II SA/Wa 1033/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej - oddala skargę - Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] cofającą W. F. zezwolenie na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w okręgu Prokuratury Okręgowej w O. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny podniósł, iż organ I instancji decyzję z dnia [...] maja 2006 r. o cofnięciu W. F. zezwolenia na odbywanie aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej podjął na wniosek Prokuratora Okręgowego w O. Decyzja ta zapadła z powodu dwukrotnego uzyskania przez wymienionego aplikanta negatywnej oceny z kolokwium, co powodowało spełnienie przesłanek określonych w art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) w związku z § 39 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.). W. F. w dniu 2 czerwca 2006 r. złożył w Prokuraturze Apelacyjnej w W. odwołanie od rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2006 r. do Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia podniósł, iż w jego ocenie, dwukrotne uzyskanie negatywnej oceny z kolokwium przeprowadzonego na drugim roku aplikacji nie zasługuje na uznanie jako rażące naruszenie obowiązków aplikanta. Odwołujący się stwierdził ponadto, że jako aplikant sumiennie wykonywał powierzone obowiązki, polecenia przełożonych oraz uczestniczył w zajęciach szkoleniowych. Wskazał również, że wystawienie oceny niedostatecznej z kolokwium nie odzwierciedla w pełni poziomu jego wiedzy. Po analizie odwołania i akt osobowych aplikanta W. F., organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Minister wskazał, iż decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prokurator Apelacyjny w W. zezwolił W. F. na odbywanie aplikacji pozaetatowej w okręgu Prokuratury Okręgowej w O. W. F. rozpoczął odbywanie aplikacji z dniem 1 października 2004 r. Na drugim roku aplikacji aplikant W. F. przystąpił do kolokwium przeprowadzonego w terminie 23 stycznia - 15 lutego 2006 r. i uzyskał ocenę ogólną - niedostateczną, w tym z pracy pisemnej - dostateczny plus, z części ustnej: z prawa karnego materialnego - niedostateczny, z prawa karnego procesowego - dostateczny minus, z prawa cywilnego - dostateczny minus, z prawa administracyjnego - dostateczny dwa minusy, z prawa gospodarczego - dostateczny minus, z kryminalistyki - dostateczny minus, z medycyny sądowej, psychiatrii i psychologii sądowej - dostateczny minus, z zagadnień konstytucyjnych i ustrojowych, prawa europejskiego i ustawy o prokuraturze - dostateczny dwa minusy. W dniach 31 marca i 4 kwietnia 2006 r. aplikant W. F. przystąpił do kolokwium poprawkowego uzyskując z części pisemnej ocenę dobry plus, z części ustnej otrzymał następujące oceny: z prawa karnego materialnego - niedostateczny, z prawa karnego procesowego - dostateczny, z prawa cywilnego - dobry minus, z prawa administracyjnego - dostateczny minus, z prawa gospodarczego - niedostateczny, z kryminalistyki - dostateczny, z medycyny sądowej, psychiatrii i psychologii sądowej - niedostateczny, z zagadnień konstytucyjnych i ustrojowych, prawa europejskiego, ustawy o prokuraturze - dostateczny dwa minusy. Komisja egzaminacyjna oceniła wynik ogólny kolokwium poprawkowego jako niedostateczny. Powyższa sytuacja stała się podstawą do cofnięcia W. F. zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej, z powodu dwukrotnego uzyskania negatywnej oceny z kolokwium składanego na drugim roku aplikacji. Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze w art. 94b ust.1 pkt 2 stanowi, że prokurator apelacyjny, na wniosek prokuratora okręgowego, cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jeżeli rażąco narusza obowiązki aplikanta. Z kolei w § 39 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej stwierdza się, że zwolnienie aplikanta w toku aplikacji następuje, jeżeli nie czyni postępów w toku aplikacji. Obowiązek przeprowadzenia kolokwium wynika z treści § 24 w zw. z § 48 powołanego wyżej rozporządzenia. Celem kolokwium jest sprawdzenie wiedzy zdobytej przez aplikantów oraz znajomości przepisów prawnych, jak również umiejętności stosowania prawa w praktyce. W związku z powyższym zaliczenie kolokwium jest niezbędne do kontynuowania aplikacji i następnie, do przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego. Aplikant W. F. zarówno z kolokwium w pierwszym terminie, jak i z kolokwium poprawkowego uzyskał oceny niedostateczne, co wskazywało, że przez dotychczasowy okres aplikacji nie poczynił wystarczających postępów w nauce pomimo, iż zgodnie art. § 6 pkt 3 ww. rozporządzenia był zobowiązany stale podnosić poziom swojej wiedzy zawodowej. Naruszenie tego obowiązku należało ocenić jako rażące, ponieważ dwukrotne sprawdzenie wiedzy zawodowej aplikanta w drodze kolokwium dało wynik negatywny. W tej sytuacji decyzja Prokuratora Apelacyjnego w W. o cofnięciu zezwolenia na odbywanie aplikacji prokuratorskiej stało się w pełni zasadna i została wydana z zachowaniem wymogów, o których mowa w wyżej przytoczonych przepisach. W. F. zaskarżył decyzję Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego z dnia [...] czerwca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, skarżący