I SA/Wa 927/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi H. Ż., A. Ż., S. Ż., T. P., A. Ż. i Z. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania H. Ż., decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w pkt 1 i orzekł o: - zezwoleniu Prezydentowi Miasta K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w K. (obręb [...]), przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha; - uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2-5 i w tym zakresie umarzył postępowanie organu pierwszej instancji; - w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Nieruchomość położona w K. (obręb [...]), przy ul. [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha została przeznaczona pod rozbudowę ul. [...] w K. na odcinku od ul. [...] do granicy miasta K., w ciągu drogi krajowej Nr [...], na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...]. Wnioskiem z dnia 29 września 2006 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K., wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Zawiadomieniem z dnia 8 listopada 2006 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Wnioskiem z dnia 20 lipca 2007 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. orzekł o: 1 udzieleniu Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w K., działającemu w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości; 2. zobowiązaniu dotychczasowych współwłaścicieli nieruchomości Z. K., T. P., H. Ż., A. Ż., A. Ż. i S. Ż. do niezwłocznego wydania przedmiotowej nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń; 3. zobowiązaniu Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w K. do wskazania władającym przedmiotową nieruchomością lokalu zamiennego, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie; 4. uprawnieniu do dysponowania opisaną powyżej nieruchomością na cele budowlane; 5 uprawnieniu do faktycznego objęcia przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w K.; 6. nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji H. Ż. wniosła odwołanie do Ministra Budownictwa, uzupełnione pismem z dnia 27 września 2007 r., w którym wyraziła sprzeciw wobec eksmisji do lokalu zastępczego, a ponadto stwierdziła, iż po wywłaszczeniu działki pozostała część nieruchomości utraci dla niej jakiekolwiek znaczenie gospodarcze. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2008 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. w pkt 1 i orzekł o: - zezwoleniu Prezydentowi Miasta K. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości; - uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2-5 i w tym zakresie umarzył postępowanie organu pierwszej instancji; - w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w uzasadnieniu wniosku złożonego przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w K. wskazano, iż budowa ul. [...] w K. została ujęta w Wieloletnich Programach Inwestycyjnych z terminem realizacji do końca 2009 r. i że w budżecie Miasta K. zostały przewidziane środki na jej realizację na rok 2008 w wysokości 14.900.000 zł oraz na rok 2009 w wysokości [...] zł, stąd konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę do końca 2007 r. Nadto wnioskodawca podkreślił, iż brak prawa dysponowania przedmiotową nieruchomością uniemożliwia podjęcie działań mających na celu uzyskanie pozwolenia na budowę tej inwestycji oraz jej realizację. Dalej wskazał, iż zachodzi pilna potrzeba rozpoczęcia realizacji inwestycji w 2008 r., gdyż budowa ul. Ściegiennego zostanie zgłoszona do realizacji w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Przy czym warunkiem wykorzystania środków z tego funduszu jest zakończenie i rozliczenie inwestycji do 2011 r. Podkreślił, iż konieczne jest rozpoczęcie prac budowlanych z początkiem II kwartału 2008 r., a tym samym uzyskanie pozwolenia na budowę w IV kwartale 2007 r. W ocenie organu odwoławczego względy społeczne i gospodarcze, w tym efektywne gospodarowanie publicznymi środkami finansowymi, potwierdzają, iż zachodzi w niniejszej sprawie uzasadniony przypadek, o którym mowa w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Minister stwierdził, że w niniejszym postępowaniu organ bada jedynie zaistnienie przesłanek określonych w art. 17 powoływanej ustawy, tzn. czy toczy się postępowanie wywłaszczeniowe oraz czy wydanie decyzji było uzasadnione. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, a konieczność dysponowania przedmiotową nieruchomością została przekonywająco uzasadniona we wniosku Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w K. o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Organ zauważył, że zaskarżonej decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1 994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania organ stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., w przypadku gdy decyzja o niezwłocznym zajęciu dotyczy nieruchomości zabudowanej, właściwy zarządca drogi jest obowiązany, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego. Ponadto organ wskazał, że według przepisu art. 13 ust. 3 tej ustawy, jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowych cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad lub właściwy zarządca drogi, czyli w tym wypadku Prezydent Miasta K., jest obowiązany do nabycia na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. Jest to jednakże sprawa cywilna, która nie może być rozpatrywana w trybie administracyjnoprawnym. Dokonując oceny decyzji organu pierwszej instancji organ zauważył, że uprawnienia, obowiązki i zadania w stosunku do innych dróg, niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wykonuje właściwy zarządca drogi. Stosownie do art. 19 ust. 5 i art. 21 