II SAB/Wa 131/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi K. Ł. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 maja 2008 r.: zobowiązać Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku K. Ł. z dnia 13 maja 2008 r. K. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia swojego wniosku z dnia 13 maja 2008 r., w którym domagał się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. wydanej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Komendanta Głównego Policji, którą odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 1992 r. wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego policji w W. dotyczącego mianowania na niższe stanowisko służbowe. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie, zaprzeczając pozostawania w bezczynności, albowiem przywoływana przez skarżącego – K. Ł. przyczyna skutkująca, jego zdaniem, stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji – to jest naruszenie przepisów o właściwości nie miała w przedmiotowej sprawie miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny niniejszej sprawy: W dniu [...] września 1992 r. Komendant Wojewódzki Policji w W. rozkazem personalnym nr [...] - na podstawie art. 38 ustawy o Policji - przeniósł i mianował policjanta – K. Ł. na stanowisko służbowe w Grupie Stanowisk Tymczasowych. Wnioskiem z dnia 7 września 2001 r. K. Ł. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 157 § 1 pkt 2 i pkt 7 Kpa, odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Skarżący od decyzji Komendanta Głównego Policji odwołał się do Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja organu II instancji z dnia [...] stycznia 2002 r. stała się ostateczna. W dniu 13 maja 2008 r. K. Ł. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismo, w którym na podstawie art. 156 § 1 pkt. 1 Kpa, domagał się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji ostatecznej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2002 r., zarzucając organom rozpatrującym niniejszą sprawę naruszenie przepisów o właściwości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. wyjaśnił, iż Komendant Główny Policji, działając jako organ pierwszej instancji, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego nr [...]. Odwołania od decyzji Komendanta Głównego Policji rozpatrzył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją nr [...] z dnia [..] stycznia 2002 zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Konkludując powyższe, organ stwierdził, iż wskazywana przez K. Ł. przyczyna skutkująca, stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji, to jest naruszenie przepisów o właściwości nie miała w przedmiotowej sprawie miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie: 1. wydawania decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu występuje gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu sąd administracyjny nie wnika w merytoryczną poprawność działania organu co do istoty wniosku strony, inicjującego dane postępowanie, a jedynie bierze pod uwagę sam fakt, czy w dacie orzekania przez Sąd, organ załatwił w przewidzianej prawem formie żądanie strony zawarte w jej wniosku. W ocenie Sądu Administracyjnego rozpoznającego przedmiotową sprawę wniesienie skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który jest naczelnym organem administracji państwowej, nie musi być poprzedzone wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa, albo złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 Kpa. (porównaj wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt SAB/Wa 181/05 oraz glosą B. Adamiak do postanowienia NSA z dnia 17 października 1997 r. – OSP 1998/10 s. 526). Zatem niniejsza skarga nadaje się do merytorycznego rozpoznania. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność, należy uznać, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku K. Ł. z dnia 13 maja 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzut bezczynności odpiera, powołując się na merytoryczną bezzasadność żądania i twierdząc, iż w inkryminowanym postępowaniu nie naruszono, wbrew twierdzeniu skarżącego, zasady właściwości. Swojemu stanowisku organ dał wyraz w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 10 czerwca 2008 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takie załatwienie sprawy przez organ nie jest zgodne z prawem. Organ ma prawo, a nawet obowiązek informowania i stosownego pouczania strony o stanie sprawy i obowiązującym prawie. Mógł zatem wystosować do strony pismo wyjaśniające punkt widzenia organu w konkretnej sprawie, żądając od strony oświadczenia czy wobec wyjaśnień organu nadal podtrzymuje swoje żądanie. W niniejszej sprawie stało się jednak inaczej. Pismo organu z dnia 10 czerwca 2008 r. miało wprost zastąpić rozstrzygniecie sprawy. Organ nie zwrócił się do strony z pytaniem, czy wobec wyjaśnień organu nadal podtrzymuje swój wniosek z dnia 13 maja 2008 r., ale arbitralnie uznał, iż ostatecznie załatwił sprawę pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. Takie załatwienie sprawy nie wyczerpuje polskiej procedury administracyjnej. W niniejszej sprawie organ powinien wydać stosowna decyzję i brak wydania takiej decyzji stanowi o jego bezczynności. W takim stanie faktycznym, słusznie K. Ł. złożył skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie załatwienia jego wniosku z dnia 13 maja 2008 r., w którym domagał się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. wydanej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji, którą odmówiono stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 1992 r. wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. Sprawa ta nie może zostać załatwiona pismem, wskazującym pogląd organu w niniejszej sprawie, ale konkretnym rozstrzygnięciem, wydanym zgodnie z treścią art. 157 Kpa. Rozstrzygniecie takie organ mógł wydać jeszcze przed rozpoznaniem sprawy o bezczynność przez Sąd Administracyjny, jednakże nie uczynił tego, bezzasadnie twierdząc, iż nie pozostawał w bezczynności. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną i nakazał wyrokiem rozpatrzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji przedmiotowego wniosku skarżącego z dnia 13 maja 2008 r. Zatem po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku i otrzymaniu przez organ akt sprawy jest on zobowiązany do rozpatrzenia wniosku skarżącego i wydania stosownego rozstrzygnięcia, przewidzianego w art. 157 kpa. Podstawę niniejszego wyroku stanowi przepis art. 149 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.