II FZ 633/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1085/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oraz do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia - w wyniku wznowienia postępowania - odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2001 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 24 października 2008 r., I SA/Kr 1085/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił P. S.A. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia i uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 6 czerwca 2008 r., Nr [...], w przedmiocie określenia - w wyniku wznowionego postępowania - odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2001 r. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: zarządzeniem z 13 sierpnia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 852 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi 18 sierpnia 2008 r. Żądana kwota wpłynęła na konto sądu 10 października 2008 r. Pełnomocnik strony 1 września 2008 r. poinformował sąd pierwszej instancji, że 14 sierpnia 2008 r. wygasło mu pełnomocnictwo do reprezentowania spółki P.S.A. Następnie 14 października 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie o wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, oraz do uiszczenia wpisu sądowego, dołączając jednocześnie przedmiotowe zażalenie. We wniosku tym, złożonym przez nowego pełnomocnika podniesiono, że dotychczasowy pełnomocnik został zwolniony z dalszych obowiązków 14 sierpnia 2008 r., a nowy pełnomocnik został ustanowiony przez stronę skarżąca dopiero 7 października 2008 r. Pomiędzy datą wypowiedzenia dotychczasowego pełnomocnictwa, a datą ustanowienia nowego pełnomocnika strona skarżąca działała bez pełnomocnika, co spowodowało uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wysokości wpisu sądowego. 3. Sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 42 § 1, art. 85 oraz art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo 14 sierpnia 2008 r., o czym nie poinformowała sądu, zaś nowy pełnomocnik ustanowiony został przez stronę dopiero w 7 października 2008 r. Zatem w ocenie sądu pierwszej instancji winę za zaistniałą sytuację ponosi wyłącznie strona skarżąca, bowiem dokonując wypowiedzenia pełnomocnictwa winna, należycie dbając o swoje interesy, niezwłocznie poinformować o tym sąd, aby zapobiec ewentualnym negatywnym skutkom bezczynności w tym zakresie. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., które polegało na nietrafnym przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym strona skarżaca ponosi wyłączną winę za uchybienie terminowi do złożenia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydziału oraz do uiszczenia wpisu sądowego, a tym samym na przyjęciu że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, co stanowi element hipotezy art. 86 § 1 p.p.s.a. W związku z tym wniesiono o uchylenie zaiskrzonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 42 § 1 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Zauważyć w związku z tym należy, że zawiadomienie sądu o takim wypowiedzeniu pełnomocnictwa może być dokonane zarówno przez mocodawcę, jak i pełnomocnika. Należy dołączyć do niego odpowiednią liczbę odpisów dla doręczenia stronie przeciwnej i innym uczestnikom. Przy ustalaniu dnia zawiadomienia sądu istotna jest data, w której sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu, tj. dzień doręczenia stosownego pisma lub złożenia go w biurze podawczym sądu, a nie dzień nadania takiego pisma w urzędzie pocztowym (por.: M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 108). Jak wynika z akt sprawy zarządzenie z 13 sierpnia 2008 r. zostało doręczone pełnomocnikowi 18 sierpnia 2008 r. natomiast dopiero 1 września 2008 r. pełnomocnik poinformował sąd pierwszej instancji, że 14 sierpnia 2008 r. wygasło mu pełnomocnictwo do reprezentowania spółki P. S.A. W tej sytuacji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że dopiero 1 września 2008 r. wypowiedzenie pełnomocnictwa odniosło skutek prawny względem sądu. Wprawdzie art. 42 § 1 p.p.s.a. nie wskazuje, na kim spoczywa obowiązek zawiadomienia sądu o wycofaniu pełnomocnictwa, jednakże w sytuacji kiedy mocodawca, który wypowiada pełnomocnictwo i zwalania pełnomocnika z obowiązku podejmowania jakichkolwiek czynności, powinien o takiej sytuacji powiadomić niezwłocznie sąd, bowiem dopiero z tą datą staje się bezpośrednio adresatem korespondencji z sądem. W gestii sądu nie leży ocenianie relacji panujących między pełnomocnikiem a jego mocodawcą. W stanie faktycznym sprawy niniejszej konsekwencje związane z wypowiedzeniem pełnomocnictwa przez stronę obligują ją do przejęcia za pełnomocnika wszelkich obowiązków wynikających z toku czynności procesowych lub wyznaczenie innego pełnomocnika w taki sposób, aby pozostało to bez wpływu na bieg wyznaczonych terminów procesowych. Oceniając zatem powyższe okoliczności z punktu widzenia przesłanek z art. 86 § 1 p.p.s.a. należy wskazać zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż spółka nie spełniła przesłanek uzasadniających przywrócenia terminu. Zasadnie w swoim orzeczeniu sąd pierwszej instancji wskazał, że mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż od tej chwili skutki działania bądź nie działania pełnomocnika obciążają mocodawcę. Dlatego też wbrew zarzutom zażalenia nie można przyjąć, że strona nie mogła zaistniałej przeszkody w danych warunkach przezwyciężyć. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostawała okoliczność, że skarżąca nie spodziewała się żadnej korespondencji ze strony sądu. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.