podniósł, iż nie zgadza się z dokonaną przez organy interpretacją przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż jego zdaniem, rozpatrując sam postęp w nauce w toku aplikacji, należy brać pod uwagę nie tylko negatywne oceny z prowadzonego kolokwium, ale również opinie patronów, wykonywanie poleceń służbowych uczestnictwo w zajęciach, postawę i doświadczenie zawodowe oraz podnoszenie wiedzy ogólnej. Skoro na stan podnoszenia wiedzy mają wpływ ww. przesłanki, które zainteresowany spełniał, to nie można przyjąć, że w sposób rażący naruszył obowiązki aplikanta. Ponadto, skarżący nie zgodził się z tezą, iż uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium jest czynnością niezbędną do kontynuowania aplikacji oraz dopuszczenia do egzaminu końcowego. Stanowisko Ministra w tym zakresie nie posiada oparcia w przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tekst jednolity Dz. U z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W świetle tego przepisu, prokurator apelacyjny na wniosek prokuratora okręgowego cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jeżeli rażąco narusza obowiązki aplikanta. W ocenie Sądu, powołany przepis ustawy stanowi samodzielną podstawę do cofnięcia aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Jak wynika z akt sprawy, Prokurator Okręgowy w O. wystąpił do Prokuratora Apelacyjnego w W. z pisemnym wnioskiem o cofnięcie W. F. zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej z powodu braku postępów w toku aplikacji i rażącego naruszenia obowiązków aplikanta, określonych w rocie ślubowania oraz § 6 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.). We wniosku wskazano ponadto, że z uwagi na wynik kolokwium poprawkowego wymieniony aplikant utracił możliwość kontynuowania aplikacji. Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż W. F. na drugim roku aplikacji przystąpił do kolokwium przeprowadzonego w dniach 23 stycznia i 15 lutego 2006 r. i uzyskał ocenę ogólną niedostateczną. W dniach 31 marca i 4 kwietnia 2006 r. skarżący przystąpił do kolokwium poprawkowego. Komisja egzaminacyjna oceniła wynik ogólny kolokwium poprawkowego jako niedostateczny. Jak słusznie podkreślił Minister, obowiązek przeprowadzenia kolokwium wynika z treści § 24 w zw. z § 48 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 24 ust. 1 rozporządzenia, nie wcześniej niż po upływie pierwszego roku aplikacji, aplikant składa kolokwium z dziedziny prawa, która była przedmiotem zajęć seminaryjnych w okresie poprzedzającym kolokwium. Zawarte w przepisie sformułowanie "składa kolokwium" należy traktować jako bezwzględny obowiązek nałożony na aplikanta. Złożenie kolokwium dochodzi do skutku w przypadku uzyskania z niego oceny pozytywnej. Tylko w takiej sytuacji można przyjąć, iż aplikant podnosi poziom swojej wiedzy zawodowej. Posiada zatem usprawiedliwione podstawy stanowisko organów orzekających w sprawie, że celem kolokwium jest sprawdzenie wiedzy zdobytej przez aplikantów oraz znajomości przepisów prawnych, jak również stosowania prawa w praktyce. W związku z tym, uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium jest niezbędne do kontynuowania aplikacji i następnie przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego. Wskazać również należy, że w § 6 pkt 3 powołanego rozporządzenia, zapisany jest obowiązek nałożony na aplikanta - stałego podnoszenia wiedzy zawodowej. W ocenie Sądu nie ma racji skarżący twierdząc, że naruszenia obowiązku stałego podnoszenia wiedzy zawodowej (przejawiającego się brakiem zaliczenia kolokwium sprawdzającego) nie można zaliczyć do rażącego naruszenia obowiązków aplikanta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 945/08 (niepublikowanym) wyraził trafny pogląd, iż przesłanka "rażącego naruszenia obowiązków aplikanta" jest określeniem bardzo szerokim i zawiera w sobie również nieczynienie postępów w nauce, a w tym określeniu mieści się uzyskanie dwóch negatywnych ocen z kolokwium. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnej interpretacji przez organ § 39 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, należy stwierdzić, iż nie jest on trafny. Powołany przepis stanowi, że zwolnienie aplikanta w toku aplikacji następuje jeżeli aplikant nie czyni postępów w toku aplikacji, a zwłaszcza, jeżeli uzyskał dwie negatywne opinie patronów. Użyty w tym przepisie zwrot "a zwłaszcza" wskazuje, że uzyskanie dwóch negatywnych opinii patronów nie jest jedyną przesłanką zwolnienia, lecz stanowi jeden z przykładów nieczynienia postępu w toku aplikacji. Dostrzec należy, iż powołana regulacja prawna dotyczy aplikantów etatowych, o czym świadczy użycie zwrotu "zwolnienia aplikanta". Z aplikacji zwalnia się aplikanta etatowego, natomiast w stosunku do aplikanta pozaetatowego cofa się zezwolenie na odbywanie aplikacji. Organy orzekające w sprawie uzupełniająco powołały ten przepis w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Nie stanowi to jednak o wadliwości zaskarżonej decyzji. Trzeba mieć bowiem na uwadze, iż art. 94b ustawy o prokuraturze stanowi samodzielną podstawę do cofnięcia aplikantowi pozaetatowemu zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.