noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, a tym bardziej nie uzależnia możliwości cofnięcia pozwolenia od ich braku. W tym stanie rzeczy uznać – zdaniem Sądu – należy, że obowiązku cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską nie eliminuje – akcentowana przez skarżącego – chęć odstraszenia napastników, czy też natychmiastowy brak reakcji policji poinformowanej o zdarzeniu. Skarżący nie otrzymał pozwolenia na broń palną w celu ochrony osobistej, co i tak nie zmienia faktu, że również i tego typu broni nie można przenosić poza miejsce jej przechowywania, przez posiadacza stosownego pozwolenia, będącego pod wpływem alkoholu. Analiza przepisu art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. prowadzi do wniosku, że zastosowanie sankcji w nim określonych, nie jest uzależnione od wyroku skazującego za popełnienie wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 4 u.b.a. Musi jedynie zaistnieć – na co wskazano powyżej – stan faktyczny odpowiadający dyspozycji tego przepisu. Dlatego też bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje wyrok uniewinniający skarżącego od popełnienia wykroczenia określonego we wskazanym przepisie, skoro skarżący nie neguje stanu faktycznego ustalonego przez organ, a ten stan faktyczny wypełnia przesłanki obligujące organ do cofnięcia pozwolenia na broń. Zauważyć bowiem należy, że odpowiedzialność karna różni się od odpowiedzialności administracyjnej. Oznacza to, że nie zawsze okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną jak np. działanie w obronie koniecznej, działanie w stanie wyższej konieczności i inne, będą oddziaływać na odpowiedzialność administracyjną. I taka właśnie sytuacja występuje w sprawie niniejszej. Art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. nie przewiduje jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, a tym samym wyłączających odpowiedzialność przewidzianą w tym przepisie. Zauważyć przy tym należy, w kontekście argumentów podniesionych w skardze, iż okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wskazują, że użycie broni nie było jedyną metodą uniknięcia najścia trzech mężczyzn na posesję skarżącego i jak się w konkluzji okazało, metodą nieskuteczną. W tym stanie rzeczy organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Na podkreślenie zasługuje, że ustalenie przez uprawniony organ, że skarżący nosi broń będąc w stanie nietrzeźwości, było wystarczającą przesłanką do cofnięcia mu pozwolenia na tę broń w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. Organy Policji dokonały jednak jeszcze – do czego były uprawnione – oceny zachowania skarżącego w kontekście stwierdzenia czy istnieje obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ocena dokonana w tym zakresie przez organ jest – zdaniem Sądu – prawidłowa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu) czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość i inne). W rozpoznawanej sprawie organ ww. obawę wywiódł z oceny zachowania skarżącego podczas awantury w barze, a następnie przed jego domem. Zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwalał – w ocenie Sądu – na uznanie, że zachowanie skarżącego świadczy o tym, że jest on porywczy, skłonny do awantur, niechętny do rozwiązywania problemów w sposób ugodowy, nieopanowany. I nie może być usprawiedliwieniem dla takiego zachowania skarżącego, które przemawia za przypisaniem mu powyższych cech, okoliczność, że znajdował się on w stanie po spożyciu alkoholu. Pamiętać przy tym należy, że jak wskazały badania stanu trzeźwości, skarżący spożył zapewne więcej niż – jak podaje – jedną butelkę piwa i będąc w stanie nietrzeźwości, mając zaburzoną zdolność oceny sytuacji, sięgnął po broń i użył jej. Takie jego zachowanie – na co wskazano powyżej – było nieadekwatne do obiektywnie istniejącej sytuacji. A zatem okoliczność, że skarżący był nietrzeźwy jest dodatkową przesłanką przemawiającą za tym, że jego zachowanie rodzi obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Broń – co oczywiste – zawsze jest narzędziem niebezpiecznym. Niebezpieczeństwo spowodowania, przez jej nieuprawnione użycie, nieodwracalnych dla zdrowia i życia ludzkiego skutków wzrasta, gdy znajduje się ona w rękach osoby będącej po spożyciu alkoholu, która nie jest w pełni w stanie kontrolować swojego zachowania. Na ocenę osoby skarżącego, dokonana przez organ, nie mogła mieć wpływu pozytywna opinia wystawiona przez Koło Łowieckie [...] w S., albowiem opinia ta odnosi się jedynie do skarżącego jako myśliwego i nie nawiązuje do zdarzenia, będącego podstawą tej oceny. Reasumując – zdaniem Sądu – organ zgodnie z wyrażoną w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, dokonał takiej oceny, która choć swobodna, nie była jednak dowolna i wyprowadził z niej prawidłowe wnioski. Dlatego też przyjęcie za podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. było także w pełni uzasadnione. Niezależnie od powyższego na podkreślenie zasługuje, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest jedynie kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. Prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Organy uprawione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy zrealizował obowiązki wynikające z art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a., dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji, mających w niniejszej sprawie zastosowanie. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.