I SA/Wa 715/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-24
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła obywatelstwo obce i w związku z tym utraciła obywatelstwo polskie, może ubiegać się o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli prawo to przysługiwało jej spadkodawcy?Ratio decidendi
Posiadanie obywatelstwa polskiego jest warunkiem koniecznym do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zarówno dla pierwotnego właściciela, jak i dla spadkobierców. Nabycie obywatelstwa obcego, a w konsekwencji utrata obywatelstwa polskiego, uniemożliwia skuteczne ubieganie się o tę rekompensatę, niezależnie od przyczyn utraty obywatelstwa czy jego posiadania w momencie nabycia spadku.Stan faktyczny
Skarżący J. B. domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP przez A. B. Decyzją Wojewody odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na brak polskiego obywatelstwa skarżącego. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na wymóg posiadania obywatelstwa polskiego przez spadkobierców. Skarżący, obywatel austriacki, wniósł skargę do WSA, zarzucając nierzetelne zbadanie sprawy i wskazując na swoją krzywdę jako osoby poszkodowanej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej powoływany jako skarżący) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez skarżącego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości B., powiat B., województwo [...], utrzymał w mocy powołaną decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o realizacji prawa do rekompensaty) decyzją z dnia [...] października 2007 r. orzekł o odmowie potwierdzenia posiadania przez skarżącego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości B., powiat B., województwo [...], uznając, że skarżący nie spełnia wymogów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, ponieważ nie posiada obywatelstwa polskiego.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest dla niego krzywdzące. W odwołaniu skarżący stwierdził, że pomimo faktu, iż nie jest obecnie obywatelem polskim jest osobą poszkodowaną z tytułu pozostawienia przez Pana A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W szczególności skarżący stwierdza, że przybył do Polski jako mały chłopiec w ramach repatriacji zgodnie z kartą ewakuacyjną w 1945 r. Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu tego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o rekompensatach zabużańskich w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. (...)", zgodnie zaś z art. 2 pkt 2 tej ustawy ww. osoba musi posiadać obywatelstwo polskie.
Należy stwierdzić, że z akt sprawy wynika, że skarżący nie jest w chwili obecnej obywatelem polskim, a zatem nie spełnia przesłanki art. 3 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 2 i decyzja o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty jest prawidłowa.
Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił zarzucając, że sprawa powinna być zbadana bardziej wnikliwie i dokładnie. Opisując swoją sytuację, wskazał że jako osoba poszkodowana ma prawo do rekompensaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty koniecznym warunkiem potwierdzenia tego prawa jest posiadanie przez osobę występującą z wnioskiem obywatelstwa polskiego. Przy czym stosownie do treści art. 3 ust. 2 tej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej poza granicami Państwa Polskiego, ubiegający się o rekompensatę spadkobiercy również muszą spełniać ten warunek. Przepis ten jest jednoznaczny w swojej treści i nie wymaga interpretacji.
Skarżący, co nie jest w ogóle kwestionowane, jest obywatelem austriackim i posługuje się paszportem austriackim. Przy czym obywatelstwo austriackie nabył w 1988 r. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz .U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) w wersji obowiązującej do 27 maja 1990 r.- Nabycie obywatelstwa obcego pociąga za sobą utratę obywatelstwa polskiego.
Należy w całości podzielić stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej, że nie posiadanie przez skarżącego obywatelstwa polskiego uniemożliwia potwierdzenie prawa do rekompensaty. Posiadanie obywatelstwa polskiego jest koniecznym warunkiem wydania decyzji potwierdzającej prawa do rekompensaty. Przy tym nie mają znaczenia przyczyny utraty obywatelstwa oraz to, że w dacie nabycia spadku po A. B. był obywatelem polskim.
Zarzuty skargi są więc całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. W okolicznościach sprawy Minister Skarbu Państwa miał obowiązek utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Dlatego skarga jako całkowicie nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło