I SA/Gl 587/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. w Dz.U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] roku, nr [...] , którym organ ten uznał za nieuzasadniony zarzut A. M. dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy N. wystawił przeciwko A. M. tytuł wykonawczy : - z dnia [...] 2005 roku, nr [...]obejmujący zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za [...] i [...] kwartał 2004 roku w łącznej kwocie [...] złotych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, - z dnia [...] 2005 roku, nr [...] obejmujący zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za [...] i [...] kwartał 2005 roku w łącznej kwocie [...] złotych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Przed wystawieniem powyższych tytułów podatnikowi doręczone zostały upomnienia (odpowiednio : [...]2004 roku, [...]2005 roku, [...]2005 roku oraz [...] 2005 roku). Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu [...] i [...] 2005 roku wraz z zawiadomieniami z dnia [...] 2005 roku, nr [...] oraz z dnia [...] 2005 roku, nr [...] o zajęciu świadczenia rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., Inspektorat w R. W piśmie z dnia [...] 2005 roku, doprecyzowanym pismem z dnia [...] 2005 roku zobowiązany wniósł o "natychmiastowe zaprzestanie" egzekucji z renty inwalidzkiej, "która stanowi utrzymanie 4 osób, bez pomocy państwa i kradzieży uniemożliwia rodzinie miesięczne przetrwanie". Postanowieniem z dnia [...] 2006 roku, nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. uznał zarzut A. M. dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – za nieuzasadniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany powtórzył zarzuty zawarte w wyżej wymienionych pismach z dnia [...] i [...] 2005 roku, powołując się w szczególności na trudną sytuację materialną jego rodziny. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. w Dz.U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954) a dotyczącą celowości prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Podkreślił, iż z powyższego przepisu wynika wprost, że organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne ma ustawowy obowiązek zastosować kilka środków egzekucyjnych, które zdaniem tego organu doprowadzą do przymusowego wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych. Niewątpliwie takim środkiem jest między innymi zajęcie świadczenia rentowego zobowiązanego. W dalszej części uzasadnienia postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż A. M. w powołanych wyżej pismach – również w tym, w którym wniósł zarzut na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – nie wskazał innego środka egzekucyjnego, który według niego należałoby zastosować celem ściągnięcia egzekwowanych należności. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł także, iż "zgodnie z art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej obowiązkiem wierzyciela jest dochodzenie od dłużnika nieuregulowanych przez niego zaległości. Jest to obowiązek ustawowy". Biorąc pod uwagę treść powołanych wyżej przepisów organ odwoławczy stwierdził, iż organ egzekucyjny zasadnie uznał zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – za nieuzasadniony Postanowienie to A. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi zarzucił, iż : - egzekwowane należności są niemożliwe do zapłacenia oraz nierealne jest żądanie wierzyciela, który chce jeszcze bardziej ograniczyć środki zobowiązanego na utrzymanie rodziny, - środek egzekucyjny jest nie tylko zbyt uciążliwy, ale łamie również prawa obywatelskie zapisane w Konstytucji R.P., - uzasadnienie postanowienia organu egzekucyjnego jest nielogiczne, gdyż stosowane przez organ egzekucyjny środki są z reguły uciążliwe. Ponadto skarżący w uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w zarzutach oraz w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst w Dz.U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954). Mając na uwadze zasadę poszanowania minimum egzystencji, ustawodawca w art. 8-10 ustawy wymienia dobra, których zajęcia dokonywać nie wolno. Ponieważ podstawowym zadaniem organów egzekucyjnych jest ściągnięcie od zobowiązanego dochodzonych zaległości, możliwe jest stosowanie równolegle kilku środków egzekucyjnych. W stosunku do skarżącego zastosowano zajęcie świadczenia rentowego. Zgodnie z art. 7 § 2 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych – środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści cytowanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. W rozpatrywanej sprawie jedynym źródłem wykonania obowiązku były wpływy z realizacji zajętej renty dłużnika, tym bardziej że zobowiązany nie wskazał żadnego innego środka egzekucyjnego, który można by zastosować celem ściągnięcia egzekwowanych zaległości. We wszystkich bowiem swoich pismach (zarzuty, zażalenie, skarga) skarżący nie wniósł zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego lecz wskazywał na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Argumenty te nie mogły okazać się skuteczne w rozpatrywaniu skargi na postanowienie dotyczące rozpatrzenia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Mogły natomiast – na co wskazał również organ odwoławczy – stanowić podstawę do ubiegania się o zastosowanie ulg podatkowych przewidzianych w przepisach powołanej wyżej ustawy – Ordynacja Podatkowa. Jednakże wniosek w tym przedmiocie może zostać rozpoznany w innym (odrębnym) postępowaniu niż postępowanie egzekucyjne. W tej sytuacji zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, naruszenia zasady celowości działania, zastosowania represji wobec dłużnika nie znajdują uzasadnienia. Chybiony jest również zarzut dotyczący naruszenia bliżej nie skonkretyzowanych przepisów Konstytucji R.P.. Skoro bowiem – co wykazano wyżej – organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował w/w przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to nie można twierdzić, że uchybił on przepisom ustawy zasadniczej. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.