VII SA/Wa 1415/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej F. Sp. z o.o. w W. kwotę 1500 zł (tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. znak: [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r.-Prawo farmaceutyczne (Dz. U z 2004r. nr 53, poz. 533 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2006r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco: W dniu 18 października 2006r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o wydanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego we wsi W. na terenie powiatu W. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...] , na podstawie art. 70 ust. 4 w zw. z art. 99 ust. 2 i 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego odmówił F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. udzielenia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego w W. na terenie powiatu W. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawa farmaceutycznego, według którego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego odpowiednio stosuje się postanowienia art. 99 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy. Powołany przepis stanowi, że zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie wydaje się, jeśli podmiot ubiegający się o zezwolenie prowadzi na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych albo podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek na terenie województwa. Stosując odpowiednio wskazany przepis, [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przy obliczaniu udziału procentowego wziął pod uwagę prowadzone już przez stronę punkty apteczne i ich udział w całkowitej liczbie punktów aptecznych na terenie województwa. Zgodnie ze stanem faktycznym, na dzień wydania przedmiotowej decyzji na 129 punktów aptecznych funkcjonujących w województwie [...] strona prowadzi już 6 takich punktów. Wskutek powyższego stwierdzono przekroczenie ustawowego progu i odmówiono udzielenia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. Po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od powyższej decyzji, Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła spółka F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania przez niezachowanie wymogów wynikających z art. 107 kpa oraz art. 6, 7, 8 kpa oraz naruszenia prawa materialnego tj. art. 70 ust. 4 i art. 99 ust. 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Po rozpoznaniu niniejszej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 582/07, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 70 ust. 4 Prawa farmaceutycznego prowadzenie punktów aptecznych wymaga uzyskania zezwolenia, a przepisy art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 1-3, art. 101-104 oraz art. 107 stosuje się odpowiednio. Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej, że ww. odesłanie odnosi się wyłącznie do aptek ogólnodostępnych. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., od wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sądu Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008r., w sprawie o sygn. akt II GSK 201/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, ponadto orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stroną skarżącą, iż rozważania zawarte w uzasadnieniu Sądu I instancji, co do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, mogą co najmniej budzić wątpliwości interpretacyjne. Sąd ten zaakceptował argumentację organów administracji publicznej, co do wykładni art. 70 ust. 4 i art. 99 ust. 3 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, nie wyjaśnił jednak bliżej swego stanowiska, a w szczególności nie wyjaśnił, czy i z jakich przyczyn nie uznał za trafną argumentację strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 70 ust. 4 Prawa farmaceutycznego stanowi, że prowadzenie punktów aptecznych wymaga uzyskania zezwolenia. Przepisy art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 103, art. 101-104 oraz art. 107 stosuje się odpowiednio. Istota zagadnienia w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do użytego przez ustawodawcę w art. 70 ust.4 zd.2 ustawy Prawo Farmaceutyczne, wyrażenia "stosuje się odpowiednio". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca w art. 70 ust.4 zd 2 zawarł nakaz stosowania określonych unormowań odnoszących się do aptek ogólnodostępnych także wobec punktów aptecznych. Wykładnia powyższa nie może sprowadzać się jednak do nadania przepisowi art. 99 ust 3 pkt 2 prawa farmaceutycznego nowego brzmienia, gdyż przepis utraciłby wówczas swój zasadniczy charakter. Przy powyższej wykładni nie można stracić z pola widzenia art. 22 Konstytucji, art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r., o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 73, poz. 1807 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zastosowanie art. 99 ust. 3 prawa farmaceutycznego do postępowania o uzyskaniu zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego będzie polegało na odmowie wydania pozwolenia podmiotowi ubiegającemu się o prowadzenie punktu aptecznego, jeżeli wypełnia jedną z dyspozycji zawartych w pkt 1-3 tego przepisu, ale w jego dosłownym brzmieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ponownie. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę, wnosząc o zasądzenie kosztów i przyjęcia przez Sąd argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzekając jak w sentencji niniejszego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany był, zatem stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, mając na uwadze wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku. Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu wobec tego, że zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku zasadnicze znaczenie w sprawie ma prawidłowa wykładnia przepisów prawa farmaceutycznego w zakresie w jakim to zostało wskazane w wyroku. I tak przepis art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r.- Prawa farmaceutycznego (Dz. U z 2004r. nr 53, poz. 533 ze zm.), stanowi, że prowadzenie punktów aptecznych wymaga uzyskania zezwolenia. Ponadto, przepisy art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 1-3, art. 101-104 oraz art. 107, które stosuje się odpowiednio. Przepis art. 99 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, jeżeli podmiot ubiegający się o zezwolenie: 1) prowadzi lub wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi lub, 2) prowadzi na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych albo podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmioty zależne w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek na terenie województwa, 3) jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2008r. odpowiednie stosowanie art. 99 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 4 zd. 2 cytowanej wyżej ustawy sprowadza się do modyfikacji art. 99 ust. 3, polegającej na zastąpieniu wyrażenia: " zezwolenia, o którym mowa w ust. 1" (czyli zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej) wyrażeniem : " zezwolenia, o którym mowa w art. 70 ust. 4 zd. 1" ( czyli zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego ). Ustawodawca w art. 70 ust. 4 zd. 2 ustawy zawarł nakaz stosowania określonych unormowań odnoszących się do aptek ogólnodostępnych także wobec punktów aptecznych, aby nie powtarzać określonej materii wyczerpująco uregulowanej już w ustawie. Użycie przez wnioskodawcę w art. 70 ust. 4 zd. 2 wyrażenia " stosuje się odpowiednio" oznacza, że przy jego wykładni należy mieć na uwadze, iż unormowania dotyczące aptek ogólnodostępnych mają odnosić się do punktów aptecznych. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z tezą zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie art. 99 ust. 3 Prawa Farmaceutycznego, do postępowania o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego będzie polegało na odmowie wydania pozwolenia podmiotowi ubiegającemu się o prowadzenie punktu aptecznego, jeżeli wypełnia jedną z dyspozycji zawartych w pkt 1-3 tego przepisu, ale w jego dosłownym brzmieniu. Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania tutejszego Sądu, wywodzące się ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu jego wyroku w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (zob. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97; wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku, w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 190 oraz w trybie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.).