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) zarządcą dróg w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, który może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej, utworzonej radę gminy. Rada Miejska w K., na mocy uchwały z dnia [...] lutego 2001 r. utworzyła Miejski Zarząd Dróg, powierzając tej jednostce budżetowej, pełnienie funkcji zarządcy dróg w granicach administracyjnych Miasta K. Na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Minister zauważył, że udzielenie pełnomocnictwa Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w K. do wystąpienia z wnioskiem o niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości nie zmienia jednak tego, że zarządcą drogi, któremu można udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest Prezydent Miasta K. Ponadto organ wskazał, że w decyzji wydanej na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. rozstrzyga się o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Natomiast kwestie związane z obowiązkiem wydania nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, obowiązkiem zapewnienia władającym nieruchomością lokalu zamiennego, uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i uprawnieniem do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie należą do skutków decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, określonych w art. 17 ust. 3 i 4 tej ustawy. Kwestie te nie są przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz wynikają wprost z przepisów prawa. Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. H. Ż., Z. K., T. P., A. Ż., A. Ż. i S. Ż. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury tylko z przyczyn formalnych uchyliła niektóre rozstrzygnięcia zawarte we wcześniejszej decyzji Wojewody [...], lecz utrzymała w mocy wywłaszczenie, odszkodowanie i rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący oświadczyli, że nie zgadzają się z poglądem Ministra jakoby ewentualna nieruchomość zamienna lub mieszkanie w bloku należało do postępowania egzekucyjnego. W tym przedmiocie powinna być wydana stosowna decyzja. Wszak nieruchomość zamienna lub mieszkanie w bloku są elementem odszkodowania. Odszkodowanie to można dać w pieniądzu i decyzja w tym przedmiocie jest prawomocna albo w naturze. Podnieśli, że ta druga ewentualność nie była przez organ rozważana, co świadczy o tym, że organ dąży do zrealizowania inwestycji na EURO 2012. Skarżący zauważyli, że dom parterowy, w którym mieszka H. Ż. wraz z synem inwalidą zostanie przecięty w poprzek przez sień, a reszta tego domu, to pomieszczenie gospodarcze bez okien i trzonu kuchennego, co pozbawi skarżącą mieszkania i dostępu do bardzo dobrej wody pitnej w studni. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie podstawę prawną stanowił art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 grudnia 2006 r., skoro przedmiotowa nieruchomość została objęta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego - drogi krajowej ul. [...] w K. (art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.). Z przepisu art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wynika, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Decyzja ta: 1) uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń; 3) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W przypadku gdy decyzja, o której mowa wyżej, dotyczy nieruchomości zabudowanej, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego. Do egzekucji obowiązków wynikających z tej decyzji stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 2005 r. o drogach publicznych w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wynika natomiast, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, który w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, jako właściwy zarządca drogi, wykonuje uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z tej drugiej ustawy. Z powołanego wyżej przepisu art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wynika więc, że aby organ miał prawną możliwość wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) postępowanie wywłaszczeniowe jest w toku (zostało wszczęte i nie zostało zakończone decyzją ostateczną); 2) wydanie zezwolenia stanowi tzw. "uzasadniony przypadek". Zezwoleniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy organ ma obowiązek nadać rygor natychmiastowej wykonalności, o czym świadczy użyty w przepisie ust. 2 art. 17 zwrot "decyzji (...) nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności". Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd stwierdza, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nie narusza prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ponieważ w niniejszej sprawie zostały spełnione wymogi z art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., uzasadniające wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...] o pow. [...] ha. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postępowanie wywłaszczeniowe było wszczęte. Zawiadomieniem z dnia 8 listopada 2006 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony – współwłaścicieli działki nr [...] – o jego wszczęciu. Okoliczność otrzymania tegoż zawiadomienia potwierdzili skarżący H. Ż. i A. Ż. na rozprawie. W dniu wydania zezwolenia postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało też ostatecznie zakończone, skoro – jak oświadczyli skarżący na rozprawie – odwołanie od decyzji wywłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] dotychczas nie zostało rozpoznane. Trafne jest również stanowisko Wojewody [...] i Ministra Infrastruktury, co do tego, że we wniosku z dnia 20 lipca 2007 r. o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sposób dostateczny uzasadnił i udokumentował konieczność wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Z wniosku wynika bowiem, że budowa ul. [...] w K. została ujęta w Wieloletnich Programach Inwestycyjnych z terminem realizacji do końca 2009 r. W Budżecie Miasta K. zostały przewidziane środki na jej realizację na rok 2008 r. w wysokości [...] zł oraz na rok 2009 w wysokości [...] zł, z czego wynika konieczność uzyskania pozwolenia na budowę do końca 2007 r. celem realizacji inwestycji. Zarządca drogi podał we wniosku, że zachodzi pilna potrzeba rozpoczęcia realizacji inwestycji w 2008 r., gdyż budowa ul. [...] zostanie zgłoszona do realizacji w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Warunkiem wykorzystania środków z tego funduszu jest zakończenie i rozliczenie inwestycji do 2011 r. Z wniosku wynika, że z uwagi na zakres niezbędnych prac do wykonania dla tej inwestycji, konieczne jest rozpoczęcie prac budowlanych z początkiem II kwartału 2008 r., a więc uzyskanie pozwolenia na budowę w IV kwartale 2007 r. Jak wskazał wnioskodawca nie bez znaczenia jest również i to, że jak najszybsze rozpoczęcie inwestycji leży w interesie społecznym. Na potwierdzenie zajętego we wniosku stanowiska Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K. przedłożył wyciąg z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. w sprawie uchwalenia budżetu Miasta K. na 2007 r. oraz tabelaryczny wykaz Wieloletnich Programów Inwestycyjnych (załącznik nr 8 do uchwały), z których wynikają ustalone limity wydatków na wieloletnie programy inwestycyjne realizowane ze środków budżetowych Miasta K. przez Miejski Zarząd Dróg w latach 2007-2009, w tym dotyczące ul. [...] (pkt VI. ppkt 5 wykazu). Odnosząc się do podniesionych w sprawie zarzutów Sąd zauważa, że ciążący na zarządcy ul. [...] (Prezydencie Miasta K.) obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego właścicielom zamieszkującym w budynku mieszkalnym posadowionym na wywłaszczanej nieruchomości jest zagwarantowany przez art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, a zatem Prezydent Miasta K. obowiązek ten musi wykonać, ponieważ nie zależy to od jego swobodnego uznania. Z przepisu art. 17 ust. 4 wynika jednak, że obowiązek dostarczenia lokalu zamiennego zarządca drogi musi wykonać najpóźniej w momencie faktycznego objęcia działki nr [...] w posiadanie (w chwili wejścia przedstawiciela Prezydenta na grunt). Sąd podziela stanowisko Ministra Infrastruktury, że obowiązek zapewnienia wywłaszczanym lokalu zamiennego wynika bezpośrednio z przepisu prawa (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy obowiązek ten nie zostanie wykonany przez Prezydenta Miasta K. dobrowolnie zastosowanie ma zastosowanie tryb przymusowy, tj przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), co wynika z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. i art. 3 § 1 ustawy egzekucyjnej). Przy czym Sąd zauważa, że obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego w sprawie o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wynikający z przepisu prawa (art. 17 ust. 4) nie jest tym samym, co obowiązek przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustalony w decyzji wywłaszczeniowej (art. 16 ust. 2 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w związku z art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Jak słusznie zauważyli skarżący ten drugi obowiązek może być zrealizowany w formie pieniężnej lub w formie rzeczowej (nieruchomość zamienna). Różnica między tymi obowiązkami polega jednak na tym, że dostarczenie lokalu zamiennego jest obowiązkowe (art. 17 ust. 4), natomiast przyznanie nieruchomości zamiennej (w ramach odszkodowania) nie jest obowiązkowe, ponieważ zależy od uznania podmiotu dysponującego zasobem nieruchomości i zgody właściciela wywłaszczanego gruntu (art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Kwestia przyznania nieruchomości zamiennej w ramach odszkodowania za wywłaszczenie nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ skarga nie dotyczy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Ustosunkowując się do podnoszonego w skardze zarzutu przecięcia posadowionego na gruncie budynku linią rozgraniczająca teren inwestycji Sąd zauważa, że kwestia ta mogła być rozpatrywana w sprawie ze skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji, skoro przebieg granic inwestycji ustalała właśnie ta decyzja, a nie decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Jeżeli zaś chodzi o zarzut pozostawienia skarżącym części gruntu nienadającego się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele (pozostawienia pomieszczenia gospodarczego bez okien i trzonu kuchennego, braku możliwości zamieszkiwania z synem inwalidą i czerpania wody pitnej) trzeba wskazać, że również i ta kwestia nie jest związana z zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Problematykę nabycia przez zarządcę drogi części gruntu nie objętej lokalizacją inwestycji, jeżeli nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania przez właścicieli na dotychczasowe cele normuje art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jeżeli zatem właściciele nieruchomości uważają, że opisana wyżej sytuacja ma miejsce, to winni wystąpić do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o nabycie w drodze umowy tej niewywłaszczanej części gruntu. Z powyższego przepisu wynika bowiem, że zarządca drogi jest zobowiązany do nabycia takiej części gruntu (tzw. resztówki). W przypadku, gdy do zawarcia stosownej umowy nie dojdzie, wówczas właściciele gruntu mają prawo domagać się wykonania tego obowiązku na drodze postępowania cywilnego. